Συρία: Καταδίκες για τις σφαγές αλαουιτών του 2025

Η συριακή δικαιοσύνη εξέδωσε σήμερα τις πρώτες ετυμηγορίες για τις βιαιότητες που συγκλόνισαν τα παράλια της χώρας το 2025, καταδικάζοντας έναν στρατιωτικό των κυβερνητικών δυνάμεων σε κάθειρξη 20 ετών, ενώ δύο υποστηρικτές του ανατραπέντος καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ αντιμετωπίζουν την ποινή του θανάτου ή των ισοβίων. Η δίκη, η οποία διεξάγεται στο Χαλέπι από τον Νοέμβριο του 2025, αφορά συνολικά 14 κατηγορούμενους, εκ των οποίων επτά είναι μέλη των κυβερνητικών δυνάμεων και επτά φιλοκαθεστωτικοί, εγκαινιάζοντας μια κρίσιμη διαδικασία απόδοσης ευθυνών για τις μαζικές δολοφονίες που στοίχισαν τη ζωή σε εκατοντάδες πολίτες.

Σύμφωνα με ανταποκριτή του πρακτορείου AFP που βρίσκεται στο σημείο, το δικαστήριο ανακοίνωσε σήμερα τις αποφάσεις του για τέσσερα από τα κατηγορούμενα άτομα, ενώ οι υπόλοιπες ετυμηγορίες αναμένονται στις 24 Σεπτεμβρίου. Ο στρατιωτικός που έλαβε την ποινή των 20 ετών, μέλος των δυνάμεων του υπουργείου Άμυνας, κρίθηκε ένοχος για το έγκλημα του φόνου εκ προθέσεως, όπως δήλωσε ο πρόεδρος του στρατοδικείου, δικαστής Ζακαρία Μπακάρ. Η απόφαση αυτή αποτελεί την πρώτη καταδίκη μέλους των κυβερνητικών δυνάμεων για τις συγκεκριμένες βιαιότητες, σηματοδοτώντας μια σημαντική στιγμή στη μεταβατική δικαιοσύνη της χώρας.

Κατά την έναρξη της δίκης, πολλοί από τους κατηγορούμενους που θεωρούνται υποστηρικτές του Άσαντ είχαν δηλώσει αθώοι, με έναν εξ αυτών να ισχυρίζεται ότι βρισκόταν στον Λίβανο κατά τη διάρκεια των βιαιοτήτων. Ωστόσο, το δικαστήριο κατέληξε σε διαφορετικά συμπεράσματα για ορισμένους εξ αυτών. Ένας κατηγορούμενος, καταγόμενος από το δυτικό τμήμα της χώρας, καταδικάστηκε σε θάνατο δι' απαγχονισμού, κυρίως για επίθεση που είχε στόχο να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο και θρησκευτικές αντιπαραθέσεις. Ένας δεύτερος έλαβε ποινή ισοβίων, ενώ ένας τρίτος απαλλάχθηκε πλήρως από τις κατηγορίες, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα της δικαστικής διαδικασίας και την ανάγκη για προσεκτική εξέταση των στοιχείων.

Η βία, η οποία σύμφωνα με τις αρχές ξέσπασε από επιθέσεις προσκείμενων στον Άσαντ εναντίον των δυνάμεών τους, προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 1.426 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους αμάχων, σύμφωνα με τα ευρήματα εθνικής επιτροπής έρευνας. Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μια μη κυβερνητική οργάνωση με έδρα τη Βρετανία που διαθέτει ευρύ δίκτυο πηγών στη Συρία, κατέγραψε από την πλευρά του σχεδόν 1.700 θανάτους, στη συντριπτική πλειονότητά τους αλαουιτών, μιας μειονότητας από την οποία προέρχεται ο Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος ανατράπηκε και εγκατέλειψε την εξουσία τον Δεκέμβριο του 2024. Οι διαφορές στις καταμετρήσεις μεταξύ των δύο πηγών υπογραμμίζουν τις προκλήσεις της τεκμηρίωσης σε συνθήκες συνεχιζόμενης αστάθειας.

Η εθνική επιτροπή έρευνας ταυτοποίησε 298 υπόπτους για εμπλοκή στα βίαια επεισόδια, τα οποία προκάλεσαν 238 θανάτους στην πλευρά των δυνάμεων ασφαλείας και του στρατού. Ως απάντηση, οι αρχές έστειλαν ενισχύσεις στην περιοχή, περίπου 200.000 μαχητές σύμφωνα με την επιτροπή, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσουν την τάξη και να αποτρέψουν περαιτέρω αιματοχυσία. Η κλίμακα της ανάπτυξης αυτής καταδεικνύει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε η κρίση από τις νέες αρχές.

Συριακές και διεθνείς ΜΚΟ έκαναν λόγο για διακοινοτικές δολοφονίες στις οποίες ολόκληρες οικογένειες έχασαν τη ζωή τους, διαπραχθείσες από τις κυβερνητικές δυνάμεις, ένοπλες οργανώσεις που συνδέονταν με την κυβέρνηση και εθελοντές ενόπλους. Παρά τις διαβεβαιώσεις των ισλαμιστικών αρχών που κατέλαβαν την εξουσία στα τέλη του 2024 και σύμφωνα με τις οποίες όλες οι κοινότητες θα προστατεύονταν, οι αλαουίτες και άλλες συριακές μειονότητες παραμένουν ανήσυχες, με την εμπιστοσύνη προς τις νέες δομές εξουσίας να παραμένει εύθραυστη. Η σημερινή δίκη αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ για τη δέσμευση της νέας ηγεσίας στην απονομή δικαιοσύνης και τη συμφιλίωση των κοινοτήτων.