Κόπωση και καθυστερήσεις στα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία
Σημάδια επιβράδυνσης εμφανίζει το πρόγραμμα των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων στο ΕΣΥ, παρά τις αρχικές διακηρύξεις για μαζική αποσυμφόρηση των λιστών αναμονής. Ο σχεδιασμός που προβλήθηκε το προηγούμενο διάστημα στηρίχθηκε στη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και συνοδεύτηκε από διαδοχικούς στόχους, οι οποίοι στην πορεία αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω. Το φθινόπωρο του 2024 είχε ανακοινωθεί στόχος για περίπου 37.000 δωρεάν απογευματινά χειρουργεία, ενώ στη συνέχεια κυβερνητικές αναφορές και δημοσιεύματα έκαναν λόγο για 34.500 επεμβάσεις έως το τέλος του 2025. Στις αρχές του 2026, η κυβερνητική εικόνα μετατοπίστηκε προς τις 20.000 επεμβάσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας να υποστηρίζει ότι ο βασικός στόχος κάλυψης των αναγκών έχει επιτευχθεί.
Στην πράξη, ωστόσο, στα περισσότερα δημόσια νοσοκομεία η ανταπόκριση των γιατρών στα απογευματινά χειρουργεία παραμένει περιορισμένη. Ρεπορτάζ των τελευταίων ημερών καταγράφουν ότι πολλοί γιατροί αποφεύγουν να συμμετάσχουν σταθερά στο πρόγραμμα, επικαλούμενοι χαμηλές αμοιβές και καθυστερήσεις στις πληρωμές. Η εικόνα αυτή αποδυναμώνει το αρχικό αφήγημα περί ταχείας επιτάχυνσης των επεμβάσεων και δείχνει ότι το μέτρο δεν έχει αποκτήσει τη δυναμική που είχε προαναγγελθεί.
Το ΕΣΥ χάνει χειρουργεία και στο πρωινό ωράριο
Το σοβαρότερο πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στα απογευματινά χειρουργεία, αλλά και στη δυσλειτουργία του πρωινού προγράμματος στα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ομοσπονδίας Νοσοκομειακών Γιατρών, περίπου 100 χειρουργικές αίθουσες παραμένουν κλειστές στην Αθήνα από σύνολο περίπου 210, εξαιτίας ελλείψεων σε αναισθησιολόγους, εξειδικευμένους νοσηλευτές και τραυματιοφορείς. Με βάση τον μέσο όρο λειτουργίας, αυτό μεταφράζεται σε περίπου 300 επεμβάσεις την ημέρα που δεν πραγματοποιούνται, παρότι θα μπορούσαν να απορροφήσουν σημαντικό τμήμα των αναγκών και να μειώσουν ουσιαστικά τις λίστες αναμονής.
Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα οργάνωσης και στελέχωσης. Την ώρα που το υπουργείο επένδυσε πολιτικά στο μέτρο των απογευματινών χειρουργείων και στη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, μεγάλες δυνατότητες του ίδιου του δημόσιου συστήματος παραμένουν αναξιοποίητες. Οι γιατροί υποστηρίζουν ότι αν άνοιγαν οι κλειστές αίθουσες με το αναγκαίο προσωπικό, η πίεση στις λίστες θα υποχωρούσε ταχύτερα και χωρίς να απαιτείται η μεταφορά τόσο μεγάλου μέρους του βάρους σε απογευματινές βάρδιες ή ιδιωτικές δομές.
Μετατόπιση προς ιδιωτικές κλινικές και αμφιβολίες για το αποτέλεσμα
Παράλληλα με τη χαμηλή συμμετοχή στα δημόσια νοσοκομεία, το πρόγραμμα στηρίχθηκε και στη δυνατότητα διενέργειας δωρεάν επεμβάσεων σε ιδιωτικές κλινικές μέσω voucher. Η σχετική πλατφόρμα του gov.gr παραμένει ενεργή για προγραμματισμό επεμβάσεων σε ιδιωτικές δομές, ενώ από το 2025 είχαν σταλεί μαζικά SMS σε ασθενείς που βρίσκονταν για μεγάλο διάστημα στις λίστες αναμονής. Αυτή η επιλογή βοήθησε στην απορρόφηση μέρους της πίεσης, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαίωσε ότι το δημόσιο σύστημα αδυνατούσε μόνο του να καλύψει τον σχεδιασμό που είχε ανακοινωθεί.
Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να παρουσιάσει το πρόγραμμα ως επιτυχημένο μόνο με τον αριθμό των επεμβάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπη με το κενό ανάμεσα στις αρχικές εξαγγελίες και στο τελικό αποτέλεσμα. Η απόσταση ανάμεσα στις πρώτες υποσχέσεις και στη σημερινή αποτύπωση ενισχύει τις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα του μέτρου μετά τη λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης, ειδικά όσο οι βασικές ελλείψεις προσωπικού παραμένουν ανοιχτές και το ΕΣΥ συνεχίζει να λειτουργεί με κλειστές αίθουσες και μεγάλες αναμονές.
