Αντιμέτωποι με κλιμακούμενες αμερικανικές πιέσεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας και ο ομόλογός του από τη Γροιλανδία ταξίδεψαν στην Ουάσινγκτον με την προσδοκία μιας ψύχραιμης διπλωματικής συζήτησης με τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο. Η προσδοκία αυτή διαψεύστηκε, καθώς οι συνομιλίες μετατράπηκαν σε σκληρή αντιπαράθεση στον Λευκό Οίκο, με κεντρικό ρόλο για τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, πρόσωπο που πολλοί Ευρωπαίοι θεωρούν εχθρικό προς τη «γηραιά ήπειρο».
Τον τελευταίο χρόνο, ο Βανς έχει αποκτήσει τη φήμη πολιτικού που αντιμετωπίζει με καχυποψία – αν όχι ανοιχτή εχθρότητα – την Ευρώπη, με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ανησυχούν για τη βαριά επιρροή που ασκεί στον Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως σε ζητήματα που αγγίζουν την εδαφική ακεραιότητα συμμάχων. Σύμφωνα με ανώνυμες τοποθετήσεις αξιωματούχων στο Politico, κανείς από τους Ευρωπαίους συνομιλητές δεν θεωρεί τον Βανς σύμμαχο, ούτε στο ζήτημα της Γροιλανδίας ούτε ευρύτερα στις διατλαντικές σχέσεις, με τη συμμετοχή του στις συνομιλίες να προκαλεί συναγερμό στις Βρυξέλλες.
Ο Τραμπ έχει διακηρύξει ανοιχτά ότι επιδιώκει την «κυριότητα» της Γροιλανδίας για λόγους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτή θα μπορούσε να αποκτηθεί είτε μέσω διαπραγμάτευσης είτε ακόμη και με στρατιωτικά μέσα. Το διακύβευμα, ωστόσο, υπερβαίνει κατά πολύ το μέλλον ενός νησιού 57.000 κατοίκων ή ακόμη και τη στρατηγική της Αρκτικής, καθώς η πολεμική ρητορική του Λευκού Οίκου έχει προκαλέσει σοκ στους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και προειδοποιήσεις από τη Δανία ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να διαλύσει τη μεταπολεμική δυτική συμμαχία.
Σύμφωνα με το Politico, οι συνομιλίες της Τετάρτης στην Ουάσινγκτον δεν οδήγησαν σε ρήξη, αλλά ούτε και σε ουσιαστική προσέγγιση. Δεν υπήρξε δημόσια σύγκρουση αντίστοιχη με εκείνη που είχε βιώσει πέρυσι στον Λευκό Οίκο ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ωστόσο οι θέσεις και των δύο πλευρών διατυπώθηκαν με ένταση. Οι συνομιλητές συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο, με τη σύσταση ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου που θα εξετάσει αν υπάρχει περιθώριο συμβιβασμού ανάμεσα στη Δανία, τη Γροιλανδία και την αμερικανική πλευρά.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν παραδέχθηκε ότι η συζήτηση δεν οδήγησε σε υπαναχώρηση των αμερικανικών φιλοδοξιών, τονίζοντας πως υφίσταται ξεκάθαρη και θεμελιώδης διαφωνία. Όπως υπογράμμισε, κάθε ιδέα που παραβιάζει την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας ή το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του λαού της Γροιλανδίας είναι απολύτως απαράδεκτη, σημειώνοντας ότι οι μελλοντικές συνομιλίες θα πρέπει να κινούνται εντός των «κόκκινων γραμμών» Κοπεγχάγης και Νουούκ.
Το περιορισμένο κέρδος για τη δανική πλευρά είναι ότι το ζήτημα μεταφέρθηκε, έστω προσωρινά, από τις ακραίες εικόνες και τη ρητορική των κοινωνικών δικτύων σε ένα πιο θεσμικό διπλωματικό πλαίσιο. Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχία ότι, σε αντίθεση με τον Τραμπ που μπορεί να αλλάζει προτεραιότητες, ο Βανς εμφανίζεται ιδεολογικά σταθερός στην αντιπαράθεσή του με την Ευρώπη, γεγονός που θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες όχι μόνο για τη Γροιλανδία, αλλά και για το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία.
Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν εκτεταμένη στρατιωτική πρόσβαση στη Γροιλανδία βάσει υφιστάμενων συμφωνιών και θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω την παρουσία τους χωρίς καμία αλλαγή στο καθεστώς κυριαρχίας του νησιού, γεγονός που καθιστά τη σημερινή αντιπαράθεση ακόμη πιο φορτισμένη.
