Σχολικά κυλικεία: Τέλος αλλαντικά, πατατάκια και παγωτά – Τι επιτρέπεται από φέτος

Με αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας ανοίγουν φέτος τα σχολικά κυλικεία, καθώς η νέα σχολική χρονιά φέρνει σημαντικές αλλαγές στα τρόφιμα και στα γεύματα που επιτρέπεται να διατίθενται στους μαθητές.

Η νέα υγειονομική διάταξη, η οποία διαμορφώθηκε από την Εθνική Επιτροπή Διατροφής του υπουργείου Υγείας έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις, αναθεωρεί ουσιαστικά το καθεστώς που ίσχυε από το 2013.

Μία από τις βασικότερες αλλαγές είναι η πλήρης απαγόρευση των αλλαντικών από τοστ και σάντουιτς. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η βραστή γαλοπούλα, που μέχρι σήμερα επιτρεπόταν, απομακρύνεται από τα σχολικά κυλικεία.

Παράλληλα, μειώνονται οι επιτρεπόμενες μερίδες σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, όπως τα αρτοσκευάσματα, ενώ θεσπίζονται αυστηρότερα όρια για αναψυκτικά και επεξεργασμένα τρόφιμα.

Από τα προϊόντα που δεν θα επιτρέπεται πλέον να διατίθενται περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, πατατάκια, μπισκότα, ποπ κορν, παγωτά και σοκολάτα υγείας.

Λαχανικά, κεφίρ και νέες επιλογές για τους μαθητές

Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στις απαγορεύσεις, καθώς διευρύνει παράλληλα τον κατάλογο των προϊόντων που μπορούν να πωλούνται στα κυλικεία.

Για πρώτη φορά, οι προδιαγραφές διαχωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: στα απλά τρόφιμα και στα σύνθετα γεύματα τύπου ελαφρού μεσημεριανού, τα οποία απευθύνονται κυρίως σε παιδιά που παραμένουν στο ολοήμερο σχολείο ή συνεχίζουν μετά το μάθημα με άλλες δραστηριότητες.

Στις νέες επιλογές περιλαμβάνονται λαχανικά εποχής, όπως καρότα, αγγούρια και τοματίνια, τα οποία θα πρέπει να είναι πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομικές μερίδες.

Επιτρέπονται επίσης γκοφρέτες δημητριακών, όπως ρυζογκοφρέτες και καλαμπογκοφρέτες, φυτικά ροφήματα όπως αμυγδάλου, βρώμης και σόγιας, καθώς και κεφίρ και άλλα ζυμωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Στον νέο κατάλογο περιλαμβάνονται ακόμη τυποποιημένα επιδόρπια γιαουρτιού με φρούτα, μέλι, μαρμελάδα, δημητριακά ή ξηρούς καρπούς.

Για όλα τα επιτρεπόμενα προϊόντα προβλέπονται συγκεκριμένα όρια ως προς το μέγεθος της μερίδας, τα λιπαρά, τα σάκχαρα και το αλάτι.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μέχρι σήμερα επιτρεπόταν ουσιαστικά μόνο το απλό γιαούρτι, ενώ πλέον προβλέπονται περισσότερες επιλογές σε ατομική συσκευασία έως 180 γραμμάρια.

Το κρίσιμο ζήτημα των ελέγχων και οι παραγγελίες delivery

Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, παραμένει η εφαρμογή των νέων κανόνων στην πράξη.

Αρκετά επεξεργασμένα τρόφιμα και γλυκά είχαν απαγορευτεί ήδη με την προηγούμενη υγειονομική διάταξη του 2013, όμως συνέχισαν να πωλούνται σε αρκετά σχολικά κυλικεία, κυρίως λόγω περιορισμένων ελέγχων.

Για τον λόγο αυτό, η Εθνική Επιτροπή Διατροφής έχει ζητήσει τη διενέργεια τακτικών και επαναλαμβανόμενων ελέγχων μέσα στη σχολική χρονιά, ώστε να διαπιστώνεται εάν τηρούνται οι νέες προδιαγραφές.

Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η αύξηση των παραγγελιών delivery από μαθητές.

Το φαινόμενο έχει λάβει σημαντικές διαστάσεις και τα συναρμόδια υπουργεία, σε συνεργασία με τους δήμους, αναζητούν τρόπους περιορισμού της παράδοσης φαγητού έξω από τις σχολικές μονάδες.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη έχει καλέσει τους εκπαιδευτικούς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε θέματα διατροφής των μαθητών, επισημαίνοντας ότι η ευθύνη για τις διατροφικές επιλογές των παιδιών ανήκει πρωτίστως στους ενήλικες.

Η ίδια έχει συνδέσει το νέο πλαίσιο και με την προσπάθεια πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που επικαλέστηκε για την περίοδο 2008-2025, η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στην παχυσαρκία σε σύγκριση με τα αντίστοιχα επίπεδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι αλλαγές στα σχολικά κυλικεία επιχειρούν να περιορίσουν την πρόσβαση των μαθητών σε τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι και να ενισχύσουν περισσότερο ισορροπημένες επιλογές. Η πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί, όμως, από τη συνέπεια των ελέγχων και από το κατά πόσο οι νέοι κανόνες θα εφαρμόζονται καθημερινά σε όλες τις σχολικές μονάδες.