Διπλωματική συνάντηση στην Άγκυρα με φόντο Αιγαίο, οικονομία και περιφερειακές εξελίξεις

Στην τουρκική πρωτεύουσα επικεντρώνεται σήμερα το ενδιαφέρον, καθώς το μεσημέρι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντώνται στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας. Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιείται σε περιβάλλον προσδοκιών και αβεβαιοτήτων, με το ζητούμενο να αφορά τη δυνατότητα εδραίωσης του κλίματος ηρεμίας που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια.

Η ελληνική πλευρά προσέρχεται με σαφή προσανατολισμό στη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας, στην αποτροπή εντάσεων και στη σταθερή αναφορά στο μοναδικό ζήτημα που αναγνωρίζει ως αντικείμενο διεθνούς επίλυσης, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η Άγκυρα διαμορφώνει το δικό της πλαίσιο τοποθετήσεων, απευθυνόμενη τόσο στο εσωτερικό της ακροατήριο όσο και στη διεθνή σκηνή. Η σημερινή επαφή λειτουργεί ως δείκτης για τη συνέχεια των διμερών σχέσεων και τη διατήρηση της αποκλιμάκωσης στο Αιγαίο.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται να μεταβεί στην Άγκυρα και να συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο στις 15:15 ώρα Ελλάδας. Αμέσως μετά θα ξεκινήσουν οι εργασίες του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, με τη συμμετοχή κυβερνητικών στελεχών των δύο χωρών.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη κοινό έδαφος για την έναρξη συζήτησης σχετικά με τη διευθέτηση της ελληνοτουρκικής διαφοράς. Παρά ταύτα, η Αθήνα προσβλέπει σε ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων και στη διατήρηση του ήπιου κλίματος στις διμερείς σχέσεις. Το περιβάλλον αυτό έχει αποδώσει συγκεκριμένα αποτελέσματα την τελευταία διετία.

Μεταξύ αυτών καταγράφονται η περιορισμένη παραβατικότητα στον αέρα, η ενισχυμένη συνεργασία στο μεταναστευτικό με συνολική μείωση των ροών, η εφαρμογή του καθεστώτος χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου, καθώς και η διεύρυνση του διμερούς εμπορίου.

Η σημερινή συνάντηση είναι η πρώτη των δύο ηγετών έπειτα από περίπου ενάμιση χρόνο. Η τελευταία επαφή τους είχε πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η επανέναρξη των συνομιλιών σε ανώτατο επίπεδο θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση ανοικτών διαύλων και τη διαχείριση πιθανών εντάσεων.

Στις συνομιλίες συμμετέχουν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, καθώς και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών. Στο τραπέζι τίθεται συνολική επισκόπηση των διμερών σχέσεων, καθώς και περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη πως τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες πρέπει να αντιμετωπίζονται σε διμερές επίπεδο, με τη βελτίωση του κλίματος να θεωρείται παράγοντας σταθερότητας για την ευρύτερη περιοχή.

Τον Έλληνα πρωθυπουργό συνοδεύει ευρεία κυβερνητική αποστολή, με τη συμμετοχή υπουργών από τα χαρτοφυλάκια Εξωτερικών, Οικονομίας, Ανάπτυξης, Υποδομών, Προστασίας του Πολίτη, Παιδείας, Κλιματικής Κρίσης, Μετανάστευσης και Πολιτισμού, καθώς και ο υφυπουργός Εξωτερικών.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, οι δύο ηγέτες θα προχωρήσουν σε δηλώσεις προς τον Τύπο στις 17:00 ώρα Ελλάδας. Θα ακολουθήσει επίσημο δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας προς τιμήν της ελληνικής αντιπροσωπείας.

Στο δείπνο θα παραστεί και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, κατόπιν πρόσκλησης του Τούρκου προέδρου, συνοδευόμενος από τον Μητροπολίτη Γέροντα Χαλκηδόνος Εμμανουήλ.

Ο τουρκικός Τύπος αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συνάντηση. Δημοσιεύματα παρουσιάζουν την επαφή ως σύνοδο υψηλού επιπέδου, δίνοντας έμφαση στη θεσμική συνέχεια και στη συνεργασία. Ιδιαίτερη προβολή λαμβάνει η οικονομική διάσταση των σχέσεων, με αναφορά στον στόχο αύξησης του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. δολάρια και σε συγκεκριμένα μεγέθη εξαγωγών και εισαγωγών.

Η οικονομία παρουσιάζεται ως πεδίο πρακτικής συνεννόησης, με την προσέγγιση να εστιάζει στη δυνατότητα περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη σημασία της διατήρησης του διαλόγου, με επισήμανση των ευαίσθητων ζητημάτων που αφορούν το Αιγαίο, τη μετανάστευση, τις ναυτικές αναγγελίες και τις ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις. Το συνολικό πλαίσιο της συνάντησης εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωπολιτική ατζέντα, με στόχο τη διατήρηση λειτουργικών σχέσεων σε σύνθετο περιβάλλον.