Σοσιαλιστές απειλούν με αποχώρηση τη γαλλική κυβέρνηση

Η γαλλική πολιτική σκηνή εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονης αβεβαιότητας, καθώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα θέτει σε αμφισβήτηση τη στήριξη που παρέχει στην κεντροδεξιά κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί. Το ενδεχόμενο απόσυρσης της έμμεσης στήριξης, που αποτελούσε ανάχωμα στην πολιτική αστάθεια τα τελευταία δύο χρόνια, φέρνει ξανά στο προσκήνιο το σενάριο μιας νέας κυβερνητικής κρίσης στη χώρα.

Ο γενικός γραμματέας των Σοσιαλιστών, Ολιβιέ Φορ, με δηλώσεις του στο περιθώριο συνεδρίου στο Μπλουά, στα νοτιοδυτικά του Παρισιού, εξέφρασε την απαισιοδοξία του για την έκβαση των διαπραγματεύσεων που θα ξεκινήσουν στα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο κ. Φορ τόνισε ότι η κυβέρνηση καλείται να παρουσιάσει την πρότασή της για τον προϋπολογισμό του 2027, ωστόσο οι πιθανότητες να επιτευχθεί μια ευρεία συναίνεση είναι εξαιρετικά περιορισμένες, αν όχι ανύπαρκτες. Η στάση αυτή αποτυπώνει το βαθύ πολιτικό χάσμα που χωρίζει την κυβέρνηση από την αντιπολίτευση, σε μια περίοδο που η Εθνοσυνέλευση παραμένει έντονα διχασμένη.

Δημοσιονομικές πιέσεις και πολιτικά αδιέξοδα

Η κυβέρνηση Λεκορνί βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πρόκληση. Από τη μία πλευρά, καλείται να τηρήσει τη δέσμευσή της για σταθερότητα στη φορολογία, ενώ από την άλλη, πιέζεται ασφυκτικά να περιορίσει ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα στην Ευρωζώνη. Οι πιέσεις αυτές αποτυπώνονται και στο κόστος δανεισμού της χώρας, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά, εντείνοντας την ανησυχία στις αγορές ομολόγων.

Ο υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, έχει ήδη προϊδεάσει για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει η κυβέρνηση, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατάργηση του έκτακτου φόρου στις μεγάλες επιχειρήσεις. Το μέτρο αυτό, που αρχικά σχεδιάστηκε για το 2025, παρατάθηκε και για το 2026, και η διατήρησή του θεωρείται πλέον κρίσιμη για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Ο κ. Λεσκίρ έχει εκφράσει επιφυλάξεις και για την επίτευξη του φετινού στόχου για περιορισμό του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ, από 5,1% το 2025, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα περιθώρια ελιγμών είναι ιδιαίτερα στενά.

Προεκλογική σκλήρυνση και παρασκήνιο διαπραγματεύσεων

Η επικείμενη προεδρική εκλογή, που έχει προγραμματιστεί για τον Απρίλιο και τον Μάιο, περιπλέκει ακόμη περισσότερο το τοπίο. Η προεκλογική περίοδος μειώνει τα κίνητρα για πολιτικούς συμβιβασμούς, καθώς τα κόμματα επιδιώκουν να διαφοροποιηθούν και να ενισχύσουν την εκλογική τους βάση. Ο κ. Φορ εκτιμά ότι οι κοινοβουλευτικοί σύμμαχοι του πρωθυπουργού, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και πρώην πρωθυπουργοί της περιόδου Μακρόν, όπως οι Γκαμπριέλ Ατάλ και Εντουάρ Φιλίπ, δεν θα είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν στους Σοσιαλιστές τις απαραίτητες παραχωρήσεις για να επιτευχθεί μια συμφωνία.

Ο ίδιος ο κ. Φορ υπενθύμισε ότι στο παρελθόν ο κ. Λεκορνί είχε προχωρήσει σε συμβιβασμούς, όπως ο έκτακτος φόρος στις μεγάλες επιχειρήσεις και η αναστολή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού. Ωστόσο, όπως επεσήμανε, η προεκλογική περίοδος αναμένεται να οδηγήσει σε σκλήρυνση της στάσης του κεντρώου μπλοκ, καθώς θα επιδιώξει να υπερασπιστεί τις θέσεις του. Η εκτίμηση αυτή ενισχύει το σενάριο μιας παρατεταμένης πολιτικής αντιπαράθεσης, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα της χώρας.

Πρόταση μομφής και το ενδεχόμενο του ειδικού νόμου

Σε αυτό το τεταμένο κλίμα, η αριστερή Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν έχει ήδη προαναγγείλει την κατάθεση πρότασης μομφής κατά της κυβέρνησης. Η στάση της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης (RN) παραμένει ασαφής, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας στην εξίσωση. Οι Σοσιαλιστές, από την πλευρά τους, δεν έχουν λάβει ακόμη οριστική απόφαση, αναμένοντας πρώτα το περιεχόμενο της κυβερνητικής πρότασης για τον προϋπολογισμό. Ο κ. Φορ, ωστόσο, δεν έκρυψε ότι μια ψήφος δυσπιστίας είναι ένα σενάριο που βρίσκεται στον ορίζοντα.

Σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η ψήφιση του προϋπολογισμού έως το τέλος του έτους, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να προσφύγει σε έναν ειδικό νόμο (Special Law). Αυτός ο μηχανισμός θα επέτρεπε τη συνέχιση των βασικών κρατικών δαπανών και την είσπραξη των φόρων, αποτρέποντας μια άμεση διακοπή της λειτουργίας του κράτους. Ο κ. Φορ υποστήριξε ότι η βασική διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά είναι το χρονικό περιθώριο, εκτιμώντας ότι μια περίοδος τεσσάρων μηνών χωρίς προϋπολογισμό είναι διαχειρίσιμη.

Ωστόσο, μια πρόσφατη έκθεση της γαλλικής Επιθεώρησης Οικονομικών διατυπώνει μια πιο δυσοίωνη πρόβλεψη. Σύμφωνα με αυτήν, εάν δεν υπάρξει προϋπολογισμός πριν από τις εκλογές, η Γαλλία πιθανότατα θα χρειαστεί να βασιστεί στους μηχανισμούς του ειδικού νόμου για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Αυτό οφείλεται στο ενδεχόμενο να προκηρυχθούν νέες βουλευτικές εκλογές αμέσως μετά τις προεδρικές, γεγονός που θα καθυστερούσε σημαντικά την έναρξη της τυπικής διαδικασίας κατάρτισης και ψήφισης του δημοσιονομικού νόμου από το νέο κοινοβούλιο.