Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μεταβαίνουν στο κάστρο Alden Biesen, στην περιοχή της Λιέγης, για μια άτυπη σύνοδο αφιερωμένη στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και στη μείωση κρίσιμων εξαρτήσεων, σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις διατλαντικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Donald Trump.
Την παραμονή της συνάντησης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απάντησε στις κυβερνήσεις που αποδίδουν τη γραφειοκρατική επιβάρυνση αποκλειστικά στις Βρυξέλλες. Υπογράμμισε ότι σημαντικό μέρος των εμποδίων προκύπτει από την εθνική νομοθέτηση, μέσω πρόσθετων ρυθμίσεων που δυσχεραίνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων και περιορίζουν την αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς.
Η τοποθέτησή της ήρθε μετά τη δημοσιοποίηση κοινού εγγράφου από την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, στο οποίο οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί παρουσιάζονται ως παράγοντας που επιβαρύνει την οικονομική δυναμική της Ένωσης.
Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε σε πρακτικά παραδείγματα, όπως οι διαφορετικοί κανόνες μεταφορών μεταξύ γειτονικών κρατών, που επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα. Σημείωσε ότι προτάσεις εναρμόνισης παραμένουν επί μακρόν σε διαπραγμάτευση, επιβραδύνοντας τη λήψη αποφάσεων.
Επισήμανε επίσης τις δυσκολίες στις διασυνοριακές μετακινήσεις αποβλήτων, οι οποίες συχνά απαιτούν χρονοβόρες εγκρίσεις λόγω αποκλινόντων εθνικών κανόνων. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στον υψηλό αριθμό εμποδίων που εξακολουθούν να υφίστανται στο εσωτερικό της Ένωσης, περιορίζοντας την ικανότητά της να ανταγωνιστεί διεθνώς.
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την πρόθεσή της να παρουσιάσει έναν οδικό χάρτη για την ανταγωνιστικότητα, με στόχο την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς έως το 2028. Το σχέδιο προβλέπεται να εγκριθεί σε ειδική σύνοδο τον Μάρτιο και να συνοδεύεται από δεσμεύσεις εφαρμογής έως τα τέλη του 2027.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα κάλεσε τους 27 ηγέτες σε στρατηγική ανταλλαγή απόψεων, με αντικείμενο τη μείωση οικονομικών εξαρτήσεων, τη διαχείριση γεωπολιτικών πιέσεων και τη χάραξη νέων προοπτικών για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Σύμφωνα με την πρόσκληση, η συζήτηση οργανώνεται γύρω από το γεωοικονομικό περιβάλλον και τις εσωτερικές πολιτικές της Ένωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πρώτες ύλες, η τεχνολογία και η στρατηγική αυτονομία, καθώς και η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και η ενίσχυση επενδύσεων και καινοτομίας.
Ο Κόστα χαρακτήρισε την ενιαία αγορά άμεση στρατηγική προτεραιότητα, επισημαίνοντας την ανάγκη περιορισμού εθνικών φραγμών και βελτίωσης του ρυθμιστικού πλαισίου. Στο τραπέζι τίθεται και η ιδέα ενός νέου ευρωπαϊκού καθεστώτος για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής ανάπτυξης επιχειρήσεων και τη μείωση διοικητικών βαρών.
Παράλληλα δίνεται έμφαση στην επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, με στόχο την αποτελεσματικότερη διοχέτευση ευρωπαϊκών κεφαλαίων σε παραγωγικές δραστηριότητες εντός της Ένωσης.
Στο πλαίσιο της συνόδου συμμετέχουν ο Μάριο Ντράγκι και ο Ενρίκο Λέτα, οι οποίοι έχουν καταθέσει εκθέσεις-οδηγούς για την ανταγωνιστικότητα και το μέλλον της ενιαίας αγοράς. Οι παρεμβάσεις τους επικεντρώνονται στη βιομηχανική στρατηγική, στις επενδύσεις, στην καινοτομία και στη βαθύτερη οικονομική ολοκλήρωση.
Οι εργασίες ξεκινούν με ανταλλαγή απόψεων με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, ενώ ακολουθούν συνεδρίες με τους δύο πρώην πρωθυπουργούς πριν από την τελική συζήτηση των ηγετών.
Στο μεταξύ, πρόσφατη μελέτη της Deloitte καταγράφει υποχώρηση βασικών δεικτών ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με μειονεκτήματα στο ενεργειακό κόστος και στη γραφειοκρατική επιβάρυνση. Τα ευρήματα ενισχύουν τη συζήτηση για νέες πολιτικές, όπως οι απαιτήσεις «Κατασκευασμένο στην Ευρώπη» στις δημόσιες συμβάσεις και η αναθεώρηση της αγοράς άνθρακα.
Οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν ως προς τα μέσα υλοποίησης των στόχων. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επανέφερε την πρόταση για κοινές εκδόσεις χρέους, προκειμένου να στηριχθούν επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση.
Από την άτυπη σύνοδο δεν αναμένονται επίσημα συμπεράσματα. Οι ιδέες και οι προτάσεις που θα κατατεθούν στο Alden Biesen θα αξιοποιηθούν άμεσα στην προετοιμασία της τακτικής Συνόδου Κορυφής του Μαρτίου, όπου προβλέπεται να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομικής στρατηγικής.
