Σερβία: Απορρίφθηκε η πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης

Το κοινοβούλιο της Σερβίας απέρριψε την πρόταση μομφής που είχε καταθέσει η αντιπολίτευση κατά της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Τζούρο Μάτσουτ, ανανεώνοντας ουσιαστικά την εμπιστοσύνη του στο υπάρχον εκτελεστικό σχήμα. Η ψηφοφορία ανέδειξε μια σαφή διάσταση απόψεων, με 40 βουλευτές των φιλοευρωπαϊκών κομμάτων να τάσσονται υπέρ της πρότασης και 135 βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού να την καταψηφίζουν.

Η συζήτηση στη Βουλή είχε ξεκινήσει τρεις ημέρες νωρίτερα, κατόπιν πρωτοβουλίας του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), το οποίο επέτρεψε να τεθεί επί τάπητος η πρόταση δυσπιστίας που είχε κατατεθεί από την αντιπολίτευση τον περασμένο Φεβρουάριο. Κατά την ομιλία του, ο πρωθυπουργός Μάτσουτ υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του κατόρθωσε να διατηρήσει την οικονομική σταθερότητα της χώρας, παρά τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Εκπρόσωποι του κυβερνητικού συνασπισμού επανέλαβαν την πάγια θέση τους ότι η αντιπολίτευση εξυπηρετεί ξένα συμφέροντα, με απώτερο στόχο την κατάλυση του Συντάγματος και την ανατροπή του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση επικεντρώθηκε στα σκάνδαλα που πλήττουν την κυβέρνηση και στη διάχυτη διαφθορά, καταγγέλλοντας παράλληλα την πολιτική τρόμου και εκφοβισμού που ασκείται εναντίον πολιτών που δεν υποστηρίζουν την πολιτική γραμμή του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Στη συζήτηση συμμετείχαν μόνο τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα που ανήκουν στον χώρο της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς. Αντιθέτως, τα κόμματα της ακροδεξιάς και το Δημοκρατικό Κόμμα (DS) απέχουν από τις κοινοβουλευτικές εργασίες εδώ και έξι μήνες, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή τους στη Βουλή θα προσέδιδε εγκυρότητα σε ένα καθεστώς που θεωρούν μη δημοκρατικό.

Το φόντο της πολιτικής κρίσης

Η Σερβία βρίσκεται σε μια παρατεταμένη περίοδο πολιτικής κρίσης, η οποία κορυφώθηκε μετά το τραγικό δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου του 2024, όταν η κατάρρευση του γείσου είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 16 ανθρώπων. Το γεγονός αυτό πυροδότησε μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με τους πολίτες να απαιτούν την απόδοση ευθυνών. Στις κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας πρωτοστάτησε το φοιτητικό κίνημα, το οποίο τον Μάιο του 2025 ανακοίνωσε την κάθοδό του στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές, με ένα ψηφοδέλτιο που θα απαρτίζεται από προσωπικότητες χωρίς πολιτικό παρελθόν. Η ακριβής ημερομηνία διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών παραμένει ακόμη άγνωστη.

Στις 20 Ιουλίου, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς προανήγγειλε την παραίτησή του, εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεσή του να τεθεί επικεφαλής ενός ενιαίου ψηφοδελτίου πατριωτικών δυνάμεων υπό την ονομασία Ενωμένη Σερβία. Ο Βούτσιτς διευκρίνισε ότι οι βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν τον Νοέμβριο ή, το αργότερο, τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους.