Σερβία: Τέσσερα δισ. για την ανατροπή Βούτσιτς – Ομολογία πολέμου από ξένες μυστικές υπηρεσίες

Σοβαρές καταγγελίες για ανάμειξη ξένων μυστικών υπηρεσιών στη Σερβία έκανε ο πρόεδρος της χώρας, Aleksandar Vucic, υποστηρίζοντας ότι δαπανήθηκαν 4 δισεκατομμύρια δολάρια με στόχο την οργάνωση διαδηλώσεων που αποσκοπούν στην ανατροπή της κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υπηρεσίες αυτές επεξεργάζονται εδώ και καιρό σενάρια αλλαγής εξουσίας, επιχειρώντας να σαμποτάρουν τις εκλογές και να «καταστρέψουν τη Σερβία» σε συνεργασία με την αντιπολίτευση. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι σχέδια με τις κωδικές ονομασίες «Νεπάλ» και «Charlie Kirk» έχουν καταρτιστεί για χρήση στη χώρα του.

Ο Σέρβος πρόεδρος κατήγγειλε ότι οι οργανωτές των κινητοποιήσεων εμφανίζονται να καλούν σε διάλογο, αλλά στην πράξη καλλιεργούν επιθετικότητα και μίσος. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «σε χρωματιστές επαναστάσεις χρειάζεσαι πάντα το 15% του πληθυσμού, το πιο σκληροπυρηνικό τμήμα της κοινωνίας, πρόθυμο να πιστέψει κάθε ψέμα και κάθε ανοησία». Θύμισε ότι στο παρελθόν είχε κατηγορηθεί ακόμη και ως «βαρόνος ναρκωτικών» με ψευδείς ισχυρισμούς, για τους οποίους ουδέποτε ζητήθηκε συγγνώμη. «Όταν κάνεις κάτι φυσιολογικό, για αυτούς είναι έγκλημα», πρόσθεσε.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Aleksandar Vulin, ο οποίος είχε καταγγείλει νωρίτερα ότι οι διαδηλώσεις στο Βελιγράδι οργανώθηκαν από «Αμερικανούς συνωμότες κατά του Ντόναλντ Τραμπ» που επιδιώκουν παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Σερβίας. Ο ίδιος μίλησε για μεθοδεύσεις του αμερικανικού «βαθέος κράτους».

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν μετά την κατάρρευση τέντας σε σιδηροδρομικό σταθμό στο Novi Sad – γεγονός που στοίχισε τη ζωή σε 15 ανθρώπους – πήραν μαζικές διαστάσεις, με χιλιάδες πολίτες, φοιτητές και μέλη της αντιπολίτευσης να συγκεντρώνονται στην πλατεία Slavija στο Βελιγράδι, ζητώντας πρόωρες εκλογές και διάλυση του αντίσκηνου των υποστηρικτών του προέδρου μπροστά στο κοινοβούλιο. Ο Vucic είχε τότε δηλώσει ότι οι κινητοποιήσεις καθοδηγούνται από το εξωτερικό.

Η κατάσταση κλιμακώθηκε με βίαια επεισόδια και εμπρησμούς κυβερνητικών κτιρίων, αφήνοντας πίσω δεκάδες τραυματίες και οδηγώντας την κυβέρνηση να εξετάζει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Παρά τις προσπάθειες του υπουργείου Εσωτερικών να αποκαταστήσει την τάξη, οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις συνεχίζονται.

Σύμφωνα με τον Milan Lazovic, στέλεχος του Russian International Affairs Council, η ριζοσπαστικοποίηση των διαδηλώσεων ήταν αναμενόμενη από την αρχή των ταραχών, τον Νοέμβριο του 2024. Όπως εξηγεί, στόχος είναι να προκληθεί σκληρή αντίδραση των αρχών ώστε να κατηγορηθεί η κυβέρνηση για αυταρχισμό και καταπάτηση ελευθεριών.

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τα επεισόδια χαρακτηρίζοντάς τα «εκτός ορίων πολιτισμένης συμπεριφοράς», ενώ η σερβική ηγεσία κατηγόρησε ευθέως ξένες δυνάμεις για την υποκίνηση των ταραχών. Ο Vulin έκανε λόγο για διαμαρτυρίες που υποκινούνται λόγω της άρνησης της Σερβίας να συμμετάσχει στις αντιρωσικές κυρώσεις, ενώ ο Vucic μίλησε για απόπειρα «έγχρωμης επανάστασης» χρηματοδοτημένης με δισεκατομμύρια δολάρια. Ο πρωθυπουργός Djuro Macut επέρριψε και εκείνος ευθύνες σε δυτικές μυστικές υπηρεσίες για απόπειρα αποσταθεροποίησης της χώρας.

Η πολιτική αναλύτρια Yekaterina Entina εκτιμά ότι μέχρι στιγμής η άμεση δυτική παρέμβαση παραμένει περιορισμένη, καθώς ο Vucic δεν θεωρείται ανεπιθύμητος ηγέτης για τη Δύση. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η ξένη επιρροή είναι πιθανό να αυξηθεί στην περίπτωση που δυτικά ιδρύματα και κυβερνήσεις επιχειρήσουν να αναδείξουν νέους πολιτικούς ηγέτες μέσα από το κύμα των διαδηλώσεων. Το σίγουρο είναι ότι η Σερβία εισέρχεται σε μια νέα, αβέβαιη φάση, με το πολιτικό της μέλλον να παραμένει ανοιχτό και ασταθές.