Συλλήψεις στη RAF Fairford για σχέδιο βομβιστικής επίθεσης

Η βρετανική αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη πέντε ανδρών, οι οποίοι κατηγορούνται για αδικήματα που άπτονται της νομοθεσίας περί εκρηκτικών υλών και της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, έπειτα από ένα περιστατικό ασφαλείας που προκάλεσε την κήρυξη κατάστασης συναγερμού στη στρατιωτική αεροπορική βάση RAF Fairford, στη δυτική Αγγλία. Το συμβάν εκτυλίχθηκε το βράδυ της Κυριακής, θέτοντας σε κινητοποίηση τις βρετανικές αρχές ασφαλείας και προκαλώντας έντονη ανησυχία στην τοπική κοινωνία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το βρετανικό δίκτυο BBC, κλιμάκια εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών βρίσκονται επί ποδός και διενεργούν ενδελεχείς ελέγχους σε οχήματα που εντοπίστηκαν πλησίον της βάσης, στην κομητεία Γκλόστερσαϊρ. Παράλληλα, δεκάδες κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής έχουν απομακρυνθεί από τις εστίες τους ως προληπτικό μέτρο, ενώ οι αρχές διατηρούν αποκλεισμένη μια ευρεία ζώνη γύρω από το σημείο όπου εντοπίστηκαν τα ύποπτα οχήματα.

Η RAF Fairford, η οποία βρίσκεται στην περιοχή των Κότσγουολντς, περίπου 6,4 χιλιόμετρα νότια της πόλης Φέρφορντ, αποτελεί στρατηγικής σημασίας εγκατάσταση για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η βάση διαθέτει μακρά ιστορία συνεργασίας με τον αμερικανικό στρατό και πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε από αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη ως σημείο αναχώρησης για την εκτέλεση αμυντικών επιθέσεων εναντίον στόχων στο Ιράν, σύμφωνα με το βρετανικό δίκτυο.

Το χρονικό της επιχείρησης

Η Αστυνομία του Γκλόστερσαϊρ ενημερώθηκε για πρώτη φορά για την ύπαρξη τριών ύποπτων οχημάτων που κατευθύνονταν προς τη βάση RAF Fairford, γεγονός που σήμανε συναγερμό στις αρχές. Η κλήση πραγματοποιήθηκε στις 00:45 τοπική ώρα (02:45 ώρα Ελλάδας) την Κυριακή. Ακολούθως, οι αστυνομικές δυνάμεις εντόπισαν και συνέλαβαν πέντε άνδρες κοντά στο χωριό Γουέλφορντ, το οποίο βρίσκεται περίπου 3,2 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της αεροπορικής βάσης.

Στο σημείο μετέβη κλιμάκιο εξουδετέρωσης εκρηκτικών, το οποίο προχώρησε στη δημιουργία περιμέτρου ασφαλείας 400 μέτρων γύρω από τα οχήματα, προκειμένου να διενεργήσει ελέγχους. Αεροφωτογραφίες που ήρθαν στη δημοσιότητα απεικονίζουν ένα τηλεκατευθυνόμενο ρομπότ να προσεγγίζει δύο σταθμευμένα λευκά φορτηγάκια σε δασώδη περιοχή, αν και η χρήση του ρομπότ δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα από την αστυνομία.

Την έρευνα για την υπόθεση έχει αναλάβει η Υπηρεσία Αντιτρομοκρατικής, η οποία ηγείται της επιχείρησης. Σύμφωνα με πληροφορίες του BBC, η επιχείρηση δεν βασίστηκε σε πληροφορίες προερχόμενες από τις μυστικές υπηρεσίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αρχές ενήργησαν βάσει άμεσων ενδείξεων ή καταγγελιών.

Ο αμερικανικός στρατός, από την πλευρά του, εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει ότι βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις βρετανικές αρχές για την παρακολούθηση της κατάστασης, με στόχο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων και τη διασφάλιση της ασφάλειας του αμερικανικού προσωπικού, των οικογενειών τους και της τοπικής κοινωνίας.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, παρατηρείται αυξημένη παρουσία των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης στην περιοχή. Η προσωρινή αρχηγός της Αστυνομίας του Γκλόστερσαϊρ, Μάγκι Μπλάιθ, δήλωσε ότι οι δυνάμεις θα παραμείνουν στο σημείο τις επόμενες ημέρες, ενώ σε συνέντευξη Τύπου το βράδυ της Κυριακής τόνισε ότι η υπηρεσία της θα συνεχίσει να συνδράμει την Αντιτρομοκρατική και να βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με άλλους εθνικούς εταίρους. Η ίδια απέφυγε να χαρακτηρίσει το περιστατικό ως «τρομοκρατικό», αφήνοντας την επίσημη απόφαση στην Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία.

Οι ύποπτοι και το νομικό πλαίσιο

Οι πέντε άνδρες αρχικά κρατήθηκαν ως ύποπτοι για αδικήματα βάσει του νόμου περί εκρηκτικών, ενώ στη συνέχεια συνελήφθησαν ως ύποπτοι για προετοιμασία τρομοκρατικής ενέργειας. Παραμένουν υπό κράτηση, χωρίς να έχουν κατονομαστεί, ενώ η αστυνομία δεν έχει αποκαλύψει τον τόπο κράτησής τους.

Σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, τα άτομα που συλλαμβάνονται βάσει του Νόμου περί Τρομοκρατίας του 2000 μπορούν να κρατηθούν έως και 14 ημέρες χωρίς απαγγελία κατηγοριών, σε αντίθεση με το όριο των 24 ωρών που ισχύει για τις τυπικές συλλήψεις. Ερωτηθείσα εάν η αστυνομία αναζητά άλλα άτομα σε σχέση με το περιστατικό, η Μπλάιθ απάντησε ότι πιστεύει πως η κατάσταση είναι «υπό έλεγχο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σχολιάζοντας το περιστατικό, δήλωσε ότι οι συλληφθέντες «είχαν σκοπό να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά», προσθέτοντας: «Τους παρακολουθούσαμε εδώ και πολύ καιρό και τους πιάσαμε».

Το BBC Your Voice έλαβε φωτογραφία που φέρεται να αποτυπώνει τη στιγμή της σύλληψης των πέντε ανδρών στο Γουέλφορντ, περίπου 350 μέτρα μακριά από την είσοδο διαδρόμου προσγείωσης στη βάση RAF Fairford. Το BBC δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την αρχική πηγή, ωστόσο το τμήμα BBC Verify εντόπισε γεωγραφικά την εικόνα και επιβεβαίωσε ότι φαίνεται να είναι αυθεντική.

Η μαρτυρία της κατοίκου που ειδοποίησε τις αρχές

Μια κάτοικος της περιοχής, η οποία επικοινώνησε με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για να αναφέρει την παρουσία τριών λευκών βαν στο Γουέλφορντ, δήλωσε ότι ο εντοπισμός των οχημάτων έγινε «από καθαρή τύχη». Μιλώντας στο ραδιόφωνο του BBC, η κάτοικος –η οποία θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της– περιέγραψε ότι επέστρεφε στο σπίτι της και βρήκε τον δρόμο αποκλεισμένο, ενώ αντίκρισε μια «μεγάλη ομάδα ανδρών με κουκούλες και μάσκες».

«Όταν με είδαν, έτρεξαν μπροστά μου – ορισμένοι προς το χωράφι και άλλοι προς το γειτονικό χωριό Κέμπσφορντ. Τότε κατάλαβα ότι κάτι ασυνήθιστο συνέβαινε», πρόσθεσε. Η κάτοικος ανέφερε ότι κάλεσε αρχικά την αστυνομία του Υπουργείου Άμυνας στη RAF Fairford, αλλά δεν υπήρξε απάντηση. Στη συνέχεια, επικοινώνησε με την άμεση δράση και δήλωσε ότι «μέσα σε 10 λεπτά το χωριό γέμισε ένοπλους αστυνομικούς».

«Πιστεύω ότι η κλήση μου απέτρεψε όποια σχέδια είχαν», σημείωσε, προσθέτοντας: «Είμαι απόλυτα σοκαρισμένη που έπεσε σε μένα, ως πολίτη, να το δω και να το αναφέρω». Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι «κάποιος πραγματικά τα έκανε θάλασσα σε αυτή την υπόθεση».

Ένας άλλος κάτοικος, ο Τζεφ, ο οποίος δεν ανέφερε το επώνυμό του, περιέγραψε τη στιγμή που είδε την αστυνομία να συλλαμβάνει τους υπόπτους. Μιλώντας στο BBC, είπε ότι άκουσε «φωνές έξω από την εξώπορτά του», αν και δεν μπορούσε να είναι σίγουρος από πού προέρχονταν. Στη συνέχεια, κοίταξε έξω από το παράθυρό του και είδε «ανθρώπους να συλλαμβάνονται από την αστυνομία».

Εκκενώσεις και μέτρα προστασίας

Η Αστυνομία του Γκλόστερσαϊρ ανακοίνωσε ότι οι κάτοικοι στους οποίους ζητήθηκε να εκκενώσουν τις οικίες τους ενημερώθηκαν πως δεν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους άμεσα. Το Περιφερειακό Συμβούλιο των Κότσγουολντ θα εξασφαλίσει διαμονή για τη νύχτα σε όσους δεν μπορούν να μείνουν με συγγενείς ή φίλους.

Συνολικά, 85 νοικοκυριά εκκενώθηκαν μετά το περιστατικό και κλήθηκαν να καταφύγουν σε ένα κοντινό αθλητικό κέντρο. Αρκετοί άνθρωποι δήλωσαν στο BBC ότι ξύπνησαν από την αστυνομία τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής και τους δόθηκε εντολή να απομακρυνθούν. Σύμφωνα με ανταποκριτή του BBC, αρκετοί από τους εκτοπισμένους στο κέντρο αναψυχής εξακολουθούν να φορούν τις πιτζάμες τους, γεγονός που καταδεικνύει τον αιφνιδιασμό και την αναστάτωση που προκάλεσε το συμβάν.

Οι δηλώσεις της βρετανικής κυβέρνησης

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ χαρακτήρισε το περιστατικό «βαθιά ανησυχητικό» και διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την προστασία των πολιτών. Ο Υπουργός Άμυνας, Γουές Στρίτινγκ, αρνήθηκε να σχολιάσει μια εν εξελίξει επιχείρηση, αλλά είπε ότι βρίσκεται σε επαφή με τον Αμερικανό ομόλογό του, Πιτ Χέγκσεθ.

Ερωτηθείς αν υπήρξε οποιαδήποτε εμπλοκή του Ιράν, απάντησε ότι είναι «πολύ νωρίς για σχόλια ή εικασίες και θα ήταν ανεύθυνο εκ μέρους μου να το κάνω». Η δήλωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεθνούς διάστασης στην υπόθεση, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνεται οποιαδήποτε σύνδεση.

Ο ρόλος της RAF Fairford

Η RAF Fairford χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες ως προκεχωρημένη βάση επιχειρήσεων από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ (USAF). Στη βάση στάθμευε η USAF κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και, αργότερα, κατά τον Πρώτο Πόλεμο του Κόλπου το 1991. Επίσης, το 2003, η USAF ανέπτυξε βομβαρδιστικά B-52 από τη RAF Fairford για επιδρομές στο Ιράκ.

Πιο πρόσφατα, την 1η Μαρτίου, η βάση χρησιμοποιήθηκε μετά από απόφαση του πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου —συμπεριλαμβανομένης της RAF Fairford— για «αμυντικές» επιθέσεις εναντίον ιρανικών δυνατοτήτων. Η εξέλιξη αυτή καθιστά τη βάση έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο στόχο, γεγονός που εξηγεί την αυξημένη επαγρύπνηση των αρχών.