Η εμπορική σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας εισέρχεται σε νέο στάδιο, μετά την οριστικοποίηση του «European Union–India Free Trade Agreement», που ολοκληρώθηκε έπειτα από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων. Η συμφωνία, η οποία χαρακτηρίζεται ως μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως, διευρύνει ουσιαστικά το πεδίο συνεργασίας ΕΕ–Ινδίας, σε μια συγκυρία όπου οι μεταξύ τους συναλλαγές αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 8,2%.
Ήδη από το 2023, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς είχε θέσει ως στρατηγικό στόχο τη θαλάσσια σύνδεση της Ινδίας με το λιμάνι του Πειραιά, στο πλαίσιο της ευρύτερης τάσης για τον υπό σχεδιασμό Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Το εύρος και το οικονομικό αποτύπωμα της συμφωνίας
Η συμφωνία αφορά μια αγορά περίπου 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, που αντιστοιχεί σχεδόν στο 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και σε ποσοστό άνω του 30% του διεθνούς εμπορίου. Οι προβλεπόμενες μειώσεις δασμών εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε διπλασιασμό των εξαγωγών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, προσφέροντας εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται σταδιακή μείωση δασμών στο 96,6% των αγαθών που εξάγει η ΕΕ προς την Ινδία μέσα σε ορίζοντα 5 έως 7 ετών, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται να μειώσει τους δασμούς σε περίπου 99% των προϊόντων που εισάγει από την Ινδία.
Στο επίπεδο των επιμέρους προϊόντων, η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για φθηνότερη πρόσβαση σε κατηγορίες όπως μηχανήματα, αυτοκίνητα, χημικά, φαρμακευτικά προϊόντα, υφάσματα και δέρματα. Ενδεικτικά, οι δασμοί για περίπου 250.000 ευρωπαϊκά αυτοκίνητα που εισάγονται ετησίως στην Ινδία αναμένεται να μειωθούν στο 10% από 110%, ενώ σταδιακές μειώσεις προβλέπονται και για κρασιά και αλκοολούχα ποτά. Παράλληλα, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ενισχυμένη προστασία επενδύσεων.
Ελλάδα, Πειραιάς και οι νέες εφοδιαστικές ροές
Η Ελλάδα δύναται να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη νέα αυτή φάση εμπορικής σύμπραξης, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της θέση και το δυναμικό των λιμενικών της υποδομών, με προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης, καινοτομίας και επενδύσεων. Το ελληνικό λιμενικό σύστημα μπορεί να λειτουργήσει ως κομβικός κρίκος γεωγραφικής διασύνδεσης, σε συνέργεια με τη ναυτιλία και τα logistics, σε ένα περιβάλλον που περιγράφεται ως ώριμο και αξιόπιστο για συνεργασίες με ινδικές επιχειρήσεις.
Σε διμερές επίπεδο, Ελλάδα και Ινδία έχουν ενισχύσει τις σχέσεις τους, με υψηλό βαθμό πολιτικής εμπιστοσύνης και ανταλλαγή επισκέψεων σε ανώτατο επίπεδο, θέτοντας ως στόχο τον διπλασιασμό του εμπορίου έως το 2030, καθώς και την εμβάθυνση της συνεργασίας σε επενδύσεις και υποδομές. Το διμερές εμπόριο ανέρχεται σήμερα σε περίπου 1,95 δισ. δολάρια και εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 5 δισ. δολάρια έως το 2030, εφόσον ενισχυθούν οι συμφωνίες και οι εμπορικές ροές.
Οι ελληνικές εισαγωγές από την Ινδία αφορούν κυρίως φαρμακευτικά και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, μηχανήματα, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, χημικά, πλαστικά, καθώς και αγροτικά προϊόντα όπως ρύζι και μπαχαρικά. Αντίστοιχα, οι ελληνικές εξαγωγές περιλαμβάνουν αλουμίνιο, ορυκτά, άλατα, χημικές ύλες, χαλκό, φρούτα, μάρμαρα και δομικά υλικά. Παρά την έντονη ασυμμετρία και το αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο για την Ελλάδα, διαπιστώνεται περιθώριο ενίσχυσης των ελληνικών εξαγωγών, ιδιαίτερα σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, με την Ινδία να χαρακτηρίζεται στρατηγική αγορά υψηλής δυναμικής.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει ότι η συμφωνία έχει σαφή γεωπολιτική βαρύτητα για την Ευρώπη σε μια περίοδο διεθνών εντάσεων, ενισχύοντας την πολυμερή εμπορική στρατηγική της ΕΕ και μειώνοντας την εξάρτηση από άλλες ασιατικές αγορές, ενώ δημιουργεί δεσμούς με μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες παγκοσμίως. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει την ισχυρή ναυτιλία και τη θέση της ως πύλη εισόδου στην ΕΕ, ώστε να υπερβεί τη χαμηλή διείσδυση των ελληνικών προϊόντων στην ινδική αγορά και να ανταποκριθεί στον έντονο ανταγωνισμό, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που διαμορφώνονται.
