Στον αέρα η προσωρινή δομή μεταναστών στο Ηράκλειο – Πιθανή απόφαση από την Αθήνα

Σε ανοιχτό πολιτικό και αυτοδιοικητικό ζήτημα παραμένει η δημιουργία προσωρινής δομής φιλοξενίας μεταναστών στο Ηράκλειο, καθώς η ανάγκη ύπαρξής της αναγνωρίζεται πλέον από όλους τους εμπλεκόμενους, χωρίς όμως να έχει υπάρξει συμφωνία για τον χώρο εγκατάστασης. Η χωροθέτηση εξελίσσεται σε σύνθετο γρίφο, με την τοπική αυτοδιοίκηση να βρίσκεται μπροστά στην πίεση των αποφάσεων και το υπουργείο Μετανάστευσης να εμφανίζεται έτοιμο να παρέμβει, εφόσον δεν κατατεθούν άμεσα συγκεκριμένες προτάσεις.

Η τηλεδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Πέμπτης υπό τον υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη, με τη συμμετοχή του περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη, του αντιπεριφερειάρχη Ηρακλείου Νίκου Συριγωνάκη και των δημάρχων της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, επιβεβαίωσε το αδιέξοδο. Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη λήψης απόφασης, χωρίς ωστόσο να καταλήξει σε συγκεκριμένη λύση για το κρίσιμο θέμα της τοποθεσίας.

Πίεση από το υπουργείο για άμεσες προτάσεις

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο υπουργός ζήτησε από τους δημάρχους να καταθέσουν άμεσα προτάσεις, ενώ αναμένει και τη θέση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης για την περίπτωση του πρώην ΚΤΕΟ. Η αυριανή συνεδρίαση θεωρείται καθοριστική, καθώς από την απόφαση που θα ληφθεί θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό αν η υπόθεση θα παραμείνει στα χέρια της αυτοδιοίκησης ή αν θα περάσει πλέον στον κεντρικό σχεδιασμό της Αθήνας.

Το υπουργείο έχει ήδη θέσει συγκεκριμένες επιχειρησιακές προϋποθέσεις για τον χώρο που θα επιλεγεί. Η προσωρινή δομή θα πρέπει να βρίσκεται σε σημείο με άμεση πρόσβαση στο λιμάνι, κοντά σε νοσοκομείο και σε μικρή απόσταση από τις λιμενικές και αστυνομικές αρχές, ώστε η λειτουργία της να είναι ελέγξιμη και διαχειρίσιμη σε καθημερινή βάση.

Το κεντρικό πρόβλημα, ωστόσο, φαίνεται να είναι κυρίως πολιτικό. Οι αυτοδιοικητικοί παράγοντες αναγνωρίζουν την ανάγκη λύσης, αποφεύγουν όμως να προτείνουν συγκεκριμένες περιοχές, γνωρίζοντας ότι κάθε πιθανή χωροθέτηση μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες. Όσο η εκκρεμότητα παρατείνεται, ενισχύεται το ενδεχόμενο το υπουργείο να προχωρήσει μονομερώς, ακόμη και με διαδικασίες επίταξης, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Επτά τοποθεσίες στο τραπέζι και διαδοχικά αδιέξοδα

Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, έχουν εξεταστεί επτά διαφορετικές τοποθεσίες για τη δημιουργία της δομής. Καμία όμως δεν προχώρησε, καθώς όλες συνάντησαν αντιδράσεις, ενστάσεις, ψηφίσματα ή επιφυλάξεις από τοπικούς φορείς και κοινωνίες. Οι Μαλάδες φαίνεται πλέον να απομακρύνονται οριστικά από τον σχεδιασμό, ενώ αποδυναμωμένη εμφανίζεται και η προοπτική αξιοποίησης του πρώην ΚΤΕΟ.

Η ενδεχόμενη απόρριψη και αυτής της λύσης περιορίζει ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα σενάρια, τη στιγμή που τα χρονικά περιθώρια στενεύουν. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι έως το τέλος του μήνα να έχει επιλεγεί ο χώρος, να έχουν πραγματοποιηθεί οι απαιτούμενες παρεμβάσεις και να τεθεί σε λειτουργία η προσωρινή δομή.

Την ίδια ώρα, η κατάσταση στο πρώην «Ψυγείο» επιβαρύνεται διαρκώς. Ο χώρος λειτουργεί ήδη υπό συνθήκες υπερπίεσης, με κάθε νέα άφιξη μεταναστών να αυξάνει το βάρος σε υποδομές που εμφανίζουν σοβαρές ελλείψεις. Ακόμη και η πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό δεν θεωρείται δεδομένη, ενώ οι εικόνες ανθρώπων που διανυκτερεύουν με πρόχειρα μέσα, ακόμη και στον αύλειο χώρο, εντείνουν την αίσθηση του επείγοντος.

Κρίσιμη η στάση του Περιφερειακού Συμβουλίου

Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός έχει ήδη περιγράψει με ιδιαίτερα σκληρούς όρους την εικόνα που επικρατεί, χαρακτηρίζοντας τον χώρο «κολαστήριο» και προειδοποιώντας για κατάσταση που θυμίζει «υγειονομική βόμβα». Η διατήρηση της σημερινής κατάστασης θεωρείται πλέον προβληματική τόσο από ανθρωπιστική όσο και από λειτουργική άποψη.

Παράλληλα, κάθε προσωρινή παρέμβαση στο πρώην «Ψυγείο», είτε για αύξηση χωρητικότητας είτε για στοιχειώδη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής, απαιτεί τη συναίνεση του ιδιώτη που διαχειρίζεται το λιμάνι. Αυτό σημαίνει ότι ενδεχόμενη παράταση της χρήσης του χώρου θα επηρεάσει και τους σχεδιασμούς αξιοποίησής του, τουλάχιστον για τη θερινή περίοδο.

Η προσοχή στρέφεται πλέον στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, το οποίο καλείται να απαντήσει στην επιστολή του υπουργείου σχετικά με το πρώην ΚΤΕΟ. Οι πληροφορίες συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η θέση θα είναι αρνητική. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν η αρνητική γνωμοδότηση θα συνοδευτεί από εναλλακτικές προτάσεις. Σε αντίθετη περίπτωση, η ευθύνη των αποφάσεων θα μεταφερθεί στο υπουργείο, με την Αθήνα να αναλαμβάνει πλέον την τελική επιλογή για τη χωροθέτηση της προσωρινής δομής.