Σουηδικές εκλογές: Μάχη στήθος με στήθος για την εξουσία

Η Σουηδία βρίσκεται στην τελική ευθεία για τις βουλευτικές εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, με το πολιτικό σκηνικό να χαρακτηρίζεται από έντονη αβεβαιότητα και τις τελευταίες δημοσκοπήσεις να καταγράφουν οριακή διαφορά μεταξύ των δύο βασικών πολιτικών συνασπισμών. Η προεκλογική περίοδος ολοκληρώνεται με τα θέματα της δημόσιας υγείας, της αγοραστικής δύναμης των πολιτών και της εσωτερικής ασφάλειας να κυριαρχούν στην ατζέντα, διαμορφώνοντας ένα εκρηκτικό μείγμα προκλήσεων για το μέλλον της χώρας.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι αναλυτές θεωρούσαν το αποτέλεσμα ως δεδομένο, με τις μετρήσεις να δείχνουν μια σταθερή προβάδισμα για την κεντροαριστερά και τους Σοσιαλδημοκράτες υπό την ηγεσία της Μαγκνταλένα Άντερσον. Ωστόσο, η εικόνα έχει μεταβληθεί ριζικά τις τελευταίες εβδομάδες. Η κεντροδεξιά κυβερνητική συμμαχία του απερχόμενου πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον, με την κοινοβουλευτική στήριξη του αντιμεταναστευτικού κόμματος των Σουηδών Δημοκρατών, έχει καταφέρει να περιορίσει σημαντικά τη διαφορά, φέρνοντας την αναμέτρηση σε οριακό σημείο όπου ακόμη και μια χούφτα ψήφοι θα μπορούσαν να κρίνουν τον τελικό νικητή.

Ο πολιτολόγος του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, Γιαν Τορέλ, περιέγραψε το κλίμα ως ιδιαίτερα αμφίρροπο, σημειώνοντας ότι οι τρεις τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν τα τέσσερα κόμματα της αριστεράς και του κέντρου να συγκεντρώνουν περίπου το 50% των προθέσεων ψήφου, έναντι 47% για τα τέσσερα κόμματα της δεξιάς παράταξης.

Το ζήτημα των ανισοτήτων και η κοινωνική πολιτική

Η δεξιά συμμαχία επιχειρεί να διατηρήσει τη δυναμική της επικεντρώνοντας το πρόγραμμά της στη συνέχιση της πολιτικής για την πάταξη της εγκληματικότητας και τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών. Παρόλα αυτά, όπως επισημαίνει ο κ. Τορέλ, η συγκεκριμένη ατζέντα, που αποτέλεσε το διαβατήριο για την κατάληψη της εξουσίας το 2022, φαίνεται να έχει χάσει μέρος της απήχησής της. Ο πρωθυπουργός Κρίστερσον ανέλαβε την εξουσία με βασικούς πυλώνες την καταπολέμηση του εγκλήματος και τη μείωση των ενεργειακών τιμών, ωστόσο, με τα δύο αυτά ζητήματα να έχουν υποχωρήσει στην επικαιρότητα, οι προτεραιότητες των ψηφοφόρων έχουν μετατοπιστεί.

Σε μια χώρα όπου οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται διαρκώς, η αριστερή αντιπολίτευση προτάσσει ένα πρόγραμμα οικονομικής αναδιανομής. Οι Σοσιαλδημοκράτες υπόσχονται την αύξηση της φορολογίας στις τράπεζες και στα υψηλά εισοδήματα, με στόχο τη χρηματοδότηση επενδύσεων στους τομείς της υγείας και της παιδείας, καθώς και την ανακούφιση των νοικοκυριών που πλήττονται από την ακρίβεια. Η Χάνα Ζουστίν Χάλμπορν, εργαζόμενη στον χώρο της μόδας, εξέφρασε την άποψη ότι η Σουηδία έχει γίνει πιο διχασμένη και ότι το σύστημα υγείας και κοινωνικής προστασίας έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη ανοικοδόμησής του.

Η επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον, θέτει το διακύβευμα των εκλογών με μεγάλη σαφήνεια, περιγράφοντας την επιλογή των πολιτών ως μια απόφαση για τον θεμελιώδη χαρακτήρα της σουηδικής κοινωνίας. Από τη μία πλευρά, παρουσιάζει το όραμά της για μια χώρα με ισχυρό κράτος πρόνοιας και πλήρη απασχόληση, ενώ από την άλλη προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας κυβέρνησης όπου θα κυριαρχούν οι Σουηδοί Δημοκράτες, ένα κόμμα με ακροδεξιά καταγωγή και ιδρυτικές ρίζες στον νεοναζιστικό χώρο. Το κόμμα αυτό, το οποίο το 2022 κατάφερε να ξεπεράσει σε δύναμη το κόμμα του κ. Κρίστερσον και να αναδειχθεί σε δεύτερη πολιτική δύναμη της χώρας με ποσοστό περίπου 20%, διεκδικεί πλέον μεγαλύτερο ρόλο.

Η ακροδεξιά και το ζήτημα της ρωσικής επιρροής

Σε περίπτωση εκλογικής νίκης της δεξιάς συμμαχίας, οι Σουηδοί Δημοκράτες προσβλέπουν σε μια ιστορική εξέλιξη: τη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση για πρώτη φορά, με απαίτηση για την ανάληψη υπουργικών χαρτοφυλακίων, με κυριότερο αυτό της Μεταναστευτικής Πολιτικής, όπως έχει υποσχεθεί ο απερχόμενος πρωθυπουργός.

Λίγο πριν την κρίσιμη ψηφοφορία, το ίδρυμα Expo, το οποίο παρακολουθεί την άνοδο της ακροδεξιάς στη Σκανδιναβία, έφερε στο φως μια σοβαρή υπόθεση. Συγκεκριμένα, αποκαλύφθηκε ότι ένας υπάλληλος των Σουηδών Δημοκρατών στο κοινοβούλιο είχε προβεί σε επανειλημμένες αναρτήσεις ρωσικής προπαγάνδας σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ουλφ Κρίστερσον, ο οποίος, έχοντας ήδη διαχειριστεί μια σειρά σκανδάλων κατά τη διάρκεια της θητείας του, τόνισε την απαράδεκτη φύση της διάδοσης φιλορωσικής ρητορικής από άτομα που βρίσκονται εντός των θεσμών, ιδιαίτερα εν μέσω του πολέμου στην Ευρώπη.

Το ζήτημα της ρωσικής απειλής αποτελεί κεντρικό άξονα της πολιτικής ατζέντας στη Σουηδία. Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και την έναρξη της στρα военной επιχείρησης στην Ουκρανία το 2022, η χώρα προχώρησε σε μια ιστορική στροφή, εντάσσοντας στο ΝΑΤΟ και ξεκινώντας ένα φιλόδοξο πρόγραμμα επανεξοπλισμού. Παράλληλα, οι σουηδικές αρχές ενισχύουν τις άμυνές τους απέναντι σε υβριδικές απειλές, όπως κυβερνοεπιθέσεις, εκστρατείες παραπληροφόρησης και επιχειρήσεις κατασκοπίας, οι οποίες αποδίδονται συχνά στη Μόσχα. Η Στοκχόλμη έχει επίσης αναφέρει περιστατικά παραβιάσεων του εναέριου χώρου της από μη επανδρωμένα αεροσκάφη πάνω από τη Βαλτική Θάλασσα, γεγονός που υπογραμμίζει την τεταμένη κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή.