Σχολικές εκδρομές: Η Ζαχαράκη βλέπει διευκολύνσεις, οι εκπαιδευτικοί γραφειοκρατία

Η διευκρινιστική εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας για τις σχολικές εκδρομές αφήνει ανοιχτά τα βασικά προβλήματα που επισημαίνουν οι εκπαιδευτικοί: αυξημένη γραφειοκρατία και δυσανάλογο βάρος ευθύνης στους συνοδούς. Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες αναγνωρίζουν περιορισμένες διευκολύνσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι ουσιαστικές ενστάσεις τους παραμένουν.

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, υπερασπίστηκε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου το νέο πλαίσιο, τονίζοντας ότι η Υπουργική Απόφαση καταρτίστηκε με προτεραιότητα την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών και τη διαφάνεια στην οργάνωση των εκδρομών. Υποστήριξε επίσης ότι η ενημέρωση που λαμβάνει το υπουργείο μετά τη διευκρινιστική εγκύκλιο δείχνει διευκόλυνση των διαδικασιών.

Η εικόνα που μεταφέρουν η ΔΟΕ και η ΟΛΜΕ απέχει από αυτή την αποτίμηση. Οι εκπρόσωποί τους επισημαίνουν ότι οι αλλαγές αφήνουν άθικτο τον πυρήνα των προβλημάτων, με τους εκπαιδευτικούς να καλούνται να διαχειριστούν απαιτήσεις που ξεπερνούν τον παιδαγωγικό τους ρόλο.

Το υπουργείο υπερασπίζεται τις διαδικασίες στο όνομα της ασφάλειας

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διευθυντής Σπουδών, Προγραμμάτων και Οργάνωσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Ανδρέας Νιγιάννης, ανέφερε ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης μέσα από την εφαρμογή του πλαισίου και τις παρατηρήσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Όπως εξήγησε, στόχος της Υπουργικής Απόφασης είναι «να μπει τάξη σε ένα χαοτικό πεδίο δράσης», ενσωματώνοντας και προτάσεις της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας που προέκυψαν από προηγούμενους ελέγχους.

Ο ίδιος χαρακτήρισε θετική την κατεύθυνση της Απόφασης, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί όταν συνοδεύουν παιδιά. Επισήμανε ότι οι εισηγήσεις και οι παρατηρήσεις από τα σχολεία μπορούν να οδηγήσουν σε διορθωτικές παρεμβάσεις, καθώς η αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων θα κριθεί στην πράξη.

Απαντώντας στην κριτική για τη γραφειοκρατική επιβάρυνση, συνέδεσε τις περισσότερες διαδικασίες με την ενίσχυση των δικλείδων ασφαλείας. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι οι επιτροπές για τις εκδρομές λειτουργούσαν ήδη στα σχολεία και ότι πλέον προβλέπεται η καταγραφή πρακτικών.

Για το αίτημα δημιουργίας μητρώου πιστοποιημένων μεταφορέων, το οποίο θέτουν οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, σημείωσε ότι η υλοποίησή του αφορά και άλλα υπουργεία. Το ζήτημα, επομένως, παραμένει ανοιχτό, παρότι συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των σχολικών μετακινήσεων.

Ο κ. Νιγιάννης αναγνώρισε ακόμη το βάρος που αναλαμβάνουν όσοι οργανώνουν και συνοδεύουν εκδρομές. Περιέγραψε την επαγγελματική και ψυχική επιβάρυνσή τους όταν καλούνται να αντιμετωπίσουν απρόβλεπτες καταστάσεις, επισημαίνοντας ότι ο επαγγελματισμός και το μεράκι τους καθιστούν δυνατές αυτές τις δραστηριότητες. Επανέλαβε, πάντως, ότι ο συνοδός εκπαιδευτικός έχει ευθύνες.

ΔΟΕ και ΟΛΜΕ: Οι ουσιαστικές εκκρεμότητες παραμένουν

Ο πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Νίκος Βουρδουμπάς, έκανε λόγο για μικρές βελτιώσεις που δεν μεταβάλλουν τη συνολική εικόνα. Στις διευκολύνσεις περιλαμβάνονται η δήλωση των εκδρομών μία φορά τον χρόνο και ο περιορισμός των περιπτώσεων στις οποίες απαιτείται πρόσθετη ασφάλιση κάλυψης εξόδων.

Ωστόσο, όπως τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η μεγάλη γραφειοκρατία παραμένει». Αμφισβήτησε επίσης κατά πόσο οι συντάκτες των εγκυκλίων γνωρίζουν τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ένα σχολείο, εξήγησε, δυσκολεύεται να καθορίσει από τον Οκτώβριο τις δραστηριότητες που θα πραγματοποιήσει τον Μάιο. Η απαίτηση έγκαιρου προγραμματισμού συναντά έτσι τις πρακτικές ανάγκες μιας σχολικής χρονιάς που εξελίσσεται και μεταβάλλεται.

Κεντρικό σημείο της κριτικής του αποτελεί η έκταση της ευθύνης που αποδίδεται στους εκπαιδευτικούς. Όπως ανέφερε, καλούνται να λογοδοτούν για την καταλληλότητα του χώρου επίσκεψης, την κατάσταση του λεωφορείου και τη συμπεριφορά του οδηγού, ακόμη και για την ταχύτητα με την οποία κινείται.

Ο πρόεδρος της ΔΟΕ υπογράμμισε ότι οι παράμετροι αυτές απασχολούν εύλογα έναν εκπαιδευτικό που συνοδεύει μαθητές. Θεωρεί, ωστόσο, δυσανάλογη την ανάθεση ευθύνης για ζητήματα που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητές του.

Πρόσθετο διοικητικό φορτίο προκύπτει από τα δικαιολογητικά των χώρων στους οποίους πραγματοποιούνται οι επισκέψεις. Κατά τον κ. Βουρδουμπά, η συντριπτική πλειονότητα των διαθέσιμων χώρων είναι ιδιωτικοί, γεγονός που διατηρεί την υποχρέωση συγκέντρωσης εγγράφων για τις άδειες λειτουργίας και την πυρασφάλεια. Οι δημόσιοι χώροι που μπορούν να φιλοξενήσουν σχολικές δράσεις είναι, όπως σημείωσε, ελάχιστοι.

Οι δυσκολίες αποτυπώνονται ήδη στις επιλογές των σχολείων. Η εικόνα που έχει η ΔΟΕ είναι ότι σημαντικό μέρος των νηπιαγωγείων και των δημοτικών προσανατολίζεται, σε αυτή τη φάση, σε κοντινές δράσεις και περιπάτους, αποφεύγοντας μετακινήσεις που απαιτούν λεωφορεία.

Ο κ. Βουρδουμπάς ζήτησε να βρεθεί σύντομα λύση, υπενθυμίζοντας ότι οι εκδρομές αποτελούν σημαντικό μέρος της σχολικής ζωής. Αντίστοιχη ήταν η τοποθέτηση του προέδρου της ΟΛΜΕ, Ανδρέα Καργόπουλου, ο οποίος δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «ουσιαστικές αλλαγές δεν υπάρχουν» σε σχέση με τα αιτήματα των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών.

Οι διαβεβαιώσεις του υπουργείου για απλούστευση των διαδικασιών συναντούν, επομένως, συγκεκριμένες ενστάσεις από τα σχολεία. Η γραφειοκρατική επιβάρυνση, τα όρια ευθύνης των συνοδών και η πιστοποίηση των μεταφορέων παραμένουν ζητήματα που απαιτούν ουσιαστικές απαντήσεις.