Σύγχρονες μέθοδοι ξεπλύματος βρόμικου χρήματος μέσω παράνομου τζόγου και ψηφιακών πορτοφολιών

Το τοπίο του παράνομου τζόγου και των παράλληλων χρηματοοικονομικών δικτύων αποκτά πλέον πιο σκοτεινή διάσταση, καθώς η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες αποκάλυψε νέες, «σύγχρονες» μεθόδους ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Το παράνομο στοίχημα, οι λογαριασμοί κρυπτονομισμάτων, οι προπληρωμένες κάρτες, οι εφαρμογές κινητών, οι neobanks, τα e-wallets και οι fintech πλατφόρμες έχουν μετατραπεί σε εργαλεία ενός αόρατου χρηματοοικονομικού μηχανισμού που διακινεί δισεκατομμύρια από ύποπτες πηγές.

Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε η Α΄ Μονάδα Διερεύνησης Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών, το ξέπλυμα μέσω διαδικτυακών τυχερών παιγνίων αναδεικνύεται ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη σταθερότητα και την ακεραιότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Εγκληματικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται τόσο μη αδειοδοτημένους όσο και αδειοδοτημένους παρόχους, εφαρμόζοντας περίπλοκες τεχνικές: διασπορά κεφαλαίων σε πολλαπλούς λογαριασμούς, εικονικές συναλλαγές, παραπλάνηση συστημάτων παρακολούθησης. Οι μέθοδοι έχουν κωδικοποιηθεί σε «κόκκινες σημαίες» κινδύνου, αποκαλύπτοντας ένα ολόκληρο σύστημα μεθοδευμένων κινήσεων.

Κομβικό ρόλο παίζουν τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια. Οι εγκέφαλοι του παράνομου τζόγου τα προτιμούν για να αποφύγουν τον εντοπισμό από τις αρχές και να παρακάμπτουν τους παραδοσιακούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Η χρήση τους διευκολύνει την άμεση και ανώνυμη διασυνοριακή διακίνηση κεφαλαίων. Από τις έρευνες της Αρχής προέκυψαν χιλιάδες πολύπλοκες συναλλαγές μέσω e-wallets σε ιδρύματα του εξωτερικού, με εκατομμύρια ευρώ να αλλάζουν χέρια μέσα από ένα δαιδαλώδες δίκτυο. Στους δικαιούχους εντοπίστηκαν ονόματα συνδεδεμένα με αθλητές, ποδοσφαιρικούς παράγοντες, παίκτες πόκερ και σκάκι, traders στοιχημάτων και στελέχη εταιρειών gaming. Οι συναλλαγές περιελάμβαναν μεταφορές σε τρίτα φυσικά πρόσωπα, τοποθετήσεις μέσω προπληρωμένων καρτών, αναλήψεις από ΑΤΜ, αλλά και αγοραπωλησίες κρυπτονομισμάτων.

Οι νέες μέθοδοι ψηφιακών πληρωμών που αναπτύχθηκαν μέσω fintech εταιρειών επιτρέπουν σε χρήστες να καταθέτουν μετρητά μέσω κινητών εφαρμογών ή συνεργαζόμενων καταστημάτων, φορτίζοντας τους λογαριασμούς τους με έναν απλό κωδικό. Η στρατηγική ανάλυση της Αρχής εντόπισε μαζικές καταθέσεις μετρητών, συχνά σε καθημερινή βάση ή και πολλές φορές μέσα στην ίδια ημέρα, με ποσά που άγγιζαν το ανώτατο ημερήσιο όριο των 500 ευρώ ανά συναλλαγή και συνολικά έφθαναν ακόμη και τις 5.000 ευρώ ημερησίως. Το δίκτυο σημείων φόρτισης έχει πολλαπλασιαστεί, με ανεπαρκείς ελέγχους, καθιστώντας το στάδιο «τοποθέτησης» του παράνομου χρήματος εξαιρετικά ευάλωτο.

Σημαντικό εργαλείο παραμένουν και οι προπληρωμένες κάρτες. Η ανάλυση της Αρχής έδειξε ότι τεράστια ποσά φορτώνονται σε πλήθος καρτών, οι οποίες στη συνέχεια τροφοδοτούν ηλεκτρονικά πορτοφόλια ή παρόχους τυχερών παιγνίων. Ο μεγάλος αριθμός καρτών και οι διασυνδέσεις τους με δεκάδες πορτοφόλια δημιουργούν ισχυρές ενδείξεις στρατολόγησης «money mules», δηλαδή ατόμων που χρησιμοποιούνται για την αγορά και φόρτιση καρτών με σκοπό τη μεταφορά χρημάτων. Παρατηρήθηκε επίσης μεταφορά χρημάτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς μικρών επιχειρήσεων που πωλούν προπληρωμένες κάρτες, αλλά και εκτεταμένη χρήση αυτών των μέσων για διεθνείς συναλλαγές, παρακάμπτοντας τον τραπεζικό έλεγχο και καθιστώντας σχεδόν αδύνατο τον εντοπισμό της πηγής.

Όλα τα παραπάνω συνθέτουν την εικόνα ενός παράλληλου χρηματοοικονομικού κόσμου, όπου το παράνομο στοίχημα, τα κρυπτονομίσματα, τα e-wallets και οι προπληρωμένες κάρτες λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία για την απόκρυψη και νομιμοποίηση μαύρου χρήματος. Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι το ξέπλυμα μέσω τυχερών παιγνίων δεν είναι πια ένα περιθωριακό φαινόμενο, αλλά μια μείζονα απειλή που διαβρώνει τη σταθερότητα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος και τροφοδοτεί την εγκληματική οικονομία με νέους, τεχνολογικά εξελιγμένους μηχανισμούς.