Η εξεύρεση κατοικίας παραμένει μια δύσκολη υπόθεση για χιλιάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα. Οι υψηλές τιμές αγοράς ή ενοικίασης, η περιορισμένη διαθεσιμότητα και η αίσθηση ότι η αγορά λειτουργεί χωρίς επαρκή διαφάνεια δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους πολίτες. Η πίεση είναι πιο έντονη για τους νέους που επιχειρούν να αποκτήσουν αυτονομία, αλλά επηρεάζει και μεγαλύτερες ηλικίες που πρέπει να προσαρμοστούν σε αυξημένα έξοδα ή νέες στεγαστικές ανάγκες.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από νέα έρευνα της Blupeak Estate Analytics, που πραγματοποιήθηκε από την Ierax Analytics, η οποία εξετάζει τις αντιλήψεις δύο βασικών ηλικιακών ομάδων στην Ελλάδα: των 25-35 και των 36-55 ετών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η στεγαστική κρίση έχει έντονο διαγενεακό χαρακτήρα. Οι νεότεροι αντιμετωπίζουν περιορισμένες δυνατότητες αυτονόμησης και οικονομική πίεση, με πολλούς να παραμένουν στο πατρικό ή να βασίζονται στη φιλοξενία. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία διατηρούν υψηλότερα ποσοστά ιδιοκτησίας, αλλά αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις όπως η ανάγκη μετακίνησης, η αναβάθμιση της κατοικίας ή η διαχείριση ενός μεταβαλλόμενου οικονομικού περιβάλλοντος.
Κοινός παρονομαστής και για τις δύο ηλικιακές ομάδες είναι η χαμηλή εμπιστοσύνη στη λειτουργία της αγοράς ακινήτων. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η αγορά χαρακτηρίζεται από περιορισμένη διαφάνεια, ενώ αρκετοί συνδέουν άμεσα την απουσία ελέγχου με τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών.
Οι πολίτες στηρίζουν μέτρα που θα ενισχύσουν τον έλεγχο και τη διαφάνεια. Η δημιουργία ενός ενιαίου Μητρώου Ιδιοκτησίας και η ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης της αγοράς αναδεικνύονται ως βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση των δυσκολιών.
Η πίεση στους νέους 25-35 ετών είναι ιδιαίτερα εμφανής. Σχεδόν οι μισοί (47%) νοικιάζουν κατοικία, ενώ μόλις το 27% διαμένει σε ιδιόκτητο σπίτι. Το 19% εξακολουθεί να μένει με την οικογένειά του και ένα επιπλέον 7% φιλοξενείται. Οι δυσκολίες είναι πιο έντονες στα νησιά, όπου το ποσοστό ενοικίασης φτάνει το 60%, και στα μεγάλα αστικά κέντρα, στο 52%. Το 41% δηλώνει ότι αισθάνεται από «λίγο» έως «καθόλου» ασφαλές για τη σημερινή στεγαστική του κατάσταση, ενώ το 39% εκφράζει αβεβαιότητα για τη δυνατότητα διατήρησης της κατοικίας τα επόμενα δύο χρόνια. Παράλληλα, το 62% χαρακτηρίζει το κόστος στέγασης «οριακό» έως «μη βιώσιμο».
Στην ηλικιακή ομάδα 36-55 ετών, το στεγαστικό βάρος παραμένει σημαντικό. Κατά μέσο όρο, το 34% του μηνιαίου καθαρού εισοδήματος δαπανάται για στέγαση, με μέσο κόστος 443 ευρώ. Παρά το γεγονός ότι το 36% δεν πληρώνει πλέον για στέγη, μεγάλο μέρος των νοικοκυριών συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντική επιβάρυνση. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στην αγορά είναι έντονη: το 79% θεωρεί ότι η αγορά είναι «λίγο» ή «καθόλου» διαφανής και το 81% συνδέει την απουσία ελέγχου με τις τιμές.
Η έρευνα δείχνει ότι επτά στους δέκα συμμετέχοντες τάσσονται υπέρ της δημιουργίας ενιαίου δημόσιου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, αναδεικνύοντας τη διαφάνεια ως βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
