Η συνταξιοδότηση δεν εξαρτάται μόνο από την ηλικία, αλλά και από τις επιλογές που θα κάνει έγκαιρα ο ασφαλισμένος. Για χιλιάδες εργαζόμενους, τα πλασματικά έτη αποτελούν κρίσιμο εργαλείο, καθώς μπορούν να μειώσουν το όριο ηλικίας ακόμη και κατά επτά χρόνια και να διαμορφώσουν σαφώς ευνοϊκότερες προϋποθέσεις αποχώρησης από την εργασία.
Αφετηρία κάθε σχεδιασμού είναι η ακριβής αποτύπωση του χρόνου ασφάλισης. Αν και από το 2002 και μετά τα στοιχεία τηρούνται ηλεκτρονικά από τον e-ΕΦΚΑ, για τα παλαιότερα έτη απαιτείται προσεκτικός έλεγχος, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει με βεβαιότητα πόσες ημέρες ασφάλισης έχει συμπληρώσει. Η βασική προϋπόθεση για θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης είναι οι 4.500 ημέρες ή 15 έτη ασφάλισης. Για πλήρη σύνταξη προβλέπεται όριο ηλικίας τα 67 έτη με 4.500 ή 6.000 ημέρες ή τα 62 έτη με 12.000 ημέρες ασφάλισης, ενώ για μειωμένη σύνταξη απαιτούνται 62 έτη και 4.500 ημέρες, με ενεργό ασφαλιστικό δεσμό κατά την τελευταία πενταετία.
Περίπου οι μισοί ασφαλισμένοι καταφεύγουν στην εξαγορά πλασματικών ετών, προκειμένου να θεμελιώσουν δικαίωμα νωρίτερα ή να «κλειδώσουν» χαμηλότερο όριο ηλικίας. Η εξαγορά αυτή μπορεί να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ελάχιστες προϋποθέσεις πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης. Ενδεικτικά, για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών, τουλάχιστον 3.600 πρέπει να προέρχονται από πραγματική ή προαιρετική ασφάλιση.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και ο χρόνος υποβολής των αιτήσεων, τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική σύνταξη, καθώς καθυστερήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια αναδρομικών ποσών. Η έγκαιρη ενημέρωση και ο σωστός προγραμματισμός αποδεικνύονται συχνά η διαφορά ανάμεσα σε μια καθυστερημένη έξοδο και σε μια συνταξιοδότηση με καλύτερους όρους. Όταν χρησιμοποιηθούν σωστά, τα πλασματικά έτη δεν αποτελούν απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο που επιτρέπει την πρόωρη αποχώρηση χωρίς δυσάρεστες οικονομικές εκπλήξεις.
