Shein και Temu: Ποιος πληρώνει τελικά τον δασμό των 3 ευρώ

Σύγχυση και αναταράξεις προκαλεί στην αγορά ο νέος δασμός των 3 ευρώ που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου σε αγορές αξίας έως 150 ευρώ από εξωχώριες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Shein και η Temu. Το βασικό ερώτημα για τους καταναλωτές παραμένει ποιος τελικά πληρώνει το πρόσθετο κόστος και με ποιον τρόπο θα φανεί στην τελική τιμή της παραγγελίας.

Η νέα επιβάρυνση δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως στην πράξη, καθώς οι πρώτες ημέρες εφαρμογής του μέτρου δείχνουν ότι τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις προσπαθούν να καταλάβουν το νέο καθεστώς. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αγορές μικρής αξίας από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν εξελιχθεί σε μαζικό φαινόμενο, πιέζοντας το ευρωπαϊκό και το ελληνικό λιανεμπόριο.

Ποιος επιβαρύνεται με τα 3 ευρώ

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο δηλώνεται η εισαγωγή του προϊόντος. Αν ως εισαγωγέας εμφανίζεται η ίδια η πλατφόρμα ή ο πωλητής, τότε η ευθύνη για την καταβολή του δασμού βαρύνει εκείνον. Αν όμως στη διαδικασία δηλωθεί ο αγοραστής, τότε η επιβάρυνση μπορεί να μετακυλιστεί ουσιαστικά στον καταναλωτή μέσα από την τελική χρέωση.

Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι, στην τελωνειακή ορολογία, υπόχρεος για την πληρωμή είναι ο διασαφιστής. Η ίδια η νομοθεσία ορίζει ότι ο καταναλωτής δεν μπορεί να είναι ο οφειλέτης του τελωνειακού δασμού των 3 ευρώ. Η νομική ευθύνη περνά στις πλατφόρμες, στους πωλητές, στους μεταφορείς ή στους πράκτορες που δηλώνουν τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές.

Στην πράξη, όμως, η αγορά γνωρίζει ότι κάθε πρόσθετο κόστος σπάνια μένει μόνιμα στην πλευρά του πωλητή. Η τελική απόφαση ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες μπορούν να το ενσωματώσουν στην τιμή, να το εμφανίσουν ξεχωριστά ή να το απορροφήσουν προσωρινά για λόγους ανταγωνισμού.

Η Temu κινήθηκε άμεσα, θέτοντας ελάχιστο ποσό 10 ευρώ για την πρώτη παραγγελία και 20 ευρώ για τις επόμενες. Παράλληλα ενημερώνει τους χρήστες ότι για παραγγελίες από χώρες εκτός ΕΕ, αξίας έως 150 ευρώ, θα επιβάλλεται τέλος εισαγωγής 3 ευρώ ανά διαφορετικό είδος, μαζί με τον ισχύοντα ΦΠΑ. Τα τέλη εμφανίζονται ξεχωριστά κατά την ολοκλήρωση της αγοράς.

Η Shein, από την πλευρά της, προβάλλει περισσότερο την επιλογή αγοράς από «Αποθήκη ΕΕ», τα κουπόνια και τη δωρεάν αποστολή υπό συγκεκριμένους όρους. Για παραλαβή από locker ή κατάστημα, το κόστος κάτω από τα 19 ευρώ διαμορφώνεται στα 4,90 ευρώ, όπως και στην κανονική αποστολή για αντίστοιχες παραγγελίες. Για παραγγελίες άνω των 19 ευρώ, η αποστολή εμφανίζεται δωρεάν.

Στόχος να μείνουν χρήματα στην Ευρώπη

Οι εκπρόσωποι της αγοράς αναμένουν μια πρώτη κάμψη στις παραγγελίες, καθώς το νέο κόστος αλλάζει τη λογική των πολύ μικρών αγορών. Αυτός είναι και ο βασικός στόχος του μέτρου: να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη ροή χρημάτων προς εξωχώριες πλατφόρμες και να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά, η οποία λειτουργεί υπό αυστηρότερους φορολογικούς και κανονιστικούς όρους.

Ο δασμός των 3 ευρώ έχει μεταβατικό χαρακτήρα και προβλέπεται να ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Η διετής αυτή περίοδος θεωρείται χρόνος προσαρμογής για τις μεγάλες πλατφόρμες, ώστε να ενταχθούν στο νέο πλαίσιο χωρίς απότομη διατάραξη των εμπορικών σχέσεων Ευρώπης και Κίνας.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι πλατφόρμες θα συμμορφωθούν ουσιαστικά ή αν θα αναζητήσουν παρακαμπτήριες διαδρομές. Ένα πιθανό σενάριο είναι η χρήση αντιπροσώπων, logistics centers και αποθηκών εντός Ελλάδας ή Ευρώπης, ώστε να εισάγονται μεγάλες ποσότητες προϊόντων και να διανέμονται στη συνέχεια με χαμηλότερο κόστος.

Οι αριθμοί εξηγούν γιατί η Ευρώπη κινείται προς αυστηρότερο έλεγχο. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 4 δισεκατομμύρια παραδόσεις από εξωχώριες εταιρείες σε Ευρωπαίους καταναλωτές. Με μέση αξία παραγγελίας τα 40 ευρώ, ο τζίρος υπολογίζεται κοντά στα 160 δισ. ευρώ.

Ο νέος δασμός δεν είναι απλώς μια τεχνική τελωνειακή ρύθμιση. Είναι πολιτική και οικονομική παρέμβαση απέναντι σε ένα μοντέλο ηλεκτρονικού εμπορίου που κέρδισε εκατομμύρια καταναλωτές με εξαιρετικά χαμηλές τιμές, αλλά δημιούργησε σοβαρό ανταγωνιστικό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη με διαφορετικούς κανόνες, φόρους και υποχρεώσεις.