Το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο βρίσκεται σε τροχιά συνεχούς αποδυνάμωσης, με αλλεπάλληλες αναστολές δρομολογίων και σταδιακή απόσυρση της παρουσίας του από την περιφέρεια. Η λειτουργία συγκεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στον κεντρικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ο οποίος εξακολουθεί να λειτουργεί με περιορισμούς και υπό καθεστώς εκτεταμένων έργων.
Η επιλογή αυτή διαμορφώνει στην πράξη ένα σύστημα διαφορετικών ταχυτήτων, όπου οι περιφερειακές γραμμές τίθενται εκτός λειτουργίας και τα τρένα αντικαθίστανται από λεωφορεία, συχνά με ορίζοντα ακαθόριστης επαναφοράς. Το φαινόμενο εντείνεται σε μια περίοδο κατά την οποία ακόμη και ο βασικός κορμός του δικτύου εξυπηρετείται με μειωμένα δρομολόγια λόγω των αποκαταστάσεων που ακολούθησαν τις καταστροφές από την κακοκαιρία Daniel.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται λίγες μόλις εβδομάδες μετά τη νέα σύμβαση της Hellenic Train με το Ελληνικό Δημόσιο, η οποία προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάλυψης δρομολογίων, καθώς και την ετήσια κρατική αποζημίωση ύψους 62 εκατ. ευρώ για το 2026.
Τις τελευταίες περικοπές κατήγγειλε με επιστολή της προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης, κάνοντας λόγο για παγίωση μιας κατάστασης υπολειτουργίας. Αφορμή αποτέλεσαν οι αποφάσεις αναστολής δρομολογίων στις Σέρρες και στο Πήλιο, ενώ προβλήματα συνεχίζουν να καταγράφονται και στον οδοντωτό σιδηρόδρομο, όπου κατολισθήσεις και βλάβες στο τροχαίο υλικό προκαλούν συχνές διακοπές.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Hellenic Train, από τις 19 Φεβρουαρίου έως και τις 31 Μαρτίου αναστέλλονται συγκεκριμένα δρομολόγια στη γραμμή Θεσσαλονίκη – Σέρρες. Η εταιρεία αποδίδει την απόφαση στη διέλευση εμπορευματικών συρμών, με αποτέλεσμα την προσωρινή απομάκρυνση του σιδηροδρόμου από ακόμη μία περιφερειακή πόλη. Η μεταφορά των επιβατών γίνεται με λεωφορεία, πρακτική που για τους κατοίκους της Βόρειας Ελλάδας έχει επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα.
Παράλληλα, από τα μέσα Φεβρουαρίου έως το τέλος Μαρτίου διακόπτεται η λειτουργία του ιστορικού τρένου του Πηλίου τα Σαββατοκύριακα, με εξαίρεση το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας. Πρόκειται για γραμμή με ιδιαίτερη τουριστική και οικονομική σημασία για την περιοχή, η οποία τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ως σταθερός πυλώνας τοπικής δραστηριότητας.
Οι μηχανοδηγοί επισημαίνουν ότι το ήδη περιορισμένο μεταφορικό έργο συρρικνώνεται περαιτέρω, δημιουργώντας σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες. Ζητούν συνάντηση με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, παρουσία της διοίκησης της Hellenic Train, ώστε να δοθούν σαφείς απαντήσεις για τις αιτίες των αναστολών και τον χρονικό ορίζοντα επαναφοράς των δρομολογίων.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και ο οδοντωτός σιδηρόδρομος των Καλαβρύτων, όπου τις τελευταίες ημέρες σημειώθηκαν επανειλημμένες διακοπές μετά από νέο εγκλωβισμό επιβατών και πτώσεις βράχων στη γραμμή.
Στο παρασκήνιο των αναστολών, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποδίδει μέρος του προβλήματος στην έλλειψη διαθέσιμων μηχανοδηγών, σημειώνοντας ότι δεν επαρκεί το προσωπικό για την πλήρη εκτέλεση του δρομολογιακού προγράμματος. Γίνεται αναφορά και στη δυσκολία ολοκλήρωσης των εκπαιδεύσεων για το σύστημα ETCS.
Από την πλευρά τους, οι μηχανοδηγοί αποδίδουν τα κενά σε απολύσεις, συνταξιοδοτήσεις και παραιτήσεις, επισημαίνοντας ότι οι εκπαιδεύσεις διαρκούν πολλές ώρες και απαιτούν μετακίνηση στην Αθήνα, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την πραγματοποίησή τους εκτός ωραρίου. Παράλληλα, αναφέρεται καθυστέρηση στον προγραμματισμό των εκπαιδεύσεων από τον ΟΣΕ.
Οι περίπου 50 νέοι μηχανοδηγοί της Hellenic Train δεν έχουν ακόμη πιστοποιηθεί, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας να μετατίθεται για το τέλος του καλοκαιριού. Στελέχη του κλάδου εκφράζουν αμφιβολίες για τη δυνατότητα επαναφοράς περισσότερων δρομολογίων στο επόμενο διάστημα, υπό τις παρούσες συνθήκες.
Την ίδια στιγμή, τροποποιήσεις ισχύουν και σε δρομολόγια του Προαστιακού Αθηνών, λόγω έργων και μονοδρόμησης σε τμήματα της γραμμής, με ορισμένους σταθμούς να μην εξυπηρετούνται. Πηγές με γνώση της κατάστασης αναφέρουν ότι σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η επικοινωνία εξακολουθεί να γίνεται προφορικά, παρά τις σχετικές εγκυκλίους ασφαλείας.
Στη Δράμα, η απουσία επιβατικού τρένου συμπληρώνει σχεδόν επτά χρόνια, με τις μετακινήσεις να πραγματοποιούνται αποκλειστικά με λεωφορεία. Οι φήμες περί κλεισίματος του σταθμού προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, με την κυβέρνηση και τη διοίκηση του ΟΣΕ να διαψεύδουν το ενδεχόμενο, διευκρινίζοντας ότι το προσωπικό παραμένει, με διοικητική υπαγωγή σε άλλο περιφερειακό κέντρο.
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών επανέλαβε ότι η προτεραιότητα αφορά τον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, επισημαίνοντας ότι το παλαιό δίκτυο της Βόρειας Ελλάδας απαιτεί εκτεταμένες παρεμβάσεις πριν υποδεχθεί σύγχρονες επιβατικές υπηρεσίες. Αναφορά έγινε και στο μνημόνιο συνεργασίας με Βουλγαρία και Ρουμανία για την αναβάθμιση του κάθετου άξονα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις για τουριστικό τρένο στη Δράμα, διευκρινίστηκε ότι δεν εντάσσονται στις άμεσες προτεραιότητες του ενεργού δικτύου.
