Στουρνάρας: Πρόοδος με προκλήσεις για την οικονομία

Την εικόνα μιας οικονομίας που έχει καταφέρει να αφήσει πίσω της τη βαθιά ύφεση και να εδραιώσει μια πορεία σταθερότητας, αποτυπώνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας. Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο αφιερώματος για την 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο κεντρικός τραπεζίτης υπογραμμίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει με μετρημένους όρους τις σημαντικές προκλήσεις που παραμένουν μπροστά, τόσο σε εγχώριο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ανάλυση του κ. Στουρνάρα εστιάζει αρχικά στα επιτεύγματα των τελευταίων ετών. Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κινείται διαρκώς σε υψηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, η δημοσιονομική σταθερότητα έχει αποκατασταθεί και το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερά πτωτική τροχιά. Παράλληλα, ο τραπεζικός τομέας έχει ενισχύσει τα θεμελιώδη μεγέθη του και η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, γεγονός που αντανακλά την εμπιστοσύνη των αγορών. Η πολιτική σταθερότητα και η αποτελεσματική απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων αποτελούν, κατά τον διοικητή της ΤτΕ, τους βασικούς πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται η συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας.

Οι διαρθρωτικές αδυναμίες και τα ανοιχτά μέτωπα

Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό. Ο κ. Στουρνάρας αναφέρεται εκτενώς στις διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να ταλανίζουν την ελληνική οικονομία. Η χαμηλή παραγωγικότητα, οι έντονες δημογραφικές πιέσεις και οι ελλείψεις δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας συνιστούν χρόνια προβλήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην περιορισμένη διάχυση της καινοτομίας, στη δυσκολία πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή κατοικία, αλλά και στις γνωστές αδυναμίες της δημόσιας διοίκησης και της Δικαιοσύνης. Στα παραπάνω προστίθενται το διατηρούμενο υψηλό δημόσιο χρέος, το επίμονο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και ο πληθωρισμός, ο οποίος εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση.

Το απαιτητικό διεθνές περιβάλλον

Η ανάλυση του κεντρικού τραπεζίτη δεν περιορίζεται στα εγχώρια δεδομένα. Το διεθνές περιβάλλον καθίσταται ολοένα και πιο σύνθετο και απαιτητικό, με τις γεωπολιτικές εντάσεις, την ενεργειακή αβεβαιότητα και τον κατακερματισμό του διεθνούς εμπορίου να αποτελούν πηγές σημαντικού κινδύνου. Οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις και οι οικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής προσθέτουν νέες παραμέτρους στην εξίσωση. Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, όπως σημειώνει, προϋποθέτει τη συνέχιση συνετών μακροοικονομικών πολιτικών, τη διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την παραγωγικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα.

Η ποιότητα των επενδύσεων ως προτεραιότητα

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού για το μέλλον τίθεται η βελτίωση της ποιότητας των επενδύσεων. Ο διοικητής της ΤτΕ τονίζει ότι η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων θα πρέπει να κατευθυνθούν σε τομείς υψηλής παραγωγικότητας. Η βιομηχανία, η έρευνα και η καινοτομία, οι ψηφιακές τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη, οι ενεργειακές υποδομές και η πράσινη μετάβαση αναφέρονται ως παραδείγματα τομέων που μπορούν να αυξήσουν γρήγορα το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας. Παράλληλα, η ενδυνάμωση του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω της αναβάθμισης δεξιοτήτων και της διασύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας κρίνεται ως αναγκαία προϋπόθεση για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Η ευρωπαϊκή συνεργασία και η στρατηγική αυτονομία

Οι πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις αναδεικνύουν, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, την επιτακτική ανάγκη για στενότερη ευρωπαϊκή συνεργασία. Η ενίσχυση της ενεργειακής και αμυντικής ασφάλειας, η επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης και η χρηματοδότηση μεγάλων στρατηγικών επενδύσεων αποτελούν κοινούς στόχους. Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, σε συνδυασμό με αποτελεσματικότερους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς, θα μπορούσε να ενισχύσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να διευκολύνει τη χρηματοδότηση επενδύσεων. Η βασική επιδίωξη, όπως επισημαίνεται, είναι η διοχέτευση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων, που σήμερα κατευθύνονται σε ξένες αγορές, στην εγχώρια οικονομία της Ένωσης. Αυτό θα συμβάλει στη χρηματοδότηση ποιοτικών επενδύσεων σε τεχνολογία, καινοτομία και πράσινη ενέργεια, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και ενισχύοντας την αμυντική ικανότητα της Ευρώπης.