Με την έναρξη της τουριστικής περιόδου και την εντατικοποίηση των εποχικών προσλήψεων, η Επιθεώρηση Εργασίας προχωρά σε εκτεταμένους ελέγχους σε κρίσιμους κλάδους της αγοράς, με επίκεντρο τον τουρισμό, την εστίαση και το λιανεμπόριο. Η καλοκαιρινή περίοδος θεωρείται παραδοσιακά ζώνη αυξημένης παραβατικότητας, καθώς η μεγάλη ζήτηση για προσωπικό, οι πιεστικοί ρυθμοί εργασίας και η εποχικότητα δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν φαινόμενα αδήλωτης ή υποδηλωμένης απασχόλησης.
Στο κέντρο των ελέγχων τίθεται η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία αποτελεί πλέον βασικό μηχανισμό καταγραφής του πραγματικού χρόνου απασχόλησης. Παράλληλα, οι ελεγκτικές αρχές στρέφουν την προσοχή τους στην αδήλωτη εργασία, στις απλήρωτες υπερωρίες, στις παραβιάσεις ωραρίων και σε πρακτικές που αλλοιώνουν την πραγματική εικόνα της εργασιακής σχέσης.
Τα πρώτα στοιχεία του 2026 αποτυπώνουν ήδη αυξημένη δραστηριότητα των ελεγκτικών μηχανισμών. Κατά το πρώτο τρίμηνο πραγματοποιήθηκαν 19.805 έλεγχοι, ενώ τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν ξεπέρασαν τα 12,9 εκατομμύρια ευρώ. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η αγορά εργασίας μπαίνει στη θερινή περίοδο υπό στενή επιτήρηση, ιδίως στους κλάδους όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός εποχικών εργαζομένων.
Η ψηφιακή κάρτα στο επίκεντρο της παραβατικότητας
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αναδεικνύεται σε βασικό πεδίο ελέγχου, καθώς οι παραβάσεις που συνδέονται με τη χρήση της εμφανίζουν σημαντική συχνότητα. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 878 παραβάσεις που αφορούσαν την ψηφιακή κάρτα, με τα σχετικά πρόστιμα να ανέρχονται σε 3,79 εκατομμύρια ευρώ.
Οι συνηθέστερες παρατυπίες αφορούν εσφαλμένη ή ανακριβή καταγραφή του ωραρίου, μη δήλωση υπερωριακής απασχόλησης, καθυστερημένη ενεργοποίηση της κάρτας μετά την πραγματική προσέλευση του εργαζομένου, καθώς και περιπτώσεις κατά τις οποίες δηλώνεται αποχώρηση, ενώ η εργασία συνεχίζεται κανονικά εκτός του συστήματος.
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται κυρίως σε επιχειρήσεις εστίασης, τουρισμού και λιανικής, δηλαδή σε τομείς που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην εποχική εργασία. Πρόκειται για κλάδους με έντονη κινητικότητα προσωπικού, αυξημένες ανάγκες κατά τους θερινούς μήνες και αυξημένο κίνδυνο καταστρατήγησης της εργατικής νομοθεσίας.
Τα τεχνάσματα που εντοπίζουν οι ελεγκτές
Οι ελεγκτικές αρχές έχουν ήδη καταγράψει συγκεκριμένες πρακτικές παράκαμψης της ψηφιακής κάρτας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το «χτύπημα» εξόδου ενώ ο εργαζόμενος παραμένει στην εργασία, η καθυστέρηση καταγραφής της προσέλευσης, η πρόωρη δήλωση αποχώρησης και η εικονική δήλωση διαλείμματος, ενώ η εργασία συνεχίζεται χωρίς διακοπή.
Σε άλλες περιπτώσεις, επιχειρείται η αλλοίωση της πραγματικής εργασιακής σχέσης μέσω χαρακτηρισμού εργαζομένων ως συνεργατών ή διευθυντικών στελεχών, με σκοπό την εξαίρεσή τους από το καθεστώς της ψηφιακής κάρτας. Οι πρακτικές αυτές δείχνουν ότι η παραβατικότητα μετατοπίζεται πλέον από την απλή απόκρυψη της εργασίας σε πιο σύνθετες μεθόδους τεχνητής συμμόρφωσης.
Η Επιθεώρηση Εργασίας εκτιμά ότι η διεύρυνση της ψηφιακής κάρτας και η ενίσχυση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων θα περιορίσουν σταδιακά τα περιθώρια χειραγώγησης του συστήματος. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι η εφαρμογή του μέτρου συνοδεύεται από έντονες προσπάθειες καταστρατήγησης.
Αδήλωτη εργασία, απλήρωτα δεδουλευμένα και σχέδιο 72.000 ελέγχων
Υψηλά παραμένουν και τα επίπεδα παραβατικότητας στην αδήλωτη εργασία. Στο πρώτο τρίμηνο του έτους εντοπίστηκαν 301 παραβάσεις, με πρόστιμα που έφτασαν τα 3,37 εκατομμύρια ευρώ. Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν 485 παραβάσεις για απλήρωτους μισθούς, επιδόματα και δεδουλευμένα, με πρόστιμα άνω του 1,29 εκατομμυρίου ευρώ.
Οι αρχές επισημαίνουν ότι η αδήλωτη και η υποδηλωμένη εργασία πλήττουν ταυτόχρονα τους εργαζόμενους, τα ασφαλιστικά ταμεία και τον υγιή ανταγωνισμό. Ενόψει της κορύφωσης της τουριστικής δραστηριότητας, το συγκεκριμένο πεδίο ελέγχου θεωρείται κρίσιμο για την προστασία της νομιμότητας στην αγορά εργασίας.
Το επιχειρησιακό σχέδιο της Επιθεώρησης Εργασίας προβλέπει συνολικά 72.133 ελέγχους μέσα στο 2026, με αυξημένη παρουσία σε τουριστικές περιοχές και σε επαγγελματικούς κλάδους υψηλής εποχικής απασχόλησης. Μόνο τον Μάρτιο πραγματοποιήθηκαν 6.951 έλεγχοι, ενώ τα πρόστιμα ανήλθαν σε 4,84 εκατομμύρια ευρώ.
Η ψηφιακή κάρτα εφαρμόζεται ήδη σε σούπερ μάρκετ, τράπεζες, βιομηχανία, λιανεμπόριο, τουρισμό, εστίαση, εταιρείες security και ΔΕΚΟ, ενώ το επόμενο διάστημα επεκτείνεται σε νέους κλάδους, όπως η ιδιωτική υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, οι υπηρεσίες καθαριότητας, τα κομμωτήρια και τα κέντρα αισθητικής.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που καταγράφηκε τα προηγούμενα χρόνια, τα ποσοστά παραβατικότητας παραμένουν υψηλά. Το 2025 διαμορφώθηκαν στο 26,97%, ενώ τα πρώτα στοιχεία του 2026 δείχνουν σταθεροποίηση κοντά στο 27,15%. Η εικόνα αυτή προαναγγέλλει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό καλοκαίρι ελέγχων για την αγορά εργασίας.
