Σχεδόν 900 πυρκαγιές στον Καναδά – Νέα επίθεση Τραμπ

Με την επιβολή πρόσθετων δασμών στον Καναδά απείλησε ο Ντόναλντ Τραμπ, μετατρέποντας την περιβαλλοντική καταστροφή και τη διασυνοριακή μεταφορά καπνού σε νέο πεδίο εμπορικής αντιπαράθεσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την καναδική κυβέρνηση για εσκεμμένη αμέλεια στη διαχείριση των δασικών εκτάσεων, ενώ εκατοντάδες πυρκαγιές μαίνονται σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο καπνός από τα πύρινα μέτωπα έχει μεταφερθεί με τους ανέμους σε μεγάλες περιοχές των βόρειων και ανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών, προκαλώντας σοβαρή επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, περιορισμό της ορατότητας και εκτεταμένες προειδοποιήσεις για την ποιότητα του αέρα.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με μια περιττή εισροή μολυσμένου και ανθυγιεινού αέρα από τον Καναδά. Προανήγγειλε ακόμη ότι θα επικοινωνήσει με τον Καναδό πρωθυπουργό, Μαρκ Κάρνεϊ, ζητώντας εξηγήσεις για τη διαχείριση των πυρκαγιών.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε ότι οι καναδικές Αρχές δεν συντηρούν επαρκώς τα δάση και τη βλάστηση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνυπολογίσει τις οικονομικές και υγειονομικές συνέπειες του καπνού στους δασμούς που ήδη επιβάλλονται σε καναδικά προϊόντα.

Η τοποθέτησή του εντάσσεται στη γνωστή πολιτική εργαλειοποίησης των δασμών, αυτή τη φορά με αφορμή μια φυσική καταστροφή που επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες, την έκταση των δασικών οικοσυστημάτων και την κλιματική αλλαγή. Η απειλή για νέες εμπορικές επιβαρύνσεις αναμένεται να οξύνει περαιτέρω τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Οτάβας.

Οι δύο χώρες διατηρούν εξαιρετικά στενούς οικονομικούς δεσμούς, όμως οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν επιβαρυνθεί από τις επανειλημμένες αμερικανικές αποφάσεις για δασμούς και από τις δημόσιες επιθέσεις του Τραμπ κατά της καναδικής κυβέρνησης.

Σχεδόν 900 ενεργές πυρκαγιές στον Καναδά

Στον Καναδά καταγράφονταν σχεδόν 900 ενεργές δασικές πυρκαγιές, πολλές από τις οποίες παρέμεναν εκτός ελέγχου. Σημαντικό μέρος των μετώπων βρίσκεται σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου η πρόσβαση των επίγειων πυροσβεστικών δυνάμεων είναι εξαιρετικά δύσκολη και συχνά απαιτείται αποκλειστικά εναέρια επέμβαση.

Μόνο στο Οντάριο βρίσκονταν σε εξέλιξη περίπου 190 πυρκαγιές, με σχεδόν τις μισές να μην έχουν τεθεί υπό έλεγχο. Οι καμένες εκτάσεις στην επαρχία έχουν ήδη ξεπεράσει το σύνολο της γης που καταστράφηκε κατά την προηγούμενη αντιπυρική περίοδο.

Η κατεύθυνση των ανέμων μετέφερε τον καπνό βαθιά στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι επιπτώσεις έγιναν αισθητές από τη Μινεσότα και το Μίσιγκαν έως την Πενσιλβάνια, τη Νέα Υόρκη, την Ουάσινγκτον και άλλες περιοχές της ανατολικής ακτής.

Σε αρκετές πόλεις εκδόθηκαν προειδοποιήσεις για επικίνδυνα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Υπαίθριες εκδηλώσεις ακυρώθηκαν ή μεταφέρθηκαν σε κλειστούς χώρους, ενώ περιορίστηκαν δραστηριότητες για παιδιά, ηλικιωμένους και πολίτες με αναπνευστικά ή καρδιολογικά προβλήματα.

Η πυκνή αιθαλομίχλη σκέπασε τη Νέα Υόρκη και την αμερικανική πρωτεύουσα, περιορίζοντας την ορατότητα και καλύπτοντας ακόμη και εμβληματικά κτίρια και μνημεία. Οι υγειονομικές υπηρεσίες συνέστησαν στους κατοίκους να αποφεύγουν την παρατεταμένη έκθεση σε εξωτερικούς χώρους και να χρησιμοποιούν κατάλληλες μάσκες όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Στις αμερικανικές κατηγορίες απάντησε σε οξύ τόνο ο πρωθυπουργός του Οντάριο, Νταγκ Φορντ. Κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνδράμουν επιχειρησιακά αντί να περιορίζονται σε δημόσιες διαμαρτυρίες και υπενθύμισε ότι ο Καναδάς έχει επανειλημμένα αποστείλει βοήθεια σε μεγάλες φυσικές καταστροφές επί αμερικανικού εδάφους.

Ο Φορντ επικαλέστηκε τη συνδρομή Καναδών πυροσβεστών στις καταστροφικές φωτιές της Καλιφόρνιας, καθώς και τη βοήθεια που είχε δοθεί μετά από ισχυρούς τυφώνες στη Βόρεια Καρολίνα. Όπως ανέφερε, η διεθνής συνεργασία σε τέτοιες κρίσεις οφείλει να στηρίζεται στην αλληλεγγύη και στην αποστολή μέσων, όχι σε εμπορικές απειλές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στα μέτωπα επιχειρούν περισσότερα από 150 πυροσβεστικά πληρώματα, μαζί με δεκάδες αεροσκάφη και ελικόπτερα. Η επαρχιακή κυβέρνηση έχει κινητοποιήσει όλους τους διαθέσιμους πόρους, ενώ έχει αποφασιστεί η αγορά ακόμη 11 πυροσβεστικών αεροσκαφών για την ενίσχυση του στόλου.

Ο Μαρκ Κάρνεϊ επισήμανε από την πλευρά του ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των κρατών, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η καναδική κυβέρνηση υπογράμμισε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες των δύο χωρών παραμένουν σε επικοινωνία και συνεργάζονται εδώ και δεκαετίες απέναντι σε φυσικές καταστροφές που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Η υπουργός Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών του Καναδά, Έλενορ Ολσέφσκι, ανέφερε ότι έχουν διατεθεί περίπου 12 δισ. καναδικά δολάρια για τη βιωσιμότητα των δασών, τη μείωση των κινδύνων και την πρόληψη των πυρκαγιών.

Τα στοιχεία αυτά έρχονται σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι καναδικές Αρχές παραμένουν αδρανείς. Η αποτελεσματικότητα των πολιτικών πρόληψης μπορεί να αξιολογηθεί και να αμφισβητηθεί, όμως η απόδοση του συνόλου της καταστροφής σε κυβερνητική αμέλεια παραγνωρίζει την έκταση του φαινομένου και τις ακραίες συνθήκες μέσα στις οποίες εξελίσσεται.

Κλιματική κρίση, εκκενώσεις και φόβοι για τον τελικό του Μουντιάλ

Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές δεν σταματά στα σύνορα. Η μετακίνησή του καθορίζεται κυρίως από τη διεύθυνση και την ένταση των ανέμων, τη θερμοκρασία και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.

Αντίστοιχα φαινόμενα έχουν καταγραφεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση, καθώς καπνός από μεγάλες πυρκαγιές στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει επηρεάσει επανειλημμένα περιοχές του Καναδά. Η διασυνοριακή ρύπανση αποτελεί κοινό πρόβλημα και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τιμωρητικούς δασμούς.

Πολλά από τα σημερινά μέτωπα καίνε σε τεράστιες και αραιοκατοικημένες δασικές εκτάσεις. Σε τέτοιες περιοχές, οι πυρκαγιές μπορούν να εξαπλωθούν σε μεγάλη απόσταση προτού εντοπιστούν, ενώ η μορφολογία του εδάφους και η απουσία οδικού δικτύου δυσκολεύουν καθοριστικά την καταστολή τους.

Η διαχείριση της βλάστησης και η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Δεν μπορούν να εξαλείψουν κάθε πυρκαγιά σε μια χώρα με αχανείς δασικές εκτάσεις και εξαιρετικά διαφορετικά οικοσυστήματα.

Η παρατεταμένη ζέστη, οι μειωμένες βροχοπτώσεις και οι κεραυνοί συνέβαλαν στην εκδήλωση και στη γρήγορη επέκταση των φετινών μετώπων. Οι θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή αυξάνουν τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου και δημιουργούν περισσότερο εύφλεκτη βλάστηση.

Ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ο ισχυρισμός πως ο Καναδάς προκάλεσε τις πυρκαγιές ή είχε τη δυνατότητα να τις αποτρέψει στο σύνολό τους δεν στηρίζεται στα επιστημονικά δεδομένα. Η πρόληψη μπορεί να περιορίσει τις απώλειες, δεν εξουδετερώνει πλήρως έναν συνδυασμό ακραίων θερμοκρασιών, ξηρασίας, κεραυνών και ισχυρών ανέμων.

Την ίδια ώρα, οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει εκτεταμένη καταστροφή στον βόρειο Καναδά, αναγκάζοντας κατοίκους απομονωμένων κοινοτήτων να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Ιδιαίτερα σοβαρό πλήγμα δέχθηκε η κοινότητα αυτοχθόνων Namaygoosisagagun First Nation στο βόρειο Οντάριο. Το μέτωπο κινήθηκε με τόσο μεγάλη ταχύτητα, ώστε οι κάτοικοι χρειάστηκε να απομακρυνθούν μόνοι τους χρησιμοποιώντας μικρά σκάφη.

Δεν αναφέρθηκαν θάνατοι ή τραυματισμοί, ωστόσο σπίτια, σχολικές εγκαταστάσεις και κοινοτικά κτίρια καταστράφηκαν. Εκπρόσωποι των κατοίκων ανέφεραν ότι η κοινότητα κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά, ενώ συνολικά δέκα κοινότητες στο Οντάριο οδηγήθηκαν σε εκκένωση.

Η επικίνδυνη ποιότητα του αέρα προκάλεσε ανησυχία και για τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου ανάμεσα στην Αργεντινή και την Ισπανία, ο οποίος έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στο ανοιχτό MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ.

Στον αγώνα αναμένεται να παραστεί και ο Ντόναλντ Τραμπ. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και της FIFA παρακολουθούν τις μετρήσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί αλλαγή στον προγραμματισμό.

Οι μετεωρολογικές προβλέψεις αφήνουν περιθώριο βελτίωσης, καθώς οι βροχοπτώσεις του Σαββατοκύριακου ενδέχεται να περιορίσουν τα αιωρούμενα σωματίδια πριν από τη διεξαγωγή του αγώνα.

Η κρίση των πυρκαγιών αποκαλύπτει την ανάγκη συντονισμένης δράσης απέναντι σε φυσικές καταστροφές που δεν αναγνωρίζουν σύνορα. Η επιλογή του Τραμπ να απειλήσει έναν στενό σύμμαχο με νέους δασμούς μεταφέρει τη συζήτηση από την πολιτική προστασία και την κλιματική συνεργασία σε μια ακόμη εμπορική σύγκρουση, χωρίς να προσφέρει καμία επιχειρησιακή λύση στα πύρινα μέτωπα.