Πίσω από τους κωδικούς της φορολογικής δήλωσης αποτυπώνονται εισοδήματα τα οποία, παρότι δηλώνονται κανονικά, δεν υπόκεινται σε φορολόγηση. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ένα ευρύ σύστημα εξαιρέσεων για μισθωτούς και συνταξιούχους, που αφορά παροχές, αποζημιώσεις και επιδόματα. Πρόκειται για ποσά τα οποία, σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία, εξαιρούνται ρητά από τον υπολογισμό του φορολογητέου εισοδήματος.
Στον σχετικό κατάλογο περιλαμβάνονται δεκάδες διαφορετικές κατηγορίες παροχών, οι οποίες εκτείνονται από δαπάνες διαμονής και μετακίνησης, ασφαλιστικές εισφορές και ασφάλιστρα, έως στοχευμένες ενισχύσεις για εργαζόμενους γονείς και νέες οικογένειες.
Αποζημιώσεις και παροχές εκτός φόρου
Εκτός φορολογίας παραμένουν οι αποζημιώσεις που συνδέονται άμεσα με την εκτέλεση της εργασίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα έξοδα διαμονής και σίτισης, καθώς και η ημερήσια αποζημίωση που καταβάλλεται αποκλειστικά για τις ανάγκες της επιχειρηματικής δραστηριότητας του εργοδότη.
Αφορολόγητες θεωρούνται και οι αποζημιώσεις εξόδων κίνησης για υπηρεσιακούς λόγους, υπό την προϋπόθεση ότι τεκμηριώνονται με νόμιμα παραστατικά.
Στο ίδιο καθεστώς εντάσσεται και η αποζημίωση για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος που αφορά τη φόρτιση εταιρικού ή ατομικού οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων, έως 50 γραμμάρια CO₂ ανά χιλιόμετρο, εφόσον το όχημα χρησιμοποιείται για υπηρεσιακές μετακινήσεις.
Από το φορολογητέο εισόδημα εξαιρούνται επίσης οι υποχρεωτικές κρατήσεις υπέρ ασφαλιστικών ταμείων, καθώς και οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών προς Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τόσο για υποχρεωτική όσο και για προαιρετική ασφάλιση, εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Αφορολόγητες παραμένουν ακόμη οι εφάπαξ παροχές που καταβάλλονται από ταμεία πρόνοιας και δημόσιους ασφαλιστικούς οργανισμούς, όπως και τα ασφάλιστρα ομαδικών συνταξιοδοτικών συμβολαίων.
Παροχές σε είδος και κοινωνικές ενισχύσεις
Στη λίστα των αφορολόγητων παροχών σε είδος περιλαμβάνονται οι διατακτικές σίτισης έως 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, οι παροχές μικρής αξίας έως 27 ευρώ ετησίως, καθώς και η κάλυψη του κόστους μηνιαίων ή ετήσιων καρτών απεριορίστων διαδρομών στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Δεν φορολογείται το κόστος φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στις εγκαταστάσεις του εργοδότη, όταν αυτή παρέχεται χωρίς χρηματικό αντάλλαγμα.
Αφορολόγητη είναι η αγοραία αξία παραχώρησης οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων, με Λιανική Τιμή Προ Φόρων έως 40.000 ευρώ, ενώ για την αξία που υπερβαίνει το όριο αυτό προβλέπεται φορολόγηση. Παράλληλα, ειδικό φορολογικό καθεστώς ισχύει για παροχές σε είδος με τη μορφή μετοχών, είτε μέσω δικαιωμάτων προαίρεσης είτε μέσω προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης, υπό συγκεκριμένες χρονικές προϋποθέσεις.
Στο πεδίο των κοινωνικών παροχών, αφορολόγητο παραμένει το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφής ενίσχυση προς άτομα με αναπηρία, ανεξαρτήτως φορέα χορήγησης.
Δεν επιβαρύνονται φορολογικά οι εργοδοτικές παροχές για την κάλυψη εξόδων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών έως 5.000 ευρώ ετησίως. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η οικονομική ενίσχυση για την απόκτηση τέκνου, έως 5.000 ευρώ εντός δώδεκα μηνών από τον τοκετό, με προσαύξηση για κάθε εξαρτώμενο παιδί, καθώς και η κάλυψη δαπανών νοσηλείας εργαζομένων ή συγγενικών τους προσώπων.
