Σχέδιο Τραμπ για τη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο με το Ιράν

Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας μιας ολοκληρωμένης μεταπολεμικής στρατηγικής για τη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τη δημιουργία ενός περιφερειακού μετώπου για την ανάσχεση του Ιράν και την παράλληλη διεύρυνση των διπλωματικών επαφών του Ισραήλ με τους γείτονές του. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι και δύο επιπλέον πηγές με γνώση του θέματος, ο σχεδιασμός αυτός αποσκοπεί στο να χαράξει τη γραμμή πλεύσης της Ουάσιγκτον στην περιοχή για τα δύο τελευταία έτη της θητείας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Το σχέδιο, το οποίο βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια της διαμόρφωσής του, καλείται να λάβει υπόψη δύο κομβικής σημασίας πολιτικές εξελίξεις που αναμένονται το φθινόπωρο. Πρώτον, τις βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για τις 27 Οκτωβρίου, και δεύτερον, τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα διεξαχθούν τον Νοέμβριο. Αυτά τα δύο γεγονότα αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού πλαισίου της στρατηγικής.

Όπως μεταδίδει το Axios, η αρχική επεξεργασία της στρατηγικής διεξάγεται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά τον ανώτατο πολιτικό σχεδιασμό εντός του στενού κύκλου συμβούλων του προέδρου, ενώ το δεύτερο περιλαμβάνει τη συνεργασία σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ διαφόρων κυβερνητικών υπηρεσιών και υπουργείων. Πηγές αναφέρουν ότι τις τελευταίες εβδομάδες, ο πρόεδρος Τραμπ έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον δύο συναντήσεις με ανώτερους συμβούλους του, κατά τη διάρκεια των οποίων συζητήθηκαν οι βασικοί άξονες του σχεδίου και ανταλλάχθηκαν απόψεις για τον βέλτιστο τρόπο υλοποίησής του.

Σε ιδιωτικές του συνομιλίες, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να έχει εκφράσει την πρόθεσή του να προχωρήσει σε ενέργειες που περιγράφει ως «κάτι πολύ μεγαλύτερο» για την περιοχή, υπονοώντας ένα ευρύτερο όραμα που θα ξεπεράσει την άμεση διαχείριση της κρίσης. Παρά το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να προβεί σε επίσημο σχολιασμό επί του θέματος, οι πηγές που μίλησαν στο διεθνές πρακτορείο ειδήσεων αποκάλυψαν τους τρεις βασικούς πυλώνες που εξετάζονται ως τα θεμέλια της νέας αμερικανικής πολιτικής.

Ο πρώτος πυλώνας αφορά τη σύναψη μιας ευρείας περιφερειακής συμμαχίας, υπό την αιγίδα και την εγγύηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με αποκλειστικό στόχο την ανάσχεση της ιρανικής επιρροής και των περιφερειακών της δραστηριοτήτων. Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στην προσπάθεια να κλείσει οριστικά ο κύκλος των συνεπειών που προέκυψαν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023. Αυτό προβλέπει την υλοποίηση της επόμενης φάσης του σχεδίου του προέδρου Τραμπ για τη Λωρίδα της Γάζας, τη σύναψη μιας συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ του Ισραήλ και της Συρίας, καθώς και την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας και της συμφωνίας που έχει επιτευχθεί μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.

Ο τρίτος και εξίσου σημαντικός πυλώνας της στρατηγικής είναι η διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ, με αιχμή του δόρατος την επίτευξη μιας ιστορικής συμφωνίας εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε κομβικό γεωπολιτικό γεγονός, ικανό να αναδιαμορφώσει τους συσχετισμούς στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Στην Ουάσιγκτον, επικρατεί η προσδοκία ότι η οποιαδήποτε νέα ισραηλινή κυβέρνηση προκύψει από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θα είναι σε θέση και πρόθυμη να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την προώθηση αυτού του μεταπολεμικού οράματος. Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι αποφασισμένος να προχωρήσει στην εφαρμογή της στρατηγικής, ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα των ισραηλινών εκλογών, ακόμη και στην περίπτωση που αυτές οδηγήσουν σε πολιτικό αδιέξοδο και παρατεταμένη ακυβερνησία.

Μια πηγή με άμεση γνώση της διαδικασίας σχεδιασμού ανέφερε ότι θα χρειαστούν ακόμη αρκετές εβδομάδες έως ότου ολοκληρωθεί η σύνταξη του τελικού κειμένου της στρατηγικής. Περιγράφοντας χαρακτηριστικά το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία, η ίδια πηγή σημείωσε ότι «τη μαγειρεύουν, αλλά δεν έχει ακόμη μαγειρευτεί». Παράλληλα, υπογράμμισε την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, τονίζοντας ότι η βασική ιδέα είναι να συνδεθούν πολλά διαφορετικά ζητήματα της περιοχής σε ένα ενιαίο πλαίσιο, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία μιας συνεκτικής συμμαχίας μετά το τέλος του πολέμου. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι παραμένει ασαφές εάν το σύνολο των περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ θα συμφωνήσει τελικά με αυτό το εγχείρημα, καθώς οι επιμέρους στρατηγικές προτεραιότητες και οι εθνικές ατζέντες ενδέχεται να διαφέρουν.