Γεραπετρίτης στη Λιβύη με ανοιχτούς διαύλους σε Τρίπολη και Βεγγάζη
Σε μια νέα προσπάθεια διατήρησης της ελληνικής παρουσίας στη Λιβύη και ενίσχυσης των διπλωματικών επαφών με τα δύο κέντρα εξουσίας της χώρας εντάσσεται η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη. Η σημερινή του μετάβαση συνδέεται και με τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του ελληνικού προξενείου στη Βεγγάζη, ενώ αποτυπώνει τη βούληση της Αθήνας να κρατήσει ενεργούς τους διαύλους τόσο με την ανατολική όσο και με τη δυτική Λιβύη.
Η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να δώσει συνέχεια στην επαναπροσέγγιση που έχει καταγραφεί το τελευταίο διάστημα, αφήνοντας πίσω την ένταση που είχε κυριαρχήσει την προηγούμενη περίοδο. Το προηγούμενο διάστημα οι σχέσεις Αθήνας και Τρίπολης είχαν επιβαρυνθεί έντονα, κυρίως εξαιτίας των θαλάσσιων ζωνών και των κινήσεων που ακολούθησαν σε επίπεδο ΟΗΕ. Σήμερα η επιδίωξη είναι να διατηρηθεί μια σταθερή γραμμή επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές του λιβυκού σκηνικού.
Δύο παράλληλοι άξονες στην ελληνική στρατηγική
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης μεταβαίνει αρχικά στη Βεγγάζη, όπου θα συναντηθεί με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, επικεφαλής του λιβυκού εθνικού στρατού. Η παρουσία του εκεί εντάσσεται στη σταθερή προσπάθεια ενίσχυσης των επαφών με την ανατολική Λιβύη, η οποία έχει αποκτήσει αυξημένη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Στη συνέχεια, την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών θα βρεθεί στην Τρίπολη για επαφές με αξιωματούχους της εκεί κυβέρνησης. Η διπλή αυτή προσέγγιση αναδεικνύει τη στρατηγική που έχει επιλέξει η Αθήνα, η οποία κινείται ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: από τη μία πλευρά επιδιώκει να κρατήσει ανοιχτή την επικοινωνία με την κυβέρνηση της Τρίπολης και από την άλλη ενισχύει το δίκτυο επαφών της με τη Βεγγάζη.
Κατά τους τελευταίους μήνες έχουν προηγηθεί αλλεπάλληλες επαφές Ελλήνων αξιωματούχων με την πλευρά της ανατολικής Λιβύης, ιδίως με τους γιους του Χαλίφα Χαφτάρ, οι οποίοι έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διοικητική και πολιτική λειτουργία της περιοχής. Τanto ο Νίκος Δένδιας όσο και ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν επενδύσει σε αυτή τη γραμμή επικοινωνίας, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν διαρκή παρουσία της Ελλάδας στην ανατολική πτέρυγα της χώρας.
Ταυτόχρονα, η Αθήνα εξακολουθεί να διατηρεί επαφές με τους βασικούς πολιτικούς παίκτες στην Τρίπολη, επιδιώκοντας να παρακολουθεί στενά τις εσωτερικές ισορροπίες και να παραμένει ενεργός συνομιλητής σε ένα σύνθετο και ασταθές περιβάλλον.
Η ατζέντα σε ΑΟΖ, μεταναστευτικό και πρακτική συνεργασία
Η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών αποκτά και σαφή συμβολική διάσταση, καθώς τα εγκαίνια του νέου προξενείου στη Βεγγάζη λειτουργούν ως μήνυμα ότι η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη φυσική και διπλωματική της παρουσία στη Λιβύη. Η επιλογή αυτή δείχνει πρόθεση για πιο σταθερή σχέση με τη χώρα, παρά τα ανοιχτά ζητήματα και τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Στο επίπεδο της Τρίπολης, το βάρος των επαφών πέφτει κυρίως στην επανεκκίνηση του διαλόγου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και ειδικότερα της ΑΟΖ. Ύστερα από μακρά περίοδο ακινησίας, οι δύο πλευρές έχουν περάσει στη συγκρότηση τεχνικών επιτροπών, μέσα από τις οποίες εξετάζονται τα επίμαχα ζητήματα σε πιο πρακτική βάση. Οι πρώτες συνεδριάσεις έχουν ήδη γίνει και το επόμενο βήμα αφορά την καταγραφή των θέσεων και την αναζήτηση σημείων όπου θα μπορούσε να υπάρξει προσέγγιση.
Παρά το γεγονός ότι οι αποκλίσεις παραμένουν σημαντικές, η συνέχιση των συνομιλιών αξιολογείται ως κρίσιμη, καθώς κρατά ανοικτή τη διαδικασία και μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της πολιτικής έντασης σε ένα περισσότερο θεσμικό πεδίο.
Στη Βεγγάζη, η ατζέντα είναι περισσότερο προσανατολισμένη σε ζητήματα άμεσης συνεργασίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται το λιμενικό, η ανταλλαγή πληροφοριών και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν αυξημένες. Η ενίσχυση του συντονισμού σε επιχειρησιακό επίπεδο αποτελεί βασική επιδίωξη της ελληνικής πλευράς.
Όλα αυτά εκτυλίσσονται ενώ η Λιβύη εξακολουθεί να αναζητά σταθερή πολιτική ισορροπία και οριστική διευθέτηση του εσωτερικού της προβλήματος. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα επιδιώκει να έχει πιο ενεργό ρόλο, προβάλλοντας μια γραμμή συνέχειας που συνδυάζει διπλωματική παρουσία, επανεκκίνηση του διαλόγου με την Τρίπολη και ταυτόχρονη εμβάθυνση της συνεργασίας με τη Βεγγάζη σε πεδία πρακτικού ενδιαφέροντος.
