Σίφνος: Μοιραία δευτερόλεπτα και ένα ελικόπτερο χωρίς περιθώριο σωτηρίας

Στα τελευταία δευτερόλεπτα πριν από τη συντριβή του ελικοπτέρου στη Σίφνο έχουν επικεντρώσει την έρευνά τους οι αρμόδιες Αρχές, επιχειρώντας να εξακριβώσουν τι ακριβώς συνέβη κατά την τελική φάση της προσέγγισης και οδήγησε στην τραγωδία με τους τρεις νεκρούς.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο βίντεο που καταγράφει τη μοιραία πτήση λίγο πριν από την πτώση, καθώς η κίνηση του ελικοπτέρου παρουσιάζει στοιχεία που, σύμφωνα με ειδικούς, μπορεί να παραπέμπουν σε σοβαρό τεχνικό πρόβλημα.

Ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότος της Αεροπορίας Στρατού Παντελής Φραγκούλης, σχολιάζοντας τις εικόνες, εκτίμησε ότι δύο από τα σενάρια που πρέπει να εξεταστούν είναι μια μηχανική βλάβη στο ουραίο τμήμα του ελικοπτέρου ή ένα αιφνίδιο πρόβλημα υγείας του χειριστή.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στην απότομη περιστροφική κίνηση του ελικοπτέρου προς τα δεξιά κατά την προσέγγιση στο ελικοδρόμιο. Όπως εξήγησε, μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να σχετίζεται με δυσλειτουργία ή απώλεια αποτελεσματικότητας του συστήματος του ουραίου στροφείου.

Πρόκειται, πάντως, για πρώτη τεχνική εκτίμηση και όχι για οριστικό συμπέρασμα. Η ακριβής αιτία θα πρέπει να προκύψει από την επίσημη διερεύνηση, την εξέταση των συντριμμιών και τα στοιχεία συντήρησης του συγκεκριμένου ελικοπτέρου.

Στο μικροσκόπιο το ουραίο στροφείο και η συντήρηση

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται να ερευνηθεί εάν το προηγούμενο διάστημα είχε καταγραφεί κάποια τεχνική παρατήρηση, βλάβη ή εργασία συντήρησης στο ουραίο τμήμα του ελικοπτέρου.

Οι ερευνητές αναμένεται να εξετάσουν σχολαστικά τα εξαρτήματα που θα ανακτηθούν από το σημείο της συντριβής, καθώς ενδεχόμενη αστοχία στον άξονα μετάδοσης κίνησης ή σε άλλο τμήμα του συστήματος θα μπορούσε να αφήσει ευρήματα ικανά να φωτίσουν τα αίτια.

Ο Παντελής Φραγκούλης έθεσε παράλληλα προς διερεύνηση και το ενδεχόμενο ενός ξαφνικού ιατρικού επεισοδίου του χειριστή.

Όπως ανέφερε στην ΕΡΤ, το ιατροδικαστικό σκέλος της έρευνας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό, καθώς θα δείξει εάν ο πιλότος αντιμετώπισε αιφνίδια σοβαρή διαταραχή της υγείας του, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητά του να ελέγξει το ελικόπτερο.

Ο πραγματογνώμονας υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ο χειριστής διέθετε πολύ μεγάλη εμπειρία. Είχε υπηρετήσει στην Αεροπορία Στρατού και είχε σημαντική πτητική δραστηριότητα με ελικόπτερα, γεγονός που σημαίνει ότι ήταν εκπαιδευμένος να αντιμετωπίζει μεγάλο εύρος έκτακτων καταστάσεων.

Η εμπειρία, όμως, δεν αρκεί πάντοτε όταν μια σοβαρή βλάβη εμφανίζεται ξαφνικά και μάλιστα κατά την προσέγγιση, δηλαδή σε μικρό ύψος και με περιορισμένη ταχύτητα.

Αυτό ακριβώς επισήμανε και ο διερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων Μανούσος Τραχαλάκης, ο οποίος μιλώντας στο Mega εξήγησε ότι το συγκεκριμένο ελικόπτερο ήταν τύπου Bell 206 Jet Ranger και ότι το συμβάν εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα κρίσιμη φάση της πτήσης.

Το ελικόπτερο είχε ήδη αρχίσει να κατεβαίνει προς το σημείο προσγείωσης, μειώνοντας ταυτόχρονα ύψος και ταχύτητα. Σε μια τέτοια κατάσταση, σύμφωνα με τον ίδιο, ο διαθέσιμος χρόνος για αντίδραση σε μια ξαφνική βλάβη είναι ελάχιστος.

Ο κ. Τραχαλάκης ανέφερε ότι η εικόνα που αποτυπώνεται στο βίντεο θα μπορούσε να είναι συμβατή με απώλεια λειτουργίας ή αποτελεσματικότητας του ουραίου στροφείου, χωρίς αυτό να μπορεί ακόμη να θεωρηθεί αποδεδειγμένη αιτία.

Μία πιθανότητα που περιέγραψε είναι να έχει υπάρξει μηχανική αστοχία στον άξονα που μεταδίδει κίνηση στο ουραίο στροφείο. Μια άλλη είναι να υπήρξε απώλεια ώσης ή αποτελεσματικότητας του ουραίου στροφείου χωρίς μηχανική θραύση, λόγω αεροδυναμικών συνθηκών ή απότομης μεταβολής της πτήσης.

«Σε τόσο χαμηλό ύψος ο χρόνος αντίδρασης είναι ελάχιστος»

Σύμφωνα με την ανάλυση του Μανούσου Τραχαλάκη, ένα από τα δυσκολότερα στοιχεία σε ένα τέτοιο συμβάν είναι ότι η απώλεια λειτουργίας του ουραίου στροφείου μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, χωρίς να προηγηθεί κάποια σαφής προειδοποίηση από τα όργανα.

Σε αντίθεση με άλλες τεχνικές δυσλειτουργίες, όπου μπορεί να υπάρξει ένδειξη, μεταβολή σε κάποιο όργανο ή προειδοποιητικό σημάδι, μια τέτοια απώλεια ελέγχου μπορεί να απαιτήσει σχεδόν ακαριαία αντίδραση από τον πιλότο.

Η δυσκολία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν το ελικόπτερο βρίσκεται πολύ κοντά στο έδαφος. Το μικρό διαθέσιμο ύψος περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες αποκατάστασης του ελέγχου ή πραγματοποίησης ασφαλούς αναγκαστικής προσγείωσης.

Ο διερευνητής σημείωσε ότι ακόμη και σε εξομοιωτές πτήσης η αντιμετώπιση μιας τέτοιας βλάβης θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητική, πόσο μάλλον σε πραγματικές συνθήκες, όπου ο χειριστής έχει ελάχιστα δευτερόλεπτα για να αντιληφθεί το πρόβλημα και να αντιδράσει σωστά.

Για τον λόγο αυτό, η μεγάλη εμπειρία του χειριστή δεν αρκεί από μόνη της για να αποκλείσει ένα τεχνικό πρόβλημα ως πιθανό αίτιο. Όπως επισημάνθηκε, ακόμη και ένας ιδιαίτερα έμπειρος πιλότος μπορεί να βρεθεί χωρίς ουσιαστικό περιθώριο αντίδρασης όταν μια σοβαρή βλάβη εμφανιστεί την ώρα της τελικής προσέγγισης.

Το ελικόπτερο βρισκόταν πράγματι σε μικρή απόσταση από το σημείο προσγείωσης, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της ακριβούς χρονικής ακολουθίας των τελευταίων δευτερολέπτων.

Η απογείωση και η προσγείωση αποτελούν γενικά από τις πλέον κρίσιμες φάσεις της πτήσης, καθώς κάθε αιφνίδια απώλεια ισχύος ή ελέγχου αφήνει πολύ μικρότερα περιθώρια για ελιγμούς διάσωσης.

Οι ειδικοί τονίζουν ταυτόχρονα ότι το συγκεκριμένο δυστύχημα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γενικό συμπέρασμα για την ασφάλεια των ελικοπτέρων. Η διερεύνηση αφορά το συγκεκριμένο αεροσκάφος, τη συντήρησή του, τα εξαρτήματα, τις συνθήκες της πτήσης και τους χειρισμούς που προηγήθηκαν της συντριβής.

Ένα από τα πιο κρίσιμα κομμάτια της έρευνας θα είναι επομένως ο πλήρης τεχνικός φάκελος του Bell 206 Jet Ranger.

Οι αρμόδιοι θα αναζητήσουν τα αρχεία συντήρησης, τις προηγούμενες τεχνικές παρατηρήσεις, τυχόν αντικαταστάσεις εξαρτημάτων, καθώς και οποιαδήποτε ένδειξη ότι υπήρχε πρόβλημα στο σύστημα μετάδοσης κίνησης προς το ουραίο στροφείο.

Εάν επιβεβαιωθεί αστοχία κάποιου εξαρτήματος, θα πρέπει στη συνέχεια να διερευνηθεί εάν επρόκειτο για ξαφνική βλάβη, για υλικό που είχε φτάσει στα όρια λειτουργίας του ή για παράγοντα που σχετίζεται με τη συντήρηση.

Παράλληλα θα εξεταστούν τα ιατροδικαστικά ευρήματα για τον χειριστή, ώστε να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί το ενδεχόμενο αιφνίδιου προβλήματος υγείας λίγο πριν από την απώλεια ελέγχου.

Μέχρι να ολοκληρωθούν οι τεχνικές και ιατροδικαστικές εξετάσεις, κανένα από τα συγκεκριμένα σενάρια δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικό.

Το βίντεο προσφέρει ένα σημαντικό πρώτο στοιχείο, όμως οι τελικές απαντήσεις θα προκύψουν από τα συντρίμμια, το ιστορικό συντήρησης, τις τελευταίες επικοινωνίες, τα δεδομένα της πτήσης και την επίσημη έρευνα των αρμόδιων αρχών.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ένα: τι προκάλεσε την ξαφνική περιστροφή του ελικοπτέρου λίγα μόλις δευτερόλεπτα πριν από την προσγείωση. Η απάντηση σε αυτό αναμένεται να αποτελέσει το κλειδί για την πλήρη διαλεύκανση της τραγωδίας στη Σίφνο.