Συναγερμός από την ΕΛ.ΑΣ.: Απάτες με φωνές συγγενών που δημιουργούνται με AI

Την προσοχή των πολιτών εφιστά η Ελληνική Αστυνομία, προειδοποιώντας για νέα μορφή τηλεφωνικής απάτης, στην οποία οι δράστες ενδέχεται να χρησιμοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση της φωνής συγγενικών ή άλλων οικείων προσώπων.

Η ΕΛ.ΑΣ. καλεί τους πολίτες να μην αποκαλύπτουν προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία, πληροφορίες για το ποιοι βρίσκονται μέσα στο σπίτι ή για πιθανή απουσία τους, να διακόπτουν κάθε ύποπτη επικοινωνία, να μην επιτρέπουν την είσοδο αγνώστων στην κατοικία και να ενημερώνουν άμεσα τις Αρχές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση ηλικιωμένων και ανήλικων μελών της οικογένειας, καθώς, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, ακόμη και μία φωνή που ακούγεται απολύτως γνώριμη στο τηλέφωνο μπορεί πλέον να έχει προκύψει μέσω τεχνικής επεξεργασίας ή τεχνητής αναπαραγωγής.

Πώς στήνεται η απάτη με τη φωνή που μοιάζει με συγγενικό πρόσωπο

Η νέα μεθοδολογία που εξετάζουν οι Αρχές βασίζεται, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., στην πιθανή χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για την αναπαραγωγή ή προσομοίωση της φωνής ενός πραγματικού προσώπου.

Στο πρώτο στάδιο, ο πολίτης μπορεί να δεχθεί μια παραπλανητική τηλεφωνική κλήση, για παράδειγμα από κάποιον που παρουσιάζεται ως εκπρόσωπος εταιρείας κινητής τηλεφωνίας. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας πιθανολογείται ότι οι επιτήδειοι καταγράφουν δείγμα της φωνής του.

Στη συνέχεια, οι δράστες επικοινωνούν με συγγενικό ή άλλο οικείο πρόσωπο του πολίτη που βρίσκεται στην κατοικία και εμφανίζονται ως υπάλληλοι ή τεχνικοί του ΔΕΔΔΗΕ.

Προβάλλουν ως πρόσχημα κάποια δήθεν βλάβη ή διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος και ζητούν από το υποψήφιο θύμα να επιτρέψει την είσοδο στο σπίτι σε άτομα που παρουσιάζονται ως τεχνικοί.

Το πλέον παραπλανητικό στοιχείο εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, καθώς στο υπόβαθρο μπορεί να ακούγεται φωνή που προσομοιάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό με εκείνη συγγενικού προσώπου.

Η φωνή αυτή χρησιμοποιείται για να ενισχύσει την αξιοπιστία της ιστορίας και να πείσει το υποψήφιο θύμα ότι πρέπει να συνεργαστεί με τους δήθεν τεχνικούς ή να ακολουθήσει τις οδηγίες που του δίνονται.

Παρότι τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα είναι, σύμφωνα με την Αστυνομία, περιορισμένα, η ενημέρωση θεωρείται απαραίτητη, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση αυτής της μεθόδου μπορεί να αποτρέψει την εξαπάτηση, κυρίως ηλικιωμένων και ανήλικων παιδιών.

Οι βασικές οδηγίες της ΕΛ.ΑΣ. προς τους πολίτες

Η Αστυνομία καλεί τους πολίτες να αντιμετωπίζουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα κάθε ύποπτη τηλεφωνική επικοινωνία και να τερματίζουν αμέσως την κλήση όταν αντιλαμβάνονται ότι ζητούνται προσωπικές πληροφορίες, χρήματα ή πρόσβαση στην κατοικία.

Δεν πρέπει να αποκαλύπτονται στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών, οικονομικά δεδομένα, πληροφορίες για τη σύνθεση του νοικοκυριού ή για το εάν κάποιος απουσιάζει από το σπίτι.

Παράλληλα, οι πολίτες καλούνται να μην θεωρούν μια γνώριμη φωνή ως επαρκή απόδειξη ότι στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκεται πράγματι το συγγενικό τους πρόσωπο.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, η σωστή κίνηση είναι να τερματίζεται η κλήση και να γίνεται νέα επικοινωνία με τον συγγενή, χρησιμοποιώντας τηλεφωνικό αριθμό που είναι ήδη γνωστός και αποθηκευμένος.

Η ΕΛ.ΑΣ. προτείνει ακόμη την επιβεβαίωση της ταυτότητας μέσω μιας ερώτησης, πληροφορίας ή προκαθορισμένης λέξης ασφαλείας που γνωρίζουν αποκλειστικά τα μέλη της οικογένειας.

Οι πολίτες δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ανοίγουν την είσοδο του σπιτιού ή να επιτρέπουν την πρόσβαση σε αγνώστους αποκλειστικά και μόνο επειδή δέχθηκαν σχετική τηλεφωνική οδηγία, ακόμη και αν κατά τη συνομιλία ακούγεται η φωνή κάποιου συγγενικού προσώπου.

Δεν πρέπει επίσης να παραδίδονται χρήματα, κοσμήματα ή άλλα τιμαλφή, ούτε να τοποθετούνται σε συγκεκριμένα σημεία που υποδεικνύονται τηλεφωνικά από αγνώστους.

Σε περίπτωση που κάποιος εμφανίζεται ως τεχνικός ή εκπρόσωπος Οργανισμού, οι πολίτες καλούνται να διακόπτουν την επικοινωνία και να τηλεφωνούν οι ίδιοι στον επίσημο αριθμό του αντίστοιχου φορέα για να επιβεβαιώσουν εάν υπάρχει πράγματι προγραμματισμένη εργασία ή βλάβη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν έχει προηγηθεί μια περίεργη ή ύποπτη τηλεφωνική κλήση, καθώς η Αστυνομία συστήνει την άμεση ενημέρωση των υπόλοιπων μελών της οικογένειας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση.

Η ΕΛ.ΑΣ. υπενθυμίζει ότι κανένας πραγματικός τεχνικός έλεγχος δεν απαιτεί την αποκάλυψη του σημείου όπου φυλάσσονται χρήματα ή πολύτιμα αντικείμενα, ούτε φυσικά την παράδοση μετρητών, κοσμημάτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Σε κάθε ύποπτη τηλεφωνική επικοινωνία ή σε περίπτωση εμφάνισης αγνώστων στην κατοικία, ακόμη και αν τελικά η απόπειρα εξαπάτησης δεν ολοκληρωθεί, οι πολίτες καλούνται να ενημερώνουν αμέσως την Ελληνική Αστυνομία.

Η επικοινωνία μπορεί να γίνει μέσω του 100, του τοπικού Αστυνομικού Τμήματος ή του αρμόδιου Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων.

Εφόσον είναι δυνατό, είναι χρήσιμο να διατηρείται ο αριθμός τηλεφώνου από τον οποίο έγινε η ύποπτη κλήση, καθώς και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο μπορεί να βοηθήσει τις Αρχές στην ταυτοποίηση και τον εντοπισμό των δραστών.