Σε πολιτικό ναρκοπέδιο το Κίεβο: Διαφθορά, ενδοκυβερνητικές συγκρούσεις και εσωτερικά μέτωπα απειλούν την Ουκρανία

Η Ουκρανία δεν βρίσκεται μόνο υπό τη συνεχή απειλή των ρωσικών επιθέσεων, αλλά και αντιμέτωπη με μία βαθιά εσωτερική κρίση που ροκανίζει τα θεμέλια της εξουσίας στο Κίεβο. Ενώ οι πύραυλοι και τα drones των ρωσικών δυνάμεων σφυροκοπούν την πρωτεύουσα, χιλιάδες πολίτες βρίσκουν καταφύγιο στο υπόγειο δίκτυο του μετρό. Την ίδια στιγμή όμως, ένας δεύτερος και εξίσου επικίνδυνος πόλεμος, αυτός της εξουσίας, μαίνεται στο εσωτερικό του ουκρανικού καθεστώτος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist, η Ουκρανία κινδυνεύει όχι μόνο από τα όπλα του εξωτερικού εχθρού, αλλά και από εσωτερικές ρωγμές που προκαλούνται από πολιτικές εκκαθαρίσεις και σκάνδαλα διαφθοράς. Το πλέον ηχηρό παράδειγμα αφορά τον Ολέξι Τσερνίσοφ, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εθνικής Ενότητας, ο οποίος θεωρούνταν μέχρι πρότινος πιθανός διάδοχος του πρωθυπουργικού θώκου.

Ο Τσερνίσοφ κατηγορήθηκε για δωροδοκία στα τέλη Ιουνίου, ενώ την ίδια περίοδο βρέθηκε στο εξωτερικό, γεγονός που προκάλεσε εικασίες περί απόπειρας διαφυγής. Ο ίδιος απέδωσε τις πληροφορίες αυτές σε «εκστρατεία παραπληροφόρησης» και επέστρεψε στην Ουκρανία, δηλώνοντας ότι βρισκόταν σε επαγγελματική αποστολή. Παρ’ όλα αυτά, τα ουκρανικά μέσα σημειώνουν ότι ο γιος και η σύζυγός του εγκατέλειψαν επίσης τη χώρα τον Ιούνιο, ενισχύοντας τις υποψίες περί προμελετημένης αποχώρησης.

Η επιστροφή του Τσερνίσοφ συνέπεσε με τις συλλήψεις δύο πρώην στενών του συνεργατών, των Μαξίμ Χορμπατιούκ και Βασίλ Βολόντιν, με την κατηγορία της διαφθοράς. Ο πρώτος συνελήφθη στα σύνορα, καθώς επιχειρούσε να φύγει από τη χώρα. Οι δυο τους είχαν διατελέσει συνεργάτες του τόσο στο υπουργείο όσο και στην κρατική ενεργειακή εταιρεία Naftogaz, όπου ο Τσερνίσοφ είχε αναλάβει τη διοίκηση το 2022.

Πηγές στο Κίεβο εκτιμούν ότι πίσω από την υπόθεση βρίσκεται ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης, Αντρίι Γέρμακ, ο οποίος φέρεται να αξιοποίησε την υπόθεση ως ευκαιρία εξόντωσης πολιτικού του αντιπάλου. Ο Γέρμακ, ισχυρότερος σύμβουλος του Ζελένσκι και αποκαλούμενος «σκιώδης κυβερνήτης» της Ουκρανίας, ελέγχει κατά πληροφορίες το μεγαλύτερο μέρος της πληροφόρησης που φτάνει στον Ουκρανό πρόεδρο. Όπως αναφέρει ο Economist, «μονοπωλεί το αυτί του προέδρου» τα τελευταία έξι χρόνια, με ανώτατο αξιωματούχο να δηλώνει πως ο Ζελένσκι λαμβάνει πλέον αποφάσεις βασισμένες αποκλειστικά στα φιλτραρισμένα δεδομένα που του προσφέρει ο στενός του συνεργάτης.

Το πολιτικό παρασκήνιο εντείνεται από τις φήμες για φιλόδοξα σχέδια του Τσερνίσοφ να προσεγγίσει κύκλους στην Ουάσιγκτον ως πιθανός διάδοχος του Ζελένσκι. Οι σχέσεις του με τον επιχειρηματία Τιμούρ Μίντιτς, επίσης άνθρωπο του προεδρικού περιβάλλοντος, φέρεται να ήταν καθοριστικές για την επιστροφή του στην Ουκρανία.

Το τεταμένο πολιτικό κλίμα επιδεινώνεται περαιτέρω από τη σύγκρουση γύρω από τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, στρατηγό Κίριλο Μπουντάνοφ. Ο ισχυρός άνδρας της στρατιωτικής κατασκοπείας αντιμετωπίζεται από μερίδα της προεδρικής ομάδας ως απρόβλεπτος και επικίνδυνος, παρά την ευρεία στήριξη που απολαμβάνει από εθνικιστικούς κύκλους και φιλοδυτικές δυνάμεις. Ο Γέρμακ έχει κατηγορηθεί ότι επιχείρησε την αποπομπή του, χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής, κυρίως χάρη στη στήριξη της Ουάσιγκτον που, όπως φαίνεται, προτιμά τη διατήρηση της υφιστάμενης ισορροπίας στην κορυφή της ουκρανικής ασφάλειας.

Παράλληλα, φημολογείται ότι ο Γέρμακ προωθεί για το αξίωμα της πρωθυπουργού τη Γιούλια Σβιριντένκο, υπουργό Εμπορίου και Γεωργίας, και στενή του συνεργάτιδα. Αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες, θα πρόκειται για την πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό της Ουκρανίας μετά την εποχή Τιμοσένκο.

Το πολιτικό σκηνικό στο Κίεβο μοιάζει πλέον με πεδίο εσωτερικής σύγκρουσης, με παρασκηνιακές συμμαχίες, αποσταθεροποιητικές εξελίξεις και φθορά της κρατικής συνοχής. Όπως σημειώνει Ουκρανός αξιωματούχος, «αν η Ουκρανία καταρρεύσει, δεν θα είναι από ρωσικούς πυραύλους, αλλά από το χάος που γεννιέται στα πολιτικά της γραφεία».