Σε μια ανάλυση-καταπέλτη για τις διεθνείς ισορροπίες και την ελληνική εξωτερική πολιτική, ο καθηγητής της Σχολής Ευελπίδων Κωνσταντίνος Γρίβας παρενέβη στο Ράδιο 98.4, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον «επαρχιωτισμό» της Αθήνας σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται βίαια. Όπως τόνισε, η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να συμπεριφέρεται ως μια «ασφαλής Πορτογαλία» στην άκρη της Ευρώπης, αλλά οφείλει να αντιληφθεί ότι βρίσκεται στον πυρήνα μιας φλεγόμενης γεωπολιτικής ζώνης, όπου η ισχύς, η αποτροπή και η στρατηγική αυτονομία καθορίζουν την επιβίωση.
Η νέα αμερικανική στρατηγική και το τέλος των βεβαιοτήτων
Σύμφωνα με τον κ. Γρίβα, η μετατόπιση της στρατηγικής των Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι συγκυριακή αλλά δομική. Η Ουάσινγκτον εγκαταλείπει την πολιτική της καθολικής ανάσχεσης απέναντι σε Ρωσία, Κίνα και Ιράν, καθώς αυτή είχε ως αποτέλεσμα να συσπειρώσει τους αντιπάλους της. Αντί αυτής, επανέρχεται σε μια λογική που θυμίζει το «Δόγμα Μονρόε»: αποσύρει σταδιακά τη φυσική της παρουσία από την Ευρασία, επιδιώκοντας να πυκνώσει την ισχύ της στο δυτικό ημισφαίριο.
Η νέα αυτή στρατηγική βασίζεται στο «διαίρει και βασίλευε». Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αναζωπυρώσουν τους ανταγωνισμούς μεταξύ των ευρασιατικών δυνάμεων, μετατρέποντας την Ευρασία σε μια «Άγρια Δύση», όπου η σταθερότητα υποχωρεί και κυριαρχεί η λογική του «γρήγορου πιστολέρο». Σε αυτό το περιβάλλον, όπως προειδοποίησε ο καθηγητής, τα κράτη που δεν διαθέτουν δική τους αποτρεπτική ικανότητα καθίστανται αναλώσιμα.
Η Ελλάδα, ωστόσο, συνεχίζει –κατά τον ίδιο– να επενδύει σε μια ψευδαίσθηση εξωτερικής προστασίας, θεωρώντας ότι οι συμμαχίες αρκούν από μόνες τους. Αυτή η νοοτροπία, σε έναν «νεοδαρβινικό» διεθνή κόσμο, συνιστά σοβαρό στρατηγικό λάθος.
Τουρκία, «Γαλάζιο Έδαφος» και ο κίνδυνος ακρωτηριασμού
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, ο κ. Γρίβας περιέγραψε έναν «υβριδικό και διαρκή πόλεμο» χαμηλής έντασης, τον οποίο διεξάγει η Τουρκία με στόχο τον γεωπολιτικό ακρωτηριασμό της Ελλάδας. Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι η αντίληψη του «Γαλάζιου Εδάφους»: η προσπάθεια να παρουσιαστούν διεθνώς οι θαλάσσιες ζώνες ως προέκταση της τουρκικής ξηράς, με τα ελληνικά νησιά να αντιμετωπίζονται ως «εμπόδια» που κακώς υπάρχουν.
Αυτή η λογική οδηγεί, όπως επισήμανε, σε ένα de facto γκριζάρισμα της ελληνικής κυριαρχίας, χωρίς απαραίτητα θερμό επεισόδιο. Παράλληλα, αποδόμησε την αυταπάτη ότι «οι ξένοι θα μας προστατεύσουν», υπογραμμίζοντας ότι «καλός σύμμαχος είναι μόνο ο ισχυρός σύμμαχος». Όποιος δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αντιμετωπίζεται από το διεθνές σύστημα ως «έτοιμος προς λεηλασία».
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν και η κριτική του στις ευρωπαϊκές εξοπλιστικές επιλογές, με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τα βαριά και πανάκριβα οπλικά συστήματα, σημείωσε, αποδεικνύονται ευάλωτα σε ένα σύγχρονο πεδίο μάχης γεμάτο «ζώνες θανάτου». Η εμμονή σε λίγα, ακριβά μέσα οδηγεί σε έναν ιδιότυπο «αφοπλισμό δια των εξοπλισμών».
Για την Ελλάδα, η λύση βρίσκεται αλλού: σε αποκεντρωμένα μοντέλα μάχης, στην αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και σε χαμηλού κόστους, υψηλής απόδοσης λύσεις προσαρμοσμένες στη γεωγραφία του Αιγαίου, το οποίο χαρακτήρισε «φυσικό οχυρό».
Η ανάλυση καταλήγει σε ένα ωμό δίλημμα για την Αθήνα: είτε θα εγκαταλείψει τον στρατηγικό επαρχιωτισμό και θα επενδύσει στην πραγματική αποτροπή, είτε θα αποδεχθεί μια πορεία σταδιακού ακρωτηριασμού, με το τραπέζι των διαπραγματεύσεων να μετατρέπεται από λύση σε παγίδα χωρίς έξοδο.
