Συντάξεις: Το Πρωτοδικείο ακύρωσε περικοπή σε συνταξιούχο της ΑΤΕ

Νέα δεδομένα για χιλιάδες συνταξιούχους μπορεί να δημιουργήσει απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία ακύρωσε αναδρομική περικοπή ύψους 34.355 ευρώ που είχε επιβάλει το ΕΤΕΑΕΠ σε συνταξιούχο της Αγροτικής Τράπεζας Ελλάδος.

Η απόφαση, με αριθμό 4118/2026, εκδόθηκε στις 2 Ιουνίου 2026 από το 7ο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών και θεωρείται από νομικούς κύκλους ιδιαίτερα σημαντική. Ο λόγος είναι ότι αγγίζει την πρακτική ασφαλιστικών φορέων να επανέρχονται εκ των υστέρων σε ήδη εκδοθείσες συνταξιοδοτικές αποφάσεις, επιβάλλοντας μειώσεις και αναδρομικούς καταλογισμούς που δεν προβλέπονταν κατά την αρχική απονομή.

Η υπόθεση αφορά συνταξιούχο της πρώην Αγροτικής Τράπεζας Ελλάδος, ο οποίος λάμβανε μικτή επικουρική σύνταξη ύψους 1.535 ευρώ από το επικουρικό Ταμείο ΕΛΕΜ της ΑΤΕ. Δέκα χρόνια μετά την απονομή της σύνταξης, το ΕΤΕΑΕΠ προχώρησε σε περικοπή 353 ευρώ, μειώνοντας το καταβαλλόμενο ποσό στα 1.182 ευρώ.

Η παρέμβαση του φορέα δεν περιορίστηκε στη μείωση της μηνιαίας σύνταξης. Παράλληλα, ζητήθηκε από τον συνταξιούχο να επιστρέψει σχεδόν 35.000 ευρώ, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα για την περίοδο 2011-2021.

Η κρίση του δικαστηρίου

Το δικαστήριο έκρινε ότι η επικουρική σύνταξη έπρεπε να συνεχίσει να καταβάλλεται χωρίς τη μείωση κατά 43/200 που επιχείρησε να εφαρμόσει το ΕΤΕΑΕΠ το 2021. Με την απόφασή του ακύρωσε τον καταλογισμό των 34.355 ευρώ, κρίνοντας ότι δεν υπήρχε νόμιμη βάση για την αναδρομική απαίτηση επιστροφής χρημάτων.

Παράλληλα, το Διοικητικό Πρωτοδικείο έκρινε ότι τα ποσά που είχαν ήδη παρακρατηθεί πρέπει να επιστραφούν στον συνταξιούχο. Σύμφωνα με την απόφαση, το ΕΤΕΑΕΠ καλείται να επιστρέψει περίπου 2.640 ευρώ, τα οποία είχαν παρακρατηθεί από την επικουρική σύνταξη.

Το βασικό σκεπτικό της απόφασης είναι ότι η αρχική πράξη απονομής της σύνταξης δεν προέβλεπε τη συγκεκριμένη μείωση. Κατά συνέπεια, το δικαστήριο έκρινε ότι ο ασφαλιστικός φορέας δεν μπορούσε, έπειτα από περισσότερα από δέκα χρόνια, να τροποποιήσει μονομερώς τη σύνταξη και να αξιώσει αναδρομικά ποσά.

Γιατί η απόφαση θεωρείται κρίσιμη

Η απόφαση χαρακτηρίζεται σημαντική επειδή δεν αφορά μόνο έναν συνταξιούχο. Ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες περιπτώσεις ασφαλισμένων που υπέστησαν ανάλογες περικοπές σε επικουρικές συντάξεις, κυρίως από Ταμεία που εντάχθηκαν αρχικά στο ΕΤΑΤ και στη συνέχεια στο ΕΤΕΑΕΠ.

Η διοικητική λογική που είχε ακολουθηθεί ήταν ότι, από τη στιγμή που οι συγκεκριμένες συντάξεις καταβάλλονταν πλέον από το ΕΤΕΑΕΠ, θα έπρεπε να εφαρμόζονται οι κανόνες του νέου φορέα. Το δικαστήριο, όμως, έκρινε ότι η μεταγενέστερη υπαγωγή σε νέο ασφαλιστικό σχήμα δεν αρκεί από μόνη της για να ανατραπεί μια οριστική συνταξιοδοτική απόφαση, όταν αυτή δεν είχε αμφισβητηθεί νόμιμα.

Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο αναφέρει ότι το ΕΤΕΑΕΠ προχώρησε «άνευ νομίμου ερείσματος» στη μείωση της σύνταξης, πολλά χρόνια μετά την αρχική απονομή. Τονίζεται επίσης ότι δεν υπήρχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για αναθεώρηση της πράξης ούτε για αναδρομικό συμψηφισμό ποσών που χαρακτηρίστηκαν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.

Η απόφαση βάζει φραγμό σε μια πρακτική που δημιουργεί βαριά ανασφάλεια στους συνταξιούχους. Όταν ένας ασφαλισμένος λαμβάνει σύνταξη επί σειρά ετών με βάση οριστική διοικητική πράξη, η εκ των υστέρων ανατροπή της, χωρίς καθαρή νομοθετική βάση, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή λογιστική διόρθωση.

Το ΕΤΕΑΕΠ έχει ασκήσει έφεση κατά της απόφασης, γεγονός που σημαίνει ότι η υπόθεση θα κριθεί και σε δεύτερο βαθμό. Ωστόσο, νομικοί εκτιμούν ότι το σκεπτικό του Διοικητικού Πρωτοδικείου είναι ισχυρό, καθώς στηρίζεται στην προστασία της ασφάλειας δικαίου και στη μη αναδρομική επιβάρυνση συνταξιούχων χωρίς επαρκές νόμιμο έρεισμα.

Αν η απόφαση επιβεβαιωθεί, μπορεί να ανοίξει δρόμο για νέες προσφυγές από συνταξιούχους που είδαν επικουρικές συντάξεις να μειώνονται εκ των υστέρων και κλήθηκαν να επιστρέψουν μεγάλα ποσά. Το ζήτημα αποκτά ευρύτερη σημασία, καθώς αφορά τα όρια της διοίκησης απέναντι σε πολίτες που έχουν οργανώσει τη ζωή τους με βάση συνταξιοδοτικές αποφάσεις οι οποίες ίσχυαν επί χρόνια.