Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών συνεδρίασε εκ νέου, κατόπιν αιτήματος δέκα μελών του, με αποκλειστικό θέμα συζήτησης την ανθρωπιστική κατάσταση που επικρατεί στη Λωρίδα της Γάζας, στο πλαίσιο της ευρύτερης επισκόπησης των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και του Παλαιστινιακού ζητήματος. Τέσσερα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου, ήτοι η Κίνα, η Γαλλία, η Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο, υποστήριξαν ενεργά τη σύγκληση της συγκεκριμένης συνεδρίασης, υπογραμμίζοντας τη διεθνή ανησυχία για την επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση.

Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής της, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, επικεντρώθηκε στην επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα σε μεγάλη κλίμακα, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της προώθησης έργων έγκαιρης ανάκαμψης. Αναγνώρισε τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι ανθρωπιστικοί φορείς, όπως η UNRWA, η UNICEF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ενώ παράλληλα ζήτησε τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων ομάδων. Η Ελληνίδα διπλωμάτης εξέφρασε, επίσης, τη βαθιά ανησυχία της για την άνευ προηγουμένου αύξηση της βίας από εποίκους στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, επαναλαμβάνοντας την αταλάντευτη υποστήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών ως τη μοναδική βιώσιμη οδό για την ειρηνική συνύπαρξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις και Συντονιστής Έκτακτης Βοήθειας, Τομ Φλέτσερ, παρουσίασε μια λεπτομερή εικόνα της κατάστασης, επισημαίνοντας ότι έξι μήνες μετά την εκεχειρία, η ανθρωπιστική κατάσταση έχει παρουσιάσει βελτιώσεις σε ορισμένους κρίσιμους δείκτες, παραμένει ωστόσο εξαιρετικά εύθραυστη και μη βιώσιμη. Ο κ. Φλέτσερ αναγνώρισε την πρόοδο που επέφερε το Ψήφισμα 2803, το οποίο εγκρίθηκε μετά τη διάσκεψη του Σαρμ Ελ-Σέιχ, τονίζοντας ότι η πρόοδος αυτή πρέπει να αναγνωριστεί. Απέτισε φόρο τιμής στους εργαζόμενους στην ανθρωπιστική βοήθεια, οι οποίοι καθημερινά παρέχουν πάνω από ένα εκατομμύριο ζεστά γεύματα και στηρίζουν βασικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το ποσοστό των νοικοκυριών που ανέφεραν ότι κοιμούνται πεινασμένα μειώθηκε δραστικά από 92% σε 36%, ενώ η Γάζα δεν κατατάσσεται πλέον σε κατάσταση λιμού (IPC Φάση 5), παραμένοντας ωστόσο σε σοβαρή κρίση (IPC Φάση 4).

Ο ΟΗΕ και οι εταίροι του κατάφεραν να συγκεντρώσουν 21.000 φορτηγά ανθρωπιστικής βοήθειας, με μέσο όρο 108 φορτηγά ημερησίως, αριθμός αυξημένος κατά 72% σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την εκεχειρία. Παράλληλα, επεκτάθηκαν οι υπηρεσίες ύδρευσης και υγείας, πραγματοποιήθηκαν συμπληρωματικοί εμβολιασμοί για δεκάδες χιλιάδες παιδιά, αποκαταστάθηκαν 100 σχολικές αίθουσες, δημιουργήθηκαν εκατοντάδες χώροι μάθησης και παρασχέθηκε στέγη σε περισσότερους από 600.000 ανθρώπους. Ωστόσο, παρά τη μείωση των ενεργών εχθροπραξιών, οι άμαχοι εξακολουθούν να σκοτώνονται και να ακρωτηριάζονται σε καθημερινά αεροπορικά πλήγματα, βομβαρδισμούς και πυρά. Από την έναρξη της εκεχειρίας, σχεδόν 1.000 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, εκ των οποίων περισσότερα από 250 παιδιά, βάσει στοιχείων της UNICEF. Το 70% του πληθυσμού στη Γάζα χρειάζεται κατάλληλη στέγη, καμία νοσοκομειακή μονάδα δεν λειτουργεί πλήρως, ενώ για 1,1 εκατομμύριο παιδιά η πρόσβαση σε καθαρό νερό παραμένει μια καθημερινή αβεβαιότητα. Οι συνθήκες υγιεινής επιδεινώνονται, με γιατρούς να καταγράφουν μεγάλη αύξηση περιστατικών από δαγκώματα αρουραίων. "Δεν αρκεί να σιγήσουν τα όπλα — πρέπει να αποκαταστήσουμε την αξιοπρέπεια", σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Φλέτσερ.

Ο επικεφαλής της OCHA κατήγγειλε ότι οι ανθρωπιστικές οργανώσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν "συνεχείς, επίμονους, σκόπιμους περιορισμούς", με την πρόσβαση να βασίζεται σε ένα ή δύο λειτουργικά περάσματα, ενώ οι πολύπλοκες εγκρίσεις, οι τελωνειακές διαδικασίες και οι περιορισμοί σε συγκεκριμένα είδη εμποδίζουν την είσοδο κρίσιμων προμηθειών. Υπενθύμισε, μάλιστα, τη δήλωση του Γενικού Γραμματέα ότι "η ανθρωπιστική βοήθεια δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται ως διαπραγματευτικό χαρτί". Ο ίδιος συνέδεσε την κατάσταση στη Γάζα με τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, όπου η επιδείνωση δεκαετιών επιταχύνεται, με πάνω από 1.000 περιστατικά βίας εποίκων μέσα στο 2026, κατά μέσο όρο έξι την ημέρα, καθώς και αναγκαστικό εκτοπισμό, καταστροφή περιουσιών, κατάσχεση γης και περιορισμούς μετακίνησης.

Σε μια έντονη αντιπαράθεση, ο πρέσβης του Ισραήλ, Ντάνι Ντανόν, απευθυνόμενος στον Τομ Φλέτσερ, τον κατηγόρησε ότι επικρίνει το Ισραήλ αλλά σχεδόν δεν αναφέρεται στη Χαμάς. "Γιατί σας είναι τόσο δύσκολο να πείτε το όνομά της; Δεν είχατε την ευπρέπεια να πείτε σε αυτό το Συμβούλιο την αλήθεια για το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ανάκαμψη της Γάζας", πρόσθεσε. Ο Ντανόν χαρακτήρισε ψευδείς τους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ εμποδίζει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ συντονίζει την είσοδο 600 φορτηγών ημερησίως, βάσει των υφιστάμενων συμφωνιών. Σύμφωνα με τον Ισραηλινό πρέσβη, από τα 600 φορτηγά ημερησίως, το 70%-80% μεταφέρουν τρόφιμα, ενώ περισσότερες από 22.000 παλέτες με είδη ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής έχουν εισέλθει στην περιοχή. Από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός, έχουν παραδοθεί 16.500 τόνοι ιατρικών προμηθειών, ενώ μέσω συντονισμού με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, παραδόθηκε εξοπλισμός για τη νέα Εμιρατινή μονάδα στη Χαν Γιουνίς. "Αυτά είναι τα γεγονότα: το Ισραήλ διευκολύνει την ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ προσπαθεί να εμποδίσει τη Χαμάς να την εκμεταλλευθεί", τόνισε, προσθέτοντας ότι διεθνείς οργανισμοί αντιμετωπίζουν δικούς τους επιχειρησιακούς περιορισμούς, όπως αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Από την άλλη πλευρά, ο Μόνιμος Παρατηρητής της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ, πρέσβης Ριάντ Μανσούρ, δήλωσε ότι "οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα πίστεψαν ότι είχαν επιβιώσει και ότι η δοκιμασία τους είχε φτάσει στο τέλος της", ωστόσο το Ισραήλ έχει σκοτώσει περισσότερους από 1.000 αμάχους από τότε που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός. Η άρνηση ανθρωπιστικής πρόσβασης και η δημιουργία μιας μόνιμης ανθρωπιστικής κρίσης είναι απαράδεκτες "υπό οποιοδήποτε πρόσχημα", τόνισε. "Η σωτήρια ανθρωπιστική βοήθεια και τα φάρμακα βρίσκονται σχεδόν εντός εμβέλειας — και όμως παραμένουν απρόσιτα. Αν αυτό δεν είναι προσχεδιασμένη οδύνη, τότε τι είναι;", διερωτήθηκε. Ο Μανσούρ αναφέρθηκε στο Ψήφισμα 2803, το οποίο περιλαμβάνει τρία θεμελιώδη "όχι": όχι στην κατοχή, όχι στην προσάρτηση και όχι στον εκτοπισμό, τονίζοντας ότι "η ανθρωπιστική καταστροφή παρατείνεται για την επίτευξη αυτών των στόχων: τον εκτοπισμό του πληθυσμού και την προσάρτηση της γης", τόσο στη Γάζα όσο και στη Δυτική Όχθη. "Αυτός ο εμπαιγμός και το μαρτύριο 2 εκατομμυρίων Παλαιστινίων πρέπει να σταματήσει", κατέληξε.