Συντάξεις χηρείας: Θετική ρύθμιση, αλλά με μεγάλα κενά

Θετικά, αλλά με σοβαρές επιφυλάξεις, υποδέχθηκαν οι συνταξιούχοι την κυβερνητική απόφαση για την κατάργηση της μείωσης στις συντάξεις χηρείας μετά την παρέλευση της τριετίας. Η ρύθμιση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων τονίζουν ότι δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα, καθώς αφήνει εκτός κρίσιμες κατηγορίες δικαιούχων και δεν αποκαθιστά όλες τις αδικίες που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, σχολιάζοντας τις εξαγγελίες της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, χαρακτηρίζει θετική την πρόβλεψη να παραμένει εφ’ όρου ζωής η σύνταξη χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η κυβερνητική παρέμβαση έχει σημαντικά κενά και δεν αντιμετωπίζει το σύνολο των εκκρεμοτήτων που έχουν προκύψει από την εφαρμογή της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Η πρώτη ένσταση αφορά το εύρος των δικαιούχων. Σύμφωνα με το Δίκτυο, οι αλλαγές δεν καλύπτουν όλους όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας. Εκτός της ρύθμισης φαίνεται να παραμένουν οι περιπτώσεις στις οποίες ο θάνατος του ασφαλισμένου σημειώθηκε πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και ο επιζών σύζυγος λαμβάνει παράλληλα δική του σύνταξη.

Για αυτή την κατηγορία, όπως τονίζουν οι συνταξιούχοι, δεν προβλέπεται ουσιαστική αποκατάσταση των περικοπών. Έτσι, ενώ η κυβέρνηση εμφανίζει τη ρύθμιση ως οριστική λύση, χιλιάδες δικαιούχοι εξακολουθούν να μένουν με αναπάντητα ερωτήματα για το αν και πότε θα αποκατασταθούν οι απώλειες που έχουν υποστεί.

Κενά για ΟΓΑ, επικουρικές και αναδρομικά

Το δεύτερο ζήτημα αφορά τους συνταξιούχους χηρείας του πρώην ΟΓΑ. Οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων σημειώνουν ότι στις κυβερνητικές ανακοινώσεις δεν υπήρξε καθαρή και αναλυτική αναφορά για τη συγκεκριμένη κατηγορία, γεγονός που δημιουργεί εύλογη ανησυχία για το αν θα καλυφθεί πλήρως από τη νέα νομοθετική διάταξη.

Εξίσου σημαντική θεωρείται η απουσία πρόβλεψης για την επιστροφή ποσών σε όσους υπέστησαν μειώσεις τα προηγούμενα χρόνια. Η νέα ρύθμιση επαναφέρει τη σύνταξη χηρείας στο 70% από την έναρξη ισχύος της, χωρίς να προβλέπει αναδρομική αποκατάσταση των απωλειών που ήδη έχουν καταγραφεί.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση διορθώνει το πρόβλημα από εδώ και πέρα, αφήνοντας ανοιχτό τον λογαριασμό για όσους πλήρωσαν ήδη το κόστος της προηγούμενης εφαρμογής του νόμου. Για τους συνταξιούχους, αυτό αποτελεί μισή λύση, καθώς δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρης αποκατάσταση όταν δεν επιστρέφονται χρήματα που παρακρατήθηκαν.

Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων ασκεί κριτική και για την απουσία αναφοράς στις επικουρικές συντάξεις χηρείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επικουρικές του Δημοσίου, όπου, σύμφωνα με τους συνταξιούχους, εξακολουθούν να ισχύουν περικοπές μετά την τριετία, χωρίς να έχει ανακοινωθεί αντίστοιχη παρέμβαση.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Η κυβέρνηση προχωρά στην οριστική κατάργηση της περικοπής των συντάξεων χηρείας μετά την παρέλευση τριών ετών από τον θάνατο του ασφαλισμένου, για όσους απέκτησαν δικαίωμα σύνταξης με το καθεστώς που ισχύει μετά τον νόμο Κατρούγκαλου.

Με τη νέα διάταξη, το ποσοστό της σύνταξης δεν θα μειώνεται πλέον από το 70% στο 35%, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει άλλη κύρια σύνταξη. Πρόκειται για αλλαγή που βάζει τέλος σε μια από τις πιο σκληρές και κοινωνικά άδικες περικοπές των τελευταίων ετών.

Παράλληλα, όσοι είχαν ήδη υποστεί τη συγκεκριμένη μείωση θα δουν τις αποδοχές τους να επιστρέφουν στο 70%. Η εξέλιξη αυτή αφορά κυρίως δικαιούχους του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, υπό την προϋπόθεση ότι η τελική διατύπωση της διάταξης θα καλύπτει καθαρά όλες τις εμπλεκόμενες κατηγορίες.

Η ρύθμιση προβλέπει ακόμη ότι όσοι λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις δεν θα χάσουν καμία από τις δύο, διατηρώντας το συνολικό ύψος των αποδοχών τους. Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς αποτρέπει νέες απώλειες για οικογένειες που ήδη έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με σοβαρή μείωση εισοδήματος.

Παρά τις αλλαγές, οι οργανώσεις των συνταξιούχων επιμένουν ότι η τελική νομοθετική ρύθμιση πρέπει να βελτιωθεί. Ζητούν να καλυφθεί το σύνολο των δικαιούχων, να δοθούν σαφείς απαντήσεις για τις επικουρικές συντάξεις και να υπάρξει πρόβλεψη για τα ποσά που περικόπηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν η κυβέρνηση θα περιοριστεί σε μια επικοινωνιακά θετική διόρθωση ή αν θα προχωρήσει σε πλήρη αποκατάσταση της αδικίας. Οι συντάξεις χηρείας αφορούν ανθρώπους που έχασαν τον σύζυγο ή τη σύζυγό τους και στηρίζονται σε αυτό το εισόδημα για να καλύψουν βασικές ανάγκες. Για αυτούς, η διαφορά ανάμεσα στο 70% και στο 35% δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα αξιοπρεπούς διαβίωσης.