Συνταγματική Αναθεώρηση: Οι προτάσεις της ΝΔ για Πρόεδρο και δημοψηφίσματα

Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος μεταφέρεται σήμερα, Τρίτη, η συζήτηση για κρίσιμες θεσμικές αλλαγές που προτείνει η Νέα Δημοκρατία, με επίκεντρο τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, τη διάλυση της Βουλής και το πλαίσιο διενέργειας δημοψηφισμάτων.

Οι προτάσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας αφορούν τέσσερα σημεία του Συντάγματος και επιχειρούν να παρέμβουν σε ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία του πολιτεύματος, τη σταθερότητα των θεσμών και τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται κορυφαίες δημοκρατικές διαδικασίες.

Μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Κεντρική πρόταση αποτελεί η αναθεώρηση του άρθρου 30, παράγραφοι 1 και 5, ώστε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να υπηρετεί μία και μόνο θητεία, διάρκειας έξι ετών. Η ρύθμιση παρουσιάζεται ως παρέμβαση που αποσκοπεί στη μείωση των πολιτικών εντάσεων που προκαλεί η συζήτηση περί επανεκλογής και στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας του ανώτατου πολιτειακού θεσμού.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται και αναθεώρηση του άρθρου 118, με μεταβατική διάταξη για την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων ως προς τον ήδη υπηρετούντα Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται αναγκαία, ώστε να αποσαφηνιστεί ο τρόπος μετάβασης στο νέο καθεστώς, εφόσον η αναθεώρηση προχωρήσει.

Αλλαγές στη διάλυση της Βουλής και στα δημοψηφίσματα

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει ακόμη την αναθεώρηση του άρθρου 41, παράγραφοι 2 και 5, με κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Αντί αυτής, προβλέπεται διάλυση με πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής, με στόχο την ανανέωση της λαϊκής εντολής, δηλαδή μια θεσμικά καθορισμένη διαδικασία αυτοδιάλυσης.

Στο τραπέζι βρίσκεται και η αναθεώρηση του άρθρου 44, παράγραφος 2, με εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας δημοψηφισμάτων. Η πρόταση προβλέπει ότι το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο σαφή, εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες, ενώ μεταξύ της προκήρυξης και της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος θα πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος, τουλάχιστον 20 ημερών.

Οι προτεινόμενες αλλαγές αγγίζουν τον πυρήνα της θεσμικής λειτουργίας και δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Η κυβέρνηση τις παρουσιάζει ως προσπάθεια εξορθολογισμού και σταθεροποίησης του πολιτικού συστήματος. Ωστόσο, κάθε αναθεώρηση που αφορά τη διάλυση της Βουλής, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τα δημοψηφίσματα απαιτεί αυξημένη θεσμική προσοχή, διότι επηρεάζει άμεσα τις ισορροπίες μεταξύ κυβέρνησης, Κοινοβουλίου και λαϊκής ετυμηγορίας.