Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι οι προκλήσεις που διαμορφώνονται στο διεθνές γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον είναι πρωτοφανείς, αμφισβητώντας ευθέως το πλαίσιο που συγκροτήθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Για την Αθήνα θεωρείται κρίσιμη η ανάγκη προσεκτικών χειρισμών, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πυκνό πλέγμα επαφών και συναντήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα στο Νταβός για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και αύριο στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Διάλογος ως ανάχωμα στην κλιμάκωση
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι σε αυτή τη συγκυρία πρέπει να επικρατήσουν η λογική, η ψυχραιμία και ο διάλογος, με ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, ώστε να αποφευχθούν εξελίξεις χωρίς εύκολη αναστροφή, ιδίως στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πρωθυπουργός, αναφερόμενος στις ευρωατλαντικές σχέσεις, εξέφρασε την προσδοκία «να μη διαβούμε τον Ρουβίκωνα σε κινήσεις από τις οποίες δεν θα υπάρχει εύκολη επιστροφή». Από την Αθήνα υπογραμμίζεται ότι η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και έχει διαχρονικά ταχθεί υπέρ της πολυμέρειας και της προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο ως μοναδικού πλαισίου επίλυσης διεθνών διαφορών.
Σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, η κυβερνητική θέση χαρακτηρίζεται ξεκάθαρη: το μέλλον της αφορά τη Δανία και τους κατοίκους της. Τονίζεται ότι πρόκειται για νατοϊκό έδαφος και οποιαδήποτε προσπάθεια μεταβολής του υφιστάμενου καθεστώτος θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς θα συνιστούσε ευθεία αμφισβήτηση του ΝΑΤΟ και θα επιβάρυνε περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι «η Γροιλανδία αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας και αυτό δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση», προσθέτοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δικαίως επισημαίνουν την ανάγκη αυξημένης ενασχόλησης με την ασφάλεια της Αρκτικής. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν τη δυνατότητα ανάπτυξης βάσεων, ενίσχυσης στρατιωτικής παρουσίας και οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή, χωρίς να αμφισβητείται η κυριαρχία.
Το ανοιχτό μέτωπο του «Συμβουλίου Ειρήνης»
Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν έντονο προβληματισμό στην Αθήνα είναι η πρόταση για τη συγκρότηση «Συμβουλίου Ειρήνης», μετά και τη σχετική πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η ανησυχία εστιάζεται σε δύο βασικά σημεία: αφενός στο ότι δεν αποσαφηνίζεται εάν το αντικείμενο θα περιοριστεί αποκλειστικά στη Γάζα ή θα αποκτήσει ευρύτερη ατζέντα και αφετέρου στην απουσία σαφούς χρονικού πλαισίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη προηγηθεί κύκλος επαφών του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και με τρίτες χώρες, μεταξύ αυτών και αραβικά κράτη. Το θέμα τέθηκε και στη συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στο Κάιρο.
Θεωρείται δεδομένος ο συντονισμός της ελληνικής στάσης με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει διαμορφωθεί ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή. Η πλειονότητα των χωρών κινείται ανάμεσα στον προβληματισμό και την επιφυλακτική άρνηση, με τη Γαλλία να εμφανίζεται ιδιαίτερα αυστηρή, ενώ θετική στάση τηρεί προς το παρόν μόνο η Ουγγαρία, με αντίστοιχη προσέγγιση και από την Αλβανία σε ευρύτερο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σε σχέση με την πρόσκληση προς την Ελλάδα, κυβερνητικές πηγές κάνουν λόγο για «σύνθετο νομικό ζήτημα» που εξετάζεται σε συνεννόηση με τους Ευρωπαίους εταίρους. Παράλληλα υπενθυμίζουν ότι το γενικό πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας, στη βάση του σχεδίου 20 σημείων του προέδρου Τραμπ, προβλέπεται από το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο η Αθήνα υπερψήφισε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται πάντοτε εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
