Στο υπουργείο Αθλητισμού το Κωπηλατοδρόμιο Σχοινιά – Οι δεσμεύσεις Πιερρακάκη

Σε νέα διοικητική φάση περνά το Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο του Σχοινιά, μετά την επίσημη παράδοσή του από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Η τελετή πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου και της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου, που είχαν την ευθύνη για τη διοργάνωση.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσίασε τη μεταβίβαση ως την έναρξη μιας νέας περιόδου για την Ολυμπιακή εγκατάσταση, υποστηρίζοντας ότι η δημόσια περιουσία οφείλει να αξιοποιείται με βάση τον χαρακτήρα και την αποστολή κάθε ακινήτου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αξία της δημόσιας περιουσίας δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά με εμπορικούς όρους. Υπάρχουν ακίνητα που μπορούν να προσελκύσουν επενδύσεις, να ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Υπάρχουν όμως και υποδομές που αποκτούν ουσιαστικό περιεχόμενο όταν υπηρετούν σταθερούς δημόσιους σκοπούς, όπως η παιδεία, ο πολιτισμός, η προστασία του περιβάλλοντος και ο αθλητισμός.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τη συγκεκριμένη μεταβίβαση ως παράδειγμα ορθολογικής διαχείρισης. Η πραγματική δοκιμασία, ωστόσο, αρχίζει μετά τις τελετές και τις εξαγγελίες. Η διατήρηση μιας Ολυμπιακής εγκατάστασης σε πλήρη λειτουργία απαιτεί σταθερή χρηματοδότηση, επαρκές προσωπικό, συνεχή συντήρηση και συγκεκριμένο πρόγραμμα διοργανώσεων. Χωρίς αυτά, η αλλαγή φορέα διαχείρισης κινδυνεύει να περιοριστεί σε μια διοικητική μεταφορά αρμοδιοτήτων.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η δημόσια διοίκηση πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια τι περιουσιακά στοιχεία διαθέτει, ποια είναι η πραγματική τους αξία και με ποιον τρόπο μπορούν να υπηρετήσουν καλύτερα το δημόσιο συμφέρον. Το Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο, όπως ανέφερε, αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση εγκατάστασης με σαφή αθλητικό και περιβαλλοντικό προσανατολισμό.

Η υποδομή βρίσκεται στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου Σχοινιά – Μαραθώνα, σε περιοχή ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000 και υπό αυστηρό καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας. Η θέση της εγκατάστασης επιβάλλει αυξημένες απαιτήσεις ως προς τη χρήση, τις παρεμβάσεις και τη συνολική διαχείριση του χώρου.

Στο Κωπηλατοδρόμιο προπονούνται αθλητές, εθνικές ομάδες και αθλητικά σωματεία, ενώ παράλληλα φιλοξενούνται εγχώριες και διεθνείς διοργανώσεις. Η εγκατάσταση συνδέει τον πρωταθλητισμό με τον μαζικό αθλητισμό και λειτουργεί μέσα σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο φυσικό περιβάλλον.

Ανακαινισμένη εγκατάσταση με ανοιχτό το ζήτημα της μακροχρόνιας λειτουργίας

Η κυβερνητική θέση είναι ότι η καλύτερη αξιοποίηση του Κωπηλατοδρομίου βρίσκεται στη διατήρηση και ενίσχυση της αθλητικής του αποστολής. Στόχος είναι να παρέχει ασφαλείς και σύγχρονες συνθήκες προπόνησης, να υποδέχεται περισσότερους νέους αθλητές και να φιλοξενεί σημαντικές διοργανώσεις, με σεβασμό στους περιορισμούς που επιβάλλει η περιβαλλοντική προστασία.

Ο υπουργός απέδωσε στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη μεταβίβαση της εγκατάστασης, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία στηρίχθηκε σε στρατηγικό σχεδιασμό, τεκμηρίωση και αξιολόγηση του δημόσιου συμφέροντος.

Με την παράδοση της υποδομής στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η ευθύνη περνά πλέον στην πολιτική ηγεσία του αθλητισμού, η οποία καλείται να διαμορφώσει ενιαίο σχέδιο για τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην τελετή, στο Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τον υγρό στίβο και τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις, με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας, της λειτουργικότητας και των συνθηκών προπόνησης.

Η εγκατάσταση παραδίδεται πλέον ανανεωμένη και, κατά την κυβέρνηση, καλύτερα προετοιμασμένη να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες των αθλητών και τις απαιτήσεις μεγάλων διοργανώσεων. Δεν αποσαφηνίστηκε, πάντως, το συνολικό οικονομικό κόστος της μελλοντικής λειτουργίας ούτε το ύψος των πόρων που θα διατίθενται ετησίως για συντήρηση και αναβάθμιση.

Το συγκεκριμένο κενό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ιστορία αρκετών Ολυμπιακών εγκαταστάσεων μετά το 2004 έχει αποδείξει ότι η αρχική κατασκευή ή μια περιοδική ανακαίνιση δεν αρκούν. Η εγκατάλειψη, η πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων και η απουσία σταθερού επιχειρησιακού σχεδίου υπήρξαν διαχρονικά προβλήματα που κόστισαν στο Δημόσιο και υποβάθμισαν σημαντικές υποδομές.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα απέδειξε τότε πως μπορούσε να οργανώσει και να ολοκληρώσει ένα εγχείρημα διεθνούς εμβέλειας. Οι εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν αποτέλεσαν, όπως είπε, πηγή υπερηφάνειας για τη χώρα.

Είκοσι και πλέον χρόνια αργότερα, το κρίσιμο ερώτημα αφορά τη διαχείριση αυτής της κληρονομιάς. Η αξία των Ολυμπιακών υποδομών κρίνεται από τη χρήση τους μετά την ολοκλήρωση των Αγώνων και από το κατά πόσο παραμένουν ζωντανοί χώροι αθλητισμού, προπόνησης και ανάπτυξης νέων ταλέντων.

Όταν απομακρύνονται οι θεατές και σβήνουν τα φώτα της μεγάλης διοργάνωσης, στις εγκαταστάσεις παραμένουν οι αθλητές, οι προπονητές και οι εργαζόμενοι. Εκεί συνεχίζονται οι καθημερινές προπονήσεις, διαμορφώνονται νέοι στόχοι και ξεκινά η προετοιμασία για τις επόμενες διεθνείς διακρίσεις.

Η αναφορά αυτή αποτυπώνει το αυτονόητο καθήκον της Πολιτείας, το οποίο για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν εφαρμόστηκε με συνέπεια σε όλες τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις. Η αξιοποίηση των υποδομών του 2004 παραμένει ένα πεδίο όπου οι κυβερνήσεις οφείλουν να λογοδοτούν για το αποτέλεσμα και όχι να περιορίζονται στην επανάληψη των ίδιων δεσμεύσεων.

Για τον Σχοινιά, η επιδιωκόμενη Ολυμπιακή κληρονομιά περιγράφεται ως ένας ενεργός χώρος που θα εξελίσσεται παράλληλα με τον ελληνικό αθλητισμό. Το Κωπηλατοδρόμιο πρέπει να είναι διαθέσιμο στις εθνικές ομάδες, στα σωματεία και στους νέους αθλητές, χωρίς να υποβαθμίζεται το προστατευόμενο φυσικό περιβάλλον.

Οι δεσμεύσεις για τους αθλητές και το μετρήσιμο αποτέλεσμα

Ο υπουργός χαρακτήρισε τον αθλητισμό μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές επενδύσεις, καθώς καλλιεργεί την αυτοπειθαρχία, την επιμονή, την ομαδικότητα και τον σεβασμό. Η επιτυχία, όπως σημείωσε, απαιτεί καθημερινή εργασία, συνέπεια και προσήλωση σε έναν κοινό στόχο.

Αναφέρθηκε επίσης στη διαδρομή που προηγείται κάθε μεγάλης αθλητικής διάκρισης. Οι επιτυχίες δεν αρχίζουν στο βάθρο, αλλά στις πρωινές προπονήσεις, στις δύσκολες καιρικές συνθήκες, στις ώρες προσπάθειας που δεν βλέπει το κοινό και στις αποτυχίες που πρέπει να ξεπεραστούν.

Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η βασική ευθύνη της Πολιτείας. Οι αθλητές δεν μπορούν να στηρίζονται μόνο στην προσωπική τους αντοχή και στην αυτοθυσία των οικογενειών ή των προπονητών τους. Χρειάζονται εγκαταστάσεις που λειτουργούν καθημερινά, εξοπλισμό, επιστημονική υποστήριξη, ιατρική κάλυψη και σταθερή χρηματοδότηση.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η σημερινή απόφαση υπηρετεί τόσο τους αθλητές που χρησιμοποιούν ήδη το Κωπηλατοδρόμιο όσο και τα παιδιά που θα περάσουν μελλοντικά για πρώτη φορά την πύλη της εγκατάστασης.

Τα παιδιά αυτά μπορεί να μπουν σε μια βάρκα, να κρατήσουν ένα κουπί και να ξεκινήσουν μια διαδρομή που θα τα οδηγήσει σε εθνικές ομάδες, ευρωπαϊκά ή παγκόσμια πρωταθλήματα και ενδεχομένως σε Ολυμπιακές διακρίσεις. Ακόμη και όταν δεν φτάσουν στον πρωταθλητισμό, η συμμετοχή τους στον αθλητισμό μπορεί να τους προσφέρει σημαντικά εφόδια για τη ζωή.

Το μέλλον του χώρου, σύμφωνα με την κυβερνητική τοποθέτηση, ανήκει στους σημερινούς και στους αυριανούς αθλητές. Η θέση αυτή θα αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο μόνο εφόσον η πρόσβαση δεν περιοριστεί, οι εγκαταστάσεις παραμείνουν δημόσιες και οι αθλητικές ομοσπονδίες διαθέτουν τα μέσα για να τις αξιοποιούν.

Ο υπουργός έθεσε και ένα συγκεκριμένο κριτήριο για την αξιολόγηση της απόφασης. Σε λίγα χρόνια, η επιτυχία θα πρέπει να μετρηθεί από τον αριθμό των αθλητών που προπονούνται στον Σχοινιά, από την ποιότητα των συνθηκών, από τις διεθνείς διοργανώσεις που θα φιλοξενούνται και από τις διακρίσεις που θα ξεκινούν μέσα από τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.

Το κριτήριο αυτό είναι σαφές και δεσμευτικό. Η κυβέρνηση θα κριθεί από το αν το Κωπηλατοδρόμιο θα παραμείνει γεμάτο και λειτουργικό και όχι από τον αριθμό των τελετών παράδοσης ή των δηλώσεων περί Ολυμπιακής κληρονομιάς.

Το υπουργείο Αθλητισμού αναλαμβάνει πλέον την ευθύνη να παρουσιάσει πρόγραμμα με χρονοδιάγραμμα, χρηματοδότηση και μετρήσιμους στόχους. Οφείλει επίσης να διασφαλίσει ότι οι παρεμβάσεις δεν θα συγκρούονται με τον προστατευόμενο χαρακτήρα του Εθνικού Πάρκου Σχοινιά – Μαραθώνα.

Η διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στην αθλητική χρήση και στην περιβαλλοντική προστασία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. Η ανάπτυξη διοργανώσεων και η αύξηση της επισκεψιμότητας δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς σαφείς κανόνες για τις μετακινήσεις, τη διαχείριση απορριμμάτων, την προστασία των υδάτων και τον έλεγχο των παρεμβάσεων στον χώρο.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έκλεισε την ομιλία του απευθυνόμενος στους αθλητές και τις αθλήτριες, καλώντας τους να μην περιορίζουν τα όνειρά τους. Δεσμεύτηκε ότι η Πολιτεία θα βρίσκεται δίπλα τους, παρέχοντας μέσα και ευκαιρίες για την επίτευξη των στόχων τους.

Η δέσμευση αυτή θα αξιολογηθεί στην πράξη. Οι ανάγκες του ελληνικού αθλητισμού είναι γνωστές και οι καθυστερήσεις στη συντήρηση των δημόσιων εγκαταστάσεων επίσης καταγεγραμμένες. Η νέα εποχή για το Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο δεν αρχίζει με τη μεταβίβαση ενός ακινήτου. Αρχίζει όταν η εγκατάσταση λειτουργεί καθημερινά, με ασφάλεια, επάρκεια και πραγματική πρόσβαση για τους αθλητές.

Το Κωπηλατοδρόμιο του Σχοινιά αποτελεί δημόσια περιουσία που κατασκευάστηκε με χρήματα των πολιτών. Η προστασία και η αξιοποίησή του δεν είναι επικοινωνιακή επιλογή ούτε κυβερνητική παραχώρηση. Είναι θεσμική υποχρέωση απέναντι στον ελληνικό αθλητισμό, στο φυσικό περιβάλλον και στην κοινωνία που έχει ήδη πληρώσει για τη δημιουργία και τη διατήρησή του.