Σούπερ μάρκετ και έτοιμα γεύματα: Από 16% στο 29% μέσα σε δέκα χρόνια

Το έτοιμο φαγητό κατακτά σταθερά μεγαλύτερο χώρο στην καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς η έλλειψη χρόνου, οι μικρότερες οικογένειες και οι μεταβολές στον τρόπο ζωής οδηγούν ολοένα περισσότερους καταναλωτές σε γρήγορες λύσεις διατροφής.

Η νέα αυτή συνήθεια αλλάζει ταυτόχρονα και τη λειτουργία των σούπερ μάρκετ. Οι μεγάλες αλυσίδες δεν περιορίζονται πλέον στην πώληση πρώτων υλών και συσκευασμένων προϊόντων, αλλά επιχειρούν να εξελιχθούν σε σημεία όπου ο καταναλωτής μπορεί να προμηθευτεί ένα πλήρες γεύμα έτοιμο για άμεση κατανάλωση.

Η μεταβολή αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία της αγοράς. Πανελλαδική έρευνα του ΙΕΛΚΑ δείχνει ότι το ποσοστό των καταναλωτών που αγοράζουν έτοιμο μαγειρευτό φαγητό από σούπερ μάρκετ αυξήθηκε από 16% το 2016 σε 29% το 2026, καταγράφοντας σχεδόν διπλασιασμό μέσα σε μία δεκαετία.

Οι αλυσίδες έχουν αντιληφθεί εγκαίρως την αλλαγή και επενδύουν περισσότερο στα τμήματα έτοιμου φαγητού, εμπλουτίζοντας τις επιλογές τους με ψητό κοτόπουλο, μαγειρευτά πιάτα, σαλάτες, σφολιατοειδή, προϊόντα φούρνου και πιο εξειδικευμένες διατροφικές λύσεις.

Η στρατηγική τους έχει διπλό στόχο: να αυξηθεί η συχνότητα με την οποία επισκέπτεται ο καταναλωτής το κατάστημα και ταυτόχρονα να μεγαλώσει η συνολική αξία του καλαθιού του. Το σούπερ μάρκετ μετατρέπεται έτσι σταδιακά σε έναν υβριδικό χώρο, όπου η κλασική αγορά τροφίμων συναντά την άμεση κατανάλωση.

Ο βασικότερος λόγος που οδηγεί τους καταναλωτές σε αυτή την επιλογή παραμένει η εξοικονόμηση χρόνου. Το 41% όσων αγοράζουν έτοιμο φαγητό δηλώνει ότι καταφεύγει σε αυτή τη λύση επειδή δεν προλαβαίνει να μαγειρέψει.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει η σχέση τιμής και ποσότητας. Σε μία περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά συνεχίζουν να ελέγχουν αυστηρά τις καθημερινές τους δαπάνες, ένα έτοιμο γεύμα μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να θεωρηθεί οικονομικότερη ή πρακτικότερη λύση, ιδίως για ένα ή δύο άτομα.

Αγορά άνω του 1 δισ. ευρώ με σταθερή ανάπτυξη

Η δυναμική του κλάδου αποτυπώνεται και στον συνολικό τζίρο. Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς, εκτιμά ότι η αγορά έτοιμου φαγητού στην Ελλάδα ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ το 2025, ενώ παρουσιάζει ετήσια ανάπτυξη περίπου 3%.

Πίσω από αυτή την άνοδο βρίσκονται σημαντικές κοινωνικές και δημογραφικές μεταβολές. Τα νοικοκυριά γίνονται μικρότερα, η αστικοποίηση ενισχύεται, περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται πολλές ώρες εκτός σπιτιού και η ανάγκη για άμεσες λύσεις φαγητού γίνεται εντονότερη.

Την ίδια στιγμή, αναπτύσσονται νέες διατροφικές τάσεις. Προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, vegan επιλογές, γεύματα χωρίς γλουτένη και γενικότερα προτάσεις που συνδέονται με το wellness αποκτούν μεγαλύτερη παρουσία στα ψυγεία και στα ράφια.

Σημαντική ώθηση δίνει και το λεγόμενο quick commerce. Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες διανομής επιτρέπουν στον καταναλωτή να παραγγείλει εύκολα τόσο προϊόντα σούπερ μάρκετ όσο και έτοιμα γεύματα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την αγορά της άμεσης κατανάλωσης.

Η βιομηχανία τροφίμων έχει ήδη προσαρμοστεί στη νέα ζήτηση, αυξάνοντας την παραγωγή έτοιμων πιάτων, πιτών και άλλων γευμάτων. Παράλληλα, αρκετές αλυσίδες συνεργάζονται με επαγγελματίες σεφ και δημιουργούν δικά τους εμπορικά σήματα, επιδιώκοντας να προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλία και καλύτερη ποιότητα.

Η ανάπτυξη της κατηγορίας συμπίπτει με μία μικρή αποκλιμάκωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ. Όπως αναφέρει ο Απόστολος Πεταλάς, τον Αύγουστο του 2026 ο πληθωρισμός στις αλυσίδες διαμορφώθηκε στο -0,15% σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2025.

Η εξέλιξη αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην υποχώρηση τιμών σε ορισμένες κατηγορίες φρούτων και λαχανικών, αλλά και στην εξομάλυνση των τιμών παραγωγού και εισαγωγών στο νωπό κρέας. Πρόκειται για κατηγορίες που το προηγούμενο διάστημα είχαν συμβάλει στην αύξηση του πληθωρισμού τροφίμων.

Σημαντικό ρόλο, κατά τον ίδιο, διαδραμάτισε και η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας και εφοδιαστικής αλυσίδας στα τέλη Ιουνίου, ώστε να μην υπάρξουν νέες αυξήσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Η εικόνα, ωστόσο, δεν θεωρείται ασφαλής για τους επόμενους μήνες. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ανατιμήσεις στα υλικά συσκευασίας εξακολουθούν να πιέζουν βιομηχανία και λιανεμπόριο.

Ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ προειδοποιεί ότι εάν οι συγκεκριμένες πιέσεις συνεχιστούν, μετά τον Οκτώβριο μπορεί να εμφανιστεί νέο κύμα ανατιμήσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Περίπου 770 ευρώ τον χρόνο για έτοιμα γεύματα

Η θέση του έτοιμου φαγητού στο οικογενειακό καλάθι καταγράφεται και στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026 σε δείγμα 800 καταναλωτών σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Η μέση εβδομαδιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού για έτοιμο φαγητό υπολογίζεται στα 14,79 ευρώ, δηλαδή περίπου 770 ευρώ τον χρόνο.

Εντυπωσιακή είναι η ενίσχυση των σούπερ μάρκετ ως σημείου αγοράς. Σήμερα το 29% των καταναλωτών δηλώνει ότι προμηθεύεται έτοιμο μαγειρευτό φαγητό από οργανωμένες αλυσίδες, όταν πριν από δέκα χρόνια το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 16%.

Ταυτόχρονα μειώνεται και το ποσοστό των ανθρώπων που δηλώνουν ότι δεν αγοράζουν ποτέ έτοιμο φαγητό. Από 45% το 2016 έχει υποχωρήσει στο 39%, επιβεβαιώνοντας ότι η συγκεκριμένη κατηγορία έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη διείσδυση.

Οι καταναλωτές εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με επιλογές όπως το ψητό κοτόπουλο, οι σαλάτες, τα σφολιατοειδή και τα έτοιμα μαγειρευτά. Η μεγαλύτερη γκάμα προϊόντων φαίνεται ότι έχει αλλάξει σταδιακά και την αντίληψη γύρω από το σούπερ μάρκετ, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως χώρος αγοράς υλικών για το σπίτι.

Ο διαθέσιμος χρόνος παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας. Το 41% επιλέγει έτοιμο φαγητό επειδή δεν προλαβαίνει να μαγειρέψει, ενώ ακόμη ένα 19% θεωρεί οικονομικά ασύμφορη την προετοιμασία ενός πλήρους γεύματος όταν αφορά λίγα άτομα.

Παρά τη μεγάλη ανάπτυξη της αγοράς, η συνολική κατανάλωση παραμένει σχετικά ελεγχόμενη. Το 19% των ερωτηθέντων δαπανά από 11 έως 20 ευρώ εβδομαδιαίως, το 11% από 6 έως 10 ευρώ και το 7% μέχρι 5 ευρώ.

Σχεδόν τέσσερις στους δέκα εξακολουθούν να μην αγοράζουν καθόλου έτοιμο φαγητό, στοιχείο που δείχνει ότι τα έτοιμα γεύματα λειτουργούν περισσότερο συμπληρωματικά στην καθημερινή διατροφή παρά ως πλήρης αντικατάσταση του σπιτικού φαγητού.

Το παραδοσιακό γεύμα που μαγειρεύεται στο σπίτι παραμένει, άλλωστε, η πρώτη επιλογή σε επίπεδο ποιότητας. Η μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών θεωρεί το σπιτικό φαγητό περισσότερο νόστιμο και περισσότερο υγιεινό από τις έτοιμες λύσεις.

Η πραγματική αλλαγή βρίσκεται, επομένως, στον τρόπο ζωής και όχι απαραίτητα στις γευστικές προτιμήσεις. Οι απαιτητικοί ρυθμοί εργασίας, η έλλειψη διαθέσιμου χρόνου και η αλλαγή της δομής των νοικοκυριών ωθούν ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος των πολιτών προς τις γρήγορες λύσεις.

Αυτό το κενό επιχειρούν να καλύψουν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, μετατρέποντας το έτοιμο φαγητό σε ένα από τα σημαντικότερα νέα πεδία ανταγωνισμού της οργανωμένης λιανικής. Με αγορά ήδη άνω του 1 δισ. ευρώ και με τις καταναλωτικές συνήθειες να αλλάζουν σταθερά, η συγκεκριμένη κατηγορία αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο βάρος τα επόμενα χρόνια.