Σκιά παρατεταμένης κυβερνητικής φθοράς: Ο απόηχος ενός ανασχηματισμού που δεν απέδωσε

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται να βιώνει τα απόνερα ενός ανασχηματισμού που αντί να λειτουργήσει ως εργαλείο ανάκαμψης, κατέληξε σε παράγοντα περαιτέρω εσωστρέφειας και αποσταθεροποίησης. Οι εσωτερικές εντάσεις, η απογοήτευση στην κομματική βάση, η απουσία πολιτικής ορμής και η κριτική για τα φαινόμενα δυσλειτουργίας σε υπουργικό επίπεδο συγκροτούν ένα δυσμενές περιβάλλον, σε μια περίοδο κατά την οποία το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει τη δημοσκοπική ανάταξη.

Ο ανασχηματισμός, που είχε προγραμματιστεί ως επικοινωνιακή επανεκκίνηση, εξελίχθηκε εντός 33 ωρών σε φιάσκο. Η παραίτηση του Αρίστου Δοξιάδη μετά τις αποκαλύψεις για θέματα δημοσίου συμφέροντος αποτέλεσε το πρώτο πλήγμα, ενώ οι επιλογές των κ. Τσάφου και Βολουδάκη προκάλεσαν δυσμενή σχόλια. Ο ανασχηματισμός τελικά κατέδειξε εσωτερικά προβλήματα και απέτυχε να δημιουργήσει το αναμενόμενο θετικό πολιτικό αποτύπωμα.

Στην επιλογή των προσώπων, παρατηρήθηκε έλλειψη αποφασιστικότητας να υπάρξει ουσιαστική ανανέωση του κυβερνητικού σχήματος. Υπουργοί που είχαν αποτύχει στο έργο τους διατήρησαν τις θέσεις τους, ενώ αρκετές μετακινήσεις θεωρήθηκαν ακατανόητες ακόμη και για κομματικά στελέχη. Η κυβέρνηση δεν κατάφερε να στείλει το μήνυμα αλλαγής που προσδοκούσε και το οποίο θα μπορούσε να σηματοδοτήσει νέα αρχή.

Η ενίσχυση του εσωτερικού χάσματος μεταξύ της ηγεσίας και της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ν.Δ. αποτέλεσε παράπλευρη συνέπεια. Οι «γαλάζιοι» βουλευτές άρχισαν να διατυπώνουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους για τις επιλογές και τις παραλείψεις, δίνοντας στίγμα αποστασιοποίησης και διεκδικώντας μεγαλύτερη επιρροή στις κεντρικές αποφάσεις.

Η υπόθεση της βίας στα πανεπιστήμια αποτέλεσε άλλο ένα πεδίο προβληματικής κυβερνητικής διαχείρισης. Η αναζωπύρωση περιστατικών εντός ακαδημαϊκών χώρων προκάλεσε πολιτικό κόστος, ιδίως λόγω της αντίφασης με τη ρητορική της Ν.Δ. περί «νόμου και τάξης». Το εγχείρημα της πανεπιστημιακής αστυνομίας είχε ήδη ναυαγήσει, και το κυβερνητικό αφήγημα υπέστη νέο πλήγμα.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, μετά από φανερή δυσαρέσκεια του Πρωθυπουργού, παρουσίασε αυστηροποιημένο πλαίσιο δράσης, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την πολιτική ζημιά. Η θέση της επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τις καταγγελίες της Εκκλησίας της Κρήτης, σύμφωνα με τις οποίες υπήρξε κυβερνητική παρέμβαση για την αποτροπή της εκλογής συγκεκριμένου υποψηφίου στη θέση του νέου μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου.

Αντιδράσεις για επιλογές υπουργών

Οι αντιδράσεις των βουλευτών για ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα και τις τοπικές κοινωνίες εντάθηκαν. Ιδιαίτερη δυσαρέσκεια προκάλεσαν οι νομοθετικές πρωτοβουλίες για τους συντελεστές δόμησης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και για το νέο πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των τροχόσπιτων. Οι βουλευτές επέλεξαν να αντιδράσουν κοινοβουλευτικά με ερωτήσεις και δημόσιες παρεμβάσεις.

Το θέμα έλαβε διαστάσεις σε περιφέρειες με έντονο τουριστικό ή οικιστικό ενδιαφέρον, δημιουργώντας νέα ρήγματα μεταξύ της κυβερνητικής ηγεσίας και της βάσης του κόμματος. Οι κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις εντείνονται και συνοδεύονται από απειλές για καταψήφιση επίμαχων διατάξεων, προκαλώντας πονοκέφαλο στο Μαξίμου.

Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών και Υποδομών Κωνσταντίνος Κυρανάκης δέχθηκε σφοδρή κριτική για τις προτάσεις και τις δημόσιες τοποθετήσεις του. Η προσπάθειά του να διαχειριστεί το θέμα της σιδηροδρομικής ασφάλειας, στη σκιά του δυστυχήματος των Τεμπών, επικεντρώθηκε στο σύστημα GPS για τα τρένα, το οποίο παρουσίασε ως μείζονα τομή. Παράλληλα, η πρότασή του για μίσθωση ταξί για μεθυσμένους πολίτες τα Σαββατοκύριακα προκάλεσε θυμηδία και την αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου.

Παρά την αρνητική αντίδραση από κυβερνητικά στελέχη, ο ίδιος επέμεινε στη δημόσια υπεράσπιση της ιδέας, γεγονός που ερμηνεύθηκε ως έλλειψη πολιτικής ωριμότητας. Στο εσωτερικό της κυβέρνησης θεωρείται ότι η εμμονή αυτή έχει προξενήσει σοβαρή επικοινωνιακή φθορά.

Αποστασιοποίηση Άδωνι Γεωργιάδη

Σημαντική είναι και η διακριτή στάση του υπουργού Εργασίας Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος έχει επιλέξει να απέχει από τα τηλεοπτικά πάνελ και να μην υπερασπίζεται δημόσια την κυβερνητική πολιτική. Παρά την υψηλή προβολή που είχε στο παρελθόν, σήμερα διατηρεί μια αποστασιοποιημένη στάση, η οποία, όπως εκτιμάται, αντικατοπτρίζει εσωτερικές διαφωνίες και προσωπική ενόχληση για ζητήματα στρατηγικής.

Ο βουλευτής Δημήτρης Μαρκόπουλος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Όταν ορισμένοι αισθάνονται αναντικατάστατοι, πεφωτισμένοι και ανώτεροι των υπολοίπων στελεχών της Ν.Δ., τότε τα λάθη έπονται», προαναγγέλλοντας μια πιο επιθετική στάση απέναντι σε υπουργούς που δεν συνεργάζονται με την κοινοβουλευτική ομάδα ή δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του κόμματος.

Η δυσαρέσκεια εντείνεται και στην κομματική βάση. Το αφήγημα της ενότητας και της ανασύνταξης που επιχείρησε το Μαξίμου δεν φαίνεται να πείθει, ενώ η έλλειψη αυτοδυναμίας και οι χαμηλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις δημιουργούν νευρικότητα. Ο κίνδυνος μιας εσωτερικής φθοράς μεσοπρόθεσμα μοιάζει πιο ορατός από ποτέ.

Βουλευτές, στελέχη και οργανώσεις της Ν.Δ. καταγράφουν δυσκολίες στην επικοινωνία με την κοινωνία, καθώς, όπως λέγεται, τα κεντρικά μηνύματα δεν ανταποκρίνονται στο κοινωνικό και πολιτικό κλίμα. Ο «ανταγωνισμός» μεταξύ στελεχών και η απουσία συγκροτημένης εσωκομματικής λειτουργίας επιτείνουν τα φαινόμενα διάσπασης.

Η κυβέρνηση καλείται να ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων και να απαντήσει στα σύνθετα προβλήματα της καθημερινότητας και της πολιτικής διαχείρισης. Ο ανασχηματισμός δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και, αντί για επανεκκίνηση, οδήγησε σε περαιτέρω εσωστρέφεια και πολιτική φθορά. Η διαχείριση της κρίσης σε επίπεδο εικόνας και ουσίας φαίνεται να αποτελεί το βασικό ζητούμενο για το αμέσως επόμενο διάστημα.