Συνοδεία 40 τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ

Σε μια πρωτοφανή επιχείρηση εν μέσω πολέμου, οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών παρείχαν συνοδεία σε 40 εμπορικά πλοία, τα οποία μετέφεραν περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, διαμέσου των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή, που χαρακτηρίζεται ως ρεκόρ για τα δεδομένα πολέμου, έλαβε χώρα εν μέσω ενός νέου κύκλου ανταλλαγής πυρών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, όπως μετέδωσε το CNN επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση των επιχειρήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από την έναρξη της πολεμικής σύρραξης, πριν από περίπου έξι μήνες, η ημερήσια ροή πετρελαίου μέσω του συγκεκριμένου θαλάσσιου περάσματος προσέγγιζε τα 20 εκατομμύρια βαρέλια. Η πρόσφατη επιτυχής συνοδεία αναδεικνύει την προσπάθεια διατήρησης των ενεργειακών ροών, παρά το εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι αμερικανικές δυνάμεις αξιοποίησαν ένα ευρύ φάσμα μέσων, που περιλάμβανε αεροπορικές, ναυτικές και διαστημικές δυνατότητες. Ο σχεδιασμός δεν περιορίστηκε μόνο στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων, αλλά περιλάμβανε και την ταυτόχρονη εξουδετέρωση κυμάτων εναέριων drones, ενώ ταυτόχρονα εκτελούνταν οι επικίνδυνες αποστολές συνοδείας. Επιπλέον, οι αμερικανικές δυνάμεις κατάφεραν να αναχαιτίσουν και αντιπλοϊκούς πυραύλους cruise που εξαπολύθηκαν εναντίον της νηοπομπής, όπως ανέφερε ο πρώτος από τους δύο αξιωματούχους.

Στρατηγική των ΗΠΑ και οικονομικός αντίκτυπος

Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που έχει υιοθετήσει η αμερικανική κυβέρνηση, η οποία δίνει προτεραιότητα σε επιχειρήσεις πέριξ των Στενών, στη συνοδεία εμπορικών πλοίων και στη διατήρηση ενός ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων. Αυτή η πολιτική, η οποία περιγράφεται ως άσκηση "ολοκληρωτικής πίεσης", έχει ως απώτερο στόχο την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς την ηγεσία του Ιράν, προκειμένου να αλλάξει τη στάση της.

Παρά την τακτική επιτυχία της επιχείρησης της Τρίτης, οι αξιωματούχοι εμφανίζονται ρεαλιστές ως προς την προοπτική μιας γρήγορης λύσης. Οι ενεργειακές εταιρείες εξακολουθούν να σταθμίζουν τους τεράστιους κινδύνους που εγκυμονεί η διέλευση των πλοίων τους από την περιοχή, ακόμη και με στρατιωτική συνοδεία. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται και στις παραμένοντα υψηλές τιμές ενέργειας, οι οποίες προκαλούν αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι άλλες διακηρυγμένες προτεραιότητες της αμερικανικής πολιτικής, όπως οι επιχειρήσεις εναντίον στοιχείων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, έχουν προσωρινά υποβαθμιστεί. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει λάβει σαφή εντολή να επικεντρώσει τις προσπάθειές της στα Στενά, με στόχο τόσο την παρεμπόδιση των ιρανικών εξαγωγών όσο και τον περιορισμό των εισαγωγών πετρελαίου στα ιρανικά λιμάνια.

Πλήγματα και αντίδραση του Ιράν

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης της Τρίτης, οι ΗΠΑ έπληξαν σχεδόν 60 στρατιωτικούς στόχους γύρω από τα Στενά. Οι στόχοι αυτοί περιλάμβαναν εγκαταστάσεις αεράμυνας, συστήματα ραντάρ, ναυτικές δυνατότητες, μέσα ναρκοθέτησης και κόμβους επικοινωνιών. Η επιχείρηση αυτή πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα με τη συνοδεία των εμπορικών πλοίων, όπως επιβεβαίωσαν και οι δύο αξιωματούχοι.

Ο αμερικανικός στρατός εκτιμά ότι θα χρειαστεί να συνεχίσει τα επιθετικά πλήγματα κοντά στα Στενά, καθώς το Ιράν έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ικανότητα να ανασυγκροτεί τις δυνάμεις του. Η διαδικασία αυτή περιγράφεται χαρακτηριστικά ως "κούρεμα του γρασιδιού" ή ως ένα παιχνίδι "χτύπα τον τυφλοπόντικα", υποδηλώνοντας τη συνεχή προσπάθεια υποβάθμισης της ιρανικής απειλής.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, αναφέρθηκε στα πλήγματα εναντίον των ιρανικών ραντάρ, τονίζοντας ότι η χώρα έχει πλέον περιορισμένη δυνατότητα να εντοπίζει και να παρακολουθεί την κίνηση των πλοίων. "Προσπαθούσαν να βλέπουν τα πλοία. Δεν μπορούν να τα βλέπουν, επειδή δεν έχουν ραντάρ, επειδή το ανατινάξαμε", ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι επιχειρήσεις ξεπέρασαν τον αρχικό στόχο.

Οικονομικά δεδομένα και αντιδράσεις της αγοράς

Στο οικονομικό μέτωπο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι οι εξαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενών έφτασαν τη Δευτέρα σε πολεμικό ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 17 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. "Αυτό δεν είναι ιρανικός έλεγχος των Στενών", υπογράμμισε ο Μπέσεντ, επιχειρώντας να αναδείξει την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής στρατηγικής.

Ωστόσο, παρά τους ισχυρισμούς περί ελέγχου, ο σκεπτικισμός παραμένει έντονος μεταξύ των παραγόντων της ναυτιλιακής βιομηχανίας και των αναλυτών. Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη αποδείξει εμπράκτως ότι μπορούν να στηρίξουν ένα βιώσιμο και αξιόπιστο σύστημα προστασίας. "Είναι ασφαλές να πούμε ότι η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να περιβληθεί με αξιοπιστία", σχολίασε ένα άτομο με γνώση της δυναμικής του κλάδου, εκφράζοντας αμφιβολίες για τη διατήρηση των υψηλών ημερήσιων όγκων ναυσιπλοΐας.

Η αβεβαιότητα αποτυπώνεται και στο κόστος ναύλωσης των πετρελαιοφόρων, το οποίο έχει εκτοξευθεί, με ορισμένες εκτιμήσεις να το φέρνουν πάνω από τα 500.000 δολάρια ημερησίως. Παράλληλα, το κόστος ασφάλισης των πλοίων παραμένει σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους υπολογισμούς των ναυτιλιακών εταιρειών. Οι συνεχιζόμενες αναφορές για ιρανικές επιθέσεις, ακόμη και αν δεν είναι επιτυχείς, λειτουργούν αποτρεπτικά.

Ιδιαίτερη προσοχή επιδεικνύουν τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς οι συνέπειες ενός πιθανού πλήγματος θα ήταν καταστροφικές. Η αμερικανική πλευρά αναγνωρίζει ότι απαιτούνται χρόνος και επιμονή, τόσο για τη συνέχιση των πληγμάτων όσο και για την πειθώ της ναυτιλιακής βιομηχανίας ότι το πέρασμα είναι ασφαλές.

Στο πλαίσιο αυτό, ο αμερικανικός στρατός σχεδιάζει να διευρύνει τον διάδρομο διέλευσης μέσα από τα Στενά έως τον επόμενο μήνα, επιτρέποντας στα πλοία να ελίσσονται με μεγαλύτερη ελευθερία. Στόχος είναι η σταδιακή αύξηση της ποσότητας πετρελαίου που διέρχεται από τη θαλάσσια οδό, εν μέσω μιας σύγκρουσης που έχει εισέλθει σε νέα φάση, με τους αντάρτες Χούθι να πραγματοποιούν πλέον επιθέσεις και εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, γεγονός που ενισχύει την υποστήριξη των περιφερειακών εταίρων προς τις αμερικανικές επιχειρήσεις συνοδείας.