Με αφορμή τις νέες ενεργειακές συμφωνίες που υπογράφονται σήμερα παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης, ο καθηγητής του Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και σύμβουλος του πρωθυπουργού για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Σωτήρης Σέρμπος, μίλησε στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «Συνδέσεις» για τις ενεργειακές επιλογές της χώρας, τις γεωπολιτικές παραμέτρους και τις προοπτικές που διαμορφώνονται.
Ο κ. Σέρμπος αναγνώρισε ότι η Ελλάδα κινήθηκε με χρονική υστέρηση στο πεδίο των υδρογονανθράκων, επισημαίνοντας ότι για μακρό διάστημα δεν υπήρξε ουσιαστική διερεύνηση των διαθέσιμων πόρων. Όπως εξήγησε, η εμπορική αξιολόγηση ενός κοιτάσματος προϋποθέτει την καταγραφή και κατοχύρωση δικαιωμάτων και την έναρξη ερευνητικών δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθυστέρηση αυτή είχε σαφείς γεωπολιτικές συνέπειες. Ανέφερε ότι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο δεν θα είχε διαμορφωθεί με τη σημερινή του μορφή, εφόσον η Ελλάδα είχε αποτυπώσει έγκαιρα τα δικαιώματά της στον χάρτη. Πρόσθεσε ότι η έλλειψη ενεργών κινήσεων από ελληνικής πλευράς διευκόλυνε την ανάπτυξη τουρκικών διεκδικήσεων.
Καθοριστική για την αλλαγή προσανατολισμού χαρακτήρισε την επίδραση του πολέμου στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι λειτούργησε ως επιταχυντής εξελίξεων στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Επεσήμανε την ανάγκη ταχείας απεξάρτησης της Ευρώπης από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες και σημείωσε ότι οι εκτιμήσεις για την πράσινη μετάβαση έχουν αναθεωρηθεί, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να παραμένουν κρίσιμοι ενεργειακοί πόροι για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο κ. Σέρμπος τόνισε ότι η Ελλάδα καλείται να κινηθεί άμεσα στο επόμενο στάδιο, με την πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών και την προοπτική ερευνητικών γεωτρήσεων. Εφόσον προκύψουν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα στο Ιόνιο ή νότια της Κρήτης, υπογράμμισε ότι θα μειωθεί ο βαθμός ενεργειακής εξάρτησης της χώρας, ενώ σε ευνοϊκές συνθήκες θα δημιουργηθούν δυνατότητες εξαγωγών μέσω υφιστάμενων ή μελλοντικών υποδομών.
Αναφερόμενος στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και στην τοποθέτηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μιλούν ανοιχτά για μετάβαση σε νέα γεωπολιτική εποχή. Όπως είπε, διαμορφώνεται μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της Δύσης σε πολιτικό και στρατηγικό επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Σέρμπος υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα, το οποίο αφορά την πολιτισμική και ιστορική της ταυτότητα. Εξήγησε ότι το στοιχείο αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί ως εργαλείο δημόσιας διπλωματίας σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα ελληνοτουρκικά, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενες διεθνείς πρωτοβουλίες, ακόμη και με αμερικανική εμπλοκή, δεν αποτελούν επιθυμητό σενάριο για καμία από τις δύο πλευρές. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε την ανάγκη προετοιμασίας για διαφορετικές εξελίξεις, σημειώνοντας ότι τα ελληνοτουρκικά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο περιφερειακό και διεθνές περιβάλλον που περιλαμβάνει τη Μέση Ανατολή και το Ιράν.
Κλείνοντας, ο κ. Σέρμπος τόνισε ότι η Ελλάδα οφείλει να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας και ενέργειας, δίνοντας έμφαση σε μια ενεργητική και προνοητική διπλωματική στρατηγική με σαφή προσανατολισμό.
