Σαουδική Αραβία: Σχέδιο αγοράς 48 F-35 αξίας 24,3 δισ.

Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε στην έγκριση μιας εξαιρετικά σημαντικής αμυντικής συμφωνίας, η οποία αφορά την πώληση 48 μαχητικών αεροσκαφών F-35 στη Σαουδική Αραβία, με τη συνολική εκτιμώμενη αξία της συναλλαγής να ανέρχεται στα 24,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Η απόφαση αυτή ελήφθη την Πέμπτη, εν μέσω της συνεχιζόμενης και κλιμακούμενης έντασης μεταξύ του βασιλείου και των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, γεγονός που προσδίδει στη συμφωνία ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα.

Σύμφωνα με την πάγια αμερικανική νομοθετική διαδικασία, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο για το σχέδιο πώλησης, ζητώντας την απαραίτητη έγκριση προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε κύκλους Αμερικανών κοινοβουλευτικών, οι οποίοι εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις. Ο κύριος λόγος της αντίθεσής τους εστιάζεται στον φόβο ότι η προηγμένη τεχνολογία, στην οποία βασίζεται το εν λόγω αεροσκάφος, ενδέχεται να διαρρεύσει στην Κίνα, θέτοντας σε κίνδυνο την αμερικανική τεχνολογική υπεροχή.

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, εξηγώντας τους λόγους που καθιστούν αναγκαία αυτή την πώληση, επεσήμανε ότι «η προτεινόμενη πώληση θα ενισχύσει την ικανότητα της Σαουδικής Αραβίας να αντιμετωπίζει τρέχουσες και μελλοντικές απειλές, θωρακίζοντας την εθνική της άμυνα και βελτιώνοντας τη διαλειτουργικότητα με τις αμερικανικές δυνάμεις». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της συμμαχίας για την περιφερειακή ασφάλεια.

Από την πλευρά του, το Ριάντ χαιρέτισε θερμά την ανακοίνωση, τονίζοντας μέσω της πρεσβείας του στην Ουάσινγκτον ότι «η προτεινόμενη πώληση F-35 μαρτυρά τον σταθερό και διαρκή χαρακτήρα της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΠΑ καθώς και τη συνεχή πρόοδο της συνεργασίας μας στον τομέα της άμυνας». Η δήλωση αυτή αντανακλά τη μακροπρόθεσμη επιδίωξη του βασιλείου να ενισχύσει τις αμυντικές του δυνατότητες με κορυφαία τεχνολογία.

Το Ριάντ επιδιώκει εδώ και καιρό να αποκτήσει τα F-35, ωστόσο το Ισραήλ, η μόνη χώρα στην περιοχή που διαθέτει ήδη τα αεροσκάφη αυτά, έχει εκφράσει τις έντονες επιφυλάξεις του. Το Ισραήλ διαθέτει σήμερα 50 F-35, αν και το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας ανακοίνωσε τον Μάιο ότι σκοπεύει να αποκτήσει ακόμη μία μοίρα των αεροσκαφών αυτών. Με τη νέα συμφωνία, ο στόλος του Ισραήλ θα διπλασιαστεί, φτάνοντας τα 100 F-35, σύμφωνα με την εφημερίδα Jerusalem Post. Ένα αεροσκάφος F-35 A της Lockheed Martin κοστίζει περίπου 82,5 εκατομμύρια δολάρια.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τόνισε ότι η πώληση αυτών των αεροσκαφών «θα επιτρέψει επίσης να αυξηθεί ο αριθμός των λειτουργικών αεροσκαφών της Σαουδικής Αραβίας και θα ενισχύσει τις ικανότητές της αντιαεροπορικής άμυνας». Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι «δεν θα αλλάξει τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή», ακολουθώντας τη μακροχρόνια αμερικανική πολιτική, σύμφωνα με την οποία το Ισραήλ πρέπει να διαθέτει το στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι πιθανών περιφερειακών του αντιπάλων. Η παράδοση των αεροσκαφών θα γίνει σε διάστημα πολλών ετών.

Επιθέσεις Χούθι και ανησυχίες για διαρροή τεχνολογίας

Ωστόσο, οι New York Times ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι αναλυτές των αμερικανικών υπηρεσιών Πληροφοριών εξέτασαν το ενδεχόμενο το Πεκίνο να καταφέρει να αποκτήσει την τεχνολογία των F-35 χάρη στη συνεργασία του με το Ριάντ. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ράζα Κρισαμούρθι, μέλος της επιτροπής Πληροφοριών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η κυβέρνηση Τραμπ δεν θα πρέπει να δώσει συνέχεια στα σχέδιά της να πουλήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 στη Σαουδική Αραβία την ώρα που οι υπηρεσίες Πληροφοριών μας προειδοποιούν ότι μπορεί να θέσει τα πολυτιμότερα επιτεύγματα της αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας εντός της εμβέλειας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας».

Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν επιτρέψει την πώληση F-35 παρά μόνο στους πιο στενούς τους συμμάχους, κυρίως σε ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και το Ισραήλ. Η Ουάσινγκτον απέκλεισε την Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, λόγω της αγοράς από την Άγκυρα ενός ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη από μια σειρά σημαντικών αγορών οπλισμού που πραγματοποίησε η Σαουδική Αραβία φέτος, εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που πυροδοτήθηκε από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο.

Έκτοτε, η Σαουδική Αραβία έχει συρθεί στη σύγκρουση. Στη χώρα έχουν γίνει επανειλημμένα επιθέσεις και πλήγματα από το Ιράν, ενώ παράλληλα έχουν αναζωπυρωθεί οι συγκρούσεις με τους σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη — οι οποίοι υποστηρίζονται από την Τεχεράνη — και οι οποίοι έχουν επίσης πλήξει στόχους στη Σαουδική Αραβία, ασκώντας έντονη πίεση στο Ριάντ, τον κορυφαίο εξαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, στρατιωτική μονάδα των ΗΠΑ εργάζεται για την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών με τη Σαουδική Αραβία.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε την έγκριση πώλησης άνω των 10.000 βομβών στο Ριάντ — αξίας 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων — ωστόσο η Ουάσιγκτον δεν έχει δεσμευτεί να παρέμβει άμεσα κατά των Χούθι.