Στεγαστική ασφυξία στην Κρήτη με ενοίκια εκτός ελέγχου και σπίτια ακατάλληλα

Η εικόνα της αγοράς κατοικίας σε πολλές περιοχές της Κρήτης αποτυπώνει μια συνθήκη οριακή για όσους αναζητούν στέγη. Καταγράφονται απαιτήσεις για ενοίκια ιδιαίτερα υψηλά, ακόμη και της τάξης των 400 ή 500 ευρώ, για ημιυπόγεια, μικρά δώματα ή κατοικίες περιορισμένων τετραγωνικών, με έντονα προβλήματα υγρασίας, μούχλας και γενικευμένης φθοράς. Πρόκειται για ακίνητα που κρίνονται ακατάλληλα για αξιοπρεπή διαβίωση.

Η στενότητα της προσφοράς οδηγεί πολλούς ενοικιαστές στην αποδοχή κατοικιών χωρίς βασικές παροχές και στοιχειώδεις συνθήκες διαμονής. Οι όροι μίσθωσης διαμορφώνονται μονομερώς και η ανάγκη στέγασης λειτουργεί καθοριστικά στις αποφάσεις όσων αναζητούν σπίτι.

Κεντρικό πρόβλημα αποτελούν οι συμβάσεις με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, οι οποίες λήγουν συνήθως τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Ιδιοκτήτες γνωστοποιούν εξαρχής σε ενοικιαστές, όπως εκπαιδευτικούς και φοιτητές, ότι η παραμονή τους στο ακίνητο ολοκληρώνεται πριν την έναρξη της θερινής περιόδου.

Η πρακτική αυτή συνδέεται άμεσα με τη μετατροπή κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν, τα έσοδα από λίγες ημέρες φιλοξενίας ισοδυναμούν με μηνιαίο ενοίκιο μακροχρόνιας μίσθωσης, γεγονός που επηρεάζει συνολικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών.

Μαρτυρίες εκπαιδευτικών που διορίστηκαν σε περιοχές της Κρήτης περιγράφουν συνθήκες έντονης αβεβαιότητας. Πολλοί δηλώνουν ότι καταφεύγουν προσωρινά σε ξενοδοχεία, κάμπινγκ ή ακόμη και στα οχήματά τους, καθώς αδυνατούν να βρουν μόνιμη στέγη ή καλούνται να αποχωρήσουν με την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κόστος ενοικίου και διαβίωσης υπερβαίνει τον μηνιαίο μισθό, με αποτέλεσμα εκπαιδευτικοί να εγκαταλείπουν τη θέση τους. Το φαινόμενο αυτό επηρεάζει τη λειτουργία σχολικών μονάδων και τη στελέχωση βασικών δημόσιων υπηρεσιών.

Η εξέλιξη αυτή έχει ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες. Περιοχές χάνουν μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους σε κρίσιμους τομείς, όπως η παιδεία και η υγεία, καθώς η προτεραιότητα μετατοπίζεται στην τουριστική αξιοποίηση των ακινήτων.

Τίθεται ζήτημα άμεσης παρέμβασης από την πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση. Προτείνεται η ενίσχυση της στεγαστικής υποστήριξης και η ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων, με στόχο τη διασφάλιση πρόσβασης σε κατοικία για δημόσιους λειτουργούς και φοιτητές.