Αυστηρότερους κανόνες για τη χρήση μετρητών στις συναλλαγές της αγοράς εισάγει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να περιοριστούν τα περιθώρια φοροδιαφυγής και να κλείσουν πρακτικές που μέχρι σήμερα επέτρεπαν την παράκαμψη του νόμου.
Το νομοσχέδιο που έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή προβλέπει ότι κάθε συναλλαγή αξίας ίσης ή μεγαλύτερης των 500 ευρώ θα πρέπει να εξοφλείται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται οι κάρτες, το e-banking, τα τραπεζικά εμβάσματα, τα ψηφιακά πορτοφόλια και κάθε άλλο μέσο που περνά μέσα από το τραπεζικό σύστημα.
Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του ορίου
Η βασική αλλαγή δεν αφορά μόνο τη διατήρηση του ορίου των 500 ευρώ, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα υπολογίζεται. Πλέον, το όριο δεν θα εξετάζεται με βάση κάθε ξεχωριστό παραστατικό, αλλά με βάση τη συνολική αξία της συναλλαγής.
Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο επιχειρεί να βάλει τέλος στην πρακτική του τεχνητού «σπασίματος» μιας πληρωμής σε περισσότερες αποδείξεις μικρότερης αξίας, ώστε το ποσό να εμφανίζεται κάτω από το όριο και να εξοφλείται με μετρητά.
Στην πράξη, ακόμη και αν εκδοθούν περισσότερα παραστατικά, εφόσον αυτά αφορούν μία ενιαία συναλλαγή που υπερβαίνει τα 500 ευρώ, η εξόφληση θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με τραπεζικό ή ηλεκτρονικό τρόπο. Η χρήση μετρητών σε τέτοια περίπτωση θα θεωρείται παράνομη, ακόμη και αν τα φορολογικά στοιχεία έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί κανονικά.
Πρόστιμο στο διπλάσιο του ποσού
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που δεν συμμορφώνονται. Για κάθε παράβαση, το πρόστιμο θα ανέρχεται στο διπλάσιο του ποσού που καταβλήθηκε με μετρητά, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος παραβίασης της υποχρέωσης.
Για παράδειγμα, σε πώληση αξίας 1.000 ευρώ, δεν θα επιτρέπεται η εξόφληση των 500 ευρώ με ηλεκτρονικό μέσο και των υπόλοιπων 500 ευρώ με μετρητά. Αντίστοιχα, συναλλαγή αξίας 1.500 ευρώ δεν θα μπορεί να εμφανίζεται τεχνητά ως τρεις ξεχωριστές πληρωμές κάτω των 500 ευρώ, προκειμένου να αποφευχθεί η ηλεκτρονική εξόφληση.
Στόχος η ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών
Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι η υποχρεωτική διέλευση των συναλλαγών άνω των 500 ευρώ από το τραπεζικό σύστημα θα ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα των πληρωμών και θα διευκολύνει τους φορολογικούς ελέγχους.
Η χρήση μετρητών εξακολουθεί να θεωρείται βασικός παράγοντας που συνδέεται με την απόκρυψη εισοδημάτων και τη φοροδιαφυγή. Με το νέο καθεστώς, κάθε συναλλαγή μεγάλης αξίας θα αφήνει ηλεκτρονικό αποτύπωμα, περιορίζοντας τα περιθώρια αδήλωτων πληρωμών και εικονικών διαχωρισμών παραστατικών.
Η παρέμβαση του υπουργείου εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης των ηλεκτρονικών πληρωμών και περιορισμού της χρήσης μετρητών στην αγορά. Από την εφαρμογή του νέου πλαισίου, οι συναλλαγές άνω των 500 ευρώ θα πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών διαύλων, με τους παραβάτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλά πρόστιμα.
