Σχοινάς: Τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια είναι επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο ερώτημα για το πώς θα προστατεύσει την ευημερία, την ελευθερία και τον τρόπο ζωής της σε ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται με ταχύτητα. Την απάντηση, όπως τόνισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, πρέπει να την αναζητήσει στην ικανότητά της να παράγει γνώση, να αναδεικνύει ταλέντα, να μετατρέπει την έρευνα σε καινοτομία και την καινοτομία σε πραγματική ευημερία για τους πολίτες της.

Ο κ. Σχοινάς ήταν κεντρικός ομιλητής στο επίσημο δείπνο της ετήσιας συνάντησης «Epicur Governance Week» της Ευρωπαϊκής Πανεπιστημιακής Συμμαχίας EPICUR, που πραγματοποιήθηκε στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης. Στην παρέμβασή του υπογράμμισε ότι τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια δεν αποτελούν απλώς εκπαιδευτικό εγχείρημα, αλλά στρατηγική επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, την οποία οι Βρυξέλλες οφείλουν να στηρίξουν με συνέπεια.

Ο υπουργός επισήμανε ότι η Ευρώπη υπήρξε διαχρονικά δύναμη ιδεών. Από τα ιστορικά πανεπιστήμια της Μπολόνιας και της Σορβόννης έως τα μεγάλα ερευνητικά κέντρα της σύγχρονης εποχής, η πρόοδός της δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά στους φυσικούς πόρους ή στο μέγεθος των αγορών της. Βασίστηκε στη γνώση, στην επιστημονική αναζήτηση, στην ελευθερία της σκέψης και στη δυνατότητα διαφορετικών ανθρώπων να συνεργάζονται δημιουργικά.

Τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια ως επένδυση στο μέλλον

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς ανέφερε ότι παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την εξέλιξη των Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων, καθώς κατά τη διάρκεια της θητείας του ως αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η συγκεκριμένη πρωτοβουλία βρισκόταν στον πυρήνα των αρμοδιοτήτων του στον τομέα της εκπαίδευσης.

Θύμισε τις πρώτες συζητήσεις γύρω από μια ιδέα που τότε έμοιαζε εξαιρετικά φιλόδοξη: να έρθουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια πιο κοντά από ποτέ, όχι μέσα από αποσπασματικές συνεργασίες ή μεμονωμένα προγράμματα ανταλλαγών, αλλά μέσα από μια νέα αντίληψη για τον ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό χώρο. Η φιλοδοξία, όπως είπε, ήταν απλή στη διατύπωση, αλλά απαιτητική στην εφαρμογή της.

Σήμερα, λίγα χρόνια μετά, η ιδέα αυτή έχει αποκτήσει συγκεκριμένη μορφή. Ο κ. Σχοινάς σημείωσε ότι το 2022 τέθηκε ως στόχος η διεύρυνση των συνεργασιών ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τέσσερα χρόνια αργότερα έχουν διαμορφωθεί 73 πανεπιστημιακές συμμαχίες, οι οποίες αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη μπορεί ακόμη να καινοτομεί, να συνεργάζεται και να σχεδιάζει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση.

Η EPICUR και οι μεγάλες προκλήσεις της Ευρώπης

Ο υπουργός χαρακτήρισε την EPICUR χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσπάθειας, επισημαίνοντας ότι στις προτεραιότητές της αποτυπώνεται μια μικρογραφία των μεγάλων προκλήσεων που θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη τις επόμενες δεκαετίες.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην κλιματική αλλαγή, στη διαχείριση των φυσικών πόρων, στη δημόσια υγεία, στην επικοινωνία της επιστήμης και στη σύνδεση της γνώσης με τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας. Πρόκειται, όπως είπε, για ζητήματα που θα καθορίσουν την ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων πολιτών, την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών και τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο του αύριο.

Το μήνυμα που εκπέμπει η EPICUR, σύμφωνα με τον κ. Σχοινά, είναι ότι η συνεργασία είναι ισχυρότερη από την απομόνωση και ότι η γνώση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν μοιράζεται. Οι μεγάλες προκλήσεις της εποχής δεν γνωρίζουν σύνορα και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα σε στενά εθνικά πλαίσια.

Ο υπουργός έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας, επιστημονικής αριστείας και ενεργής συμμετοχής των νέων ανθρώπων που βρίσκονται σήμερα στα πανεπιστήμια. Ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη ανάπτυξη, η διαχείριση του νερού και των φυσικών πόρων, καθώς και η κινητικότητα των πληθυσμών, απαιτούν κοινές απαντήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ισχυρά ακαδημαϊκά δίκτυα.

Καταλήγοντας, ο Μαργαρίτης Σχοινάς τόνισε ότι η μία χώρα μπορεί και πρέπει να μαθαίνει από την άλλη. Γι’ αυτό η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ ισχυρά πανεπιστήμια, ισχυρά ερευνητικά δίκτυα και σταθερές ακαδημαϊκές συνεργασίες, ώστε να μετατρέψει τη γνώση σε δύναμη ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.