Στο υψηλότερο επίπεδο 4 ετών οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων

πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου

Ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO ανήλθε στις 136,0 μονάδες τον Σεπτέμβριο, το υψηλότερο από τον Νοέμβριο του 2022.
Οι τιμές ζάχαρης έφτασαν σε υψηλό 18 μηνών λόγω Ελ Νίνιο, ενώ το σιτάρι σε υψηλό 3 ετών λόγω πολέμου στην Ουκρανία.
Ο FAO διατήρησε την πρόβλεψη για παγκόσμια παραγωγή δημητριακών το 2026 στους 2,979 δισ. τόνους, μειωμένη 2,1% από πέρυσι.
Αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,7% για το παγκόσμιο εμπόριο δημητριακών 2026/2027 λόγω περιορισμών στη Μαύρη Θάλασσα.

Οι διεθνείς αγορές γεωργικών προϊόντων βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή συγκυρία αναταραχής, καθώς ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) κατέγραψε τον Σεπτέμβριο άνοδο στις 136,0 μονάδες. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από τον Νοέμβριο του 2022, σηματοδοτώντας μια περίοδο έντονης αστάθειας που πλήττει το παγκόσμιο εμπόριο.

Η άνοδος αυτή, από τις αναθεωρημένες 134,0 μονάδες του Αυγούστου, αποδίδεται σε ένα συνδυασμό παραγόντων που περιλαμβάνουν τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, τις ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες και τις γεωπολιτικές εντάσεις. Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα αισθητές σε βασικά αγαθά, με τους δείκτες για τα δημητριακά, τη ζάχαρη και τα φυτικά έλαια να καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις, ενώ αντιθέτως οι τιμές του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων παρουσίασαν πτώση.

Ο ρόλος του Ελ Νίνιο και οι γεωπολιτικές εντάσεις

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις επιπτώσεις του φαινομένου «Ελ Νίνιο», το οποίο εκτιμάται ότι θα είναι ιδιαίτερα έντονο και έχει ήδη ωθήσει τις διεθνείς τιμές της ζάχαρης στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 18 μηνών. Παράλληλα, ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να επηρεάζει καθοριστικά τις αγορές, με τις διαταραχές στο εμπόριο μέσω της Μαύρης Θάλασσας να οδηγούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών στις αρχές του περασμένου μήνα.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο, σχολιάζοντας την κατάσταση, επεσήμανε ότι παρατηρείται μια διαρκής και ολοένα ευρύτερη αύξηση των παγκόσμιων τιμών εμπορευμάτων. Όπως εξήγησε, οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ και στη Μαύρη Θάλασσα συνδυάζονται με κλιματικά σοκ, ασκώντας πιέσεις στην ενέργεια, στις μεταφορές και σε βασικά διατροφικά προϊόντα.

Ο κ. Τορέρο προειδοποίησε ότι εάν οι πιέσεις αυτές διατηρηθούν, θα μετακυλιστούν σύντομα στις τιμές των τροφίμων για τον καταναλωτή, ιδίως στις χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές τροφίμων και ενέργειας, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα πληθωριστικών πιέσεων και επισιτιστικής ανασφάλειας.

Προβλέψεις για την παραγωγή και το εμπόριο δημητριακών

Σε ξεχωριστή έκθεση, ο FAO διατήρησε σχεδόν αμετάβλητη την πρόβλεψή του για την παγκόσμια παραγωγή δημητριακών το 2026, τοποθετώντας την στους 2,979 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο κατά 2,1% σε σύγκριση με το περσινό ιστορικό υψηλό, ωστόσο εξακολουθεί να συνιστά τη δεύτερη μεγαλύτερη σοδειά που έχει καταγραφεί ποτέ, γεγονός που υποδηλώνει μια σχετική ανθεκτικότητα της παραγωγής παρά τις αντιξοότητες.

Ωστόσο, οι προοπτικές για το εμπόριο δεν είναι εξίσου ευοίωνες. Ο FAO αναθεώρησε προς τα κάτω κατά 0,7% την πρόβλεψή του για το παγκόσμιο εμπόριο δημητριακών την περίοδο 2026/2027 σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο. Η αναθεώρηση αυτή επικαλείται τις χαμηλότερες προσδοκίες για τις εξαγωγές σιτηρών και καλαμποκιού, οι οποίες οφείλονται εν πολλοίς στους περιορισμούς στις ναυτιλιακές διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας, υπογραμμίζοντας την ευαισθησία των παγκόσμιων αγορών σε γεωπολιτικές κρίσεις.