Τα χάλια του Μετρό

Στην Ελλάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη, ό,τι κι αν συμβεί μοιάζει καταδικασμένο να επιβεβαιώνει το «κάθε πέρσι και καλύτερα». Στον χώρο των μεταφορών, η φράση παύει να είναι υπερβολή και μετατρέπεται σε καθημερινή εμπειρία. Το αθηναϊκό μετρό κλείνει σήμερα 25 χρόνια ζωής, μια επέτειος που περισσότερο θυμίζει ειρωνία παρά λόγο εορτασμού.

Όταν εγκαινιάστηκε, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, παρουσιάστηκε ως ιστορικό επίτευγμα από την κυβέρνηση Σημίτη. Τότε οι καθυστερήσεις, οι φουσκωμένοι λογαριασμοί και οι γνωστές ιστορίες αδιαφάνειας θάφτηκαν επιμελώς, χωρίς να χαλάσουν το αφήγημα της «μεγάλης στιγμής». Παρ’ όλα αυτά, το μετρό λειτούργησε, επεκτάθηκε και για χρόνια αποτέλεσε ένα στοιχειωδώς αξιόπιστο μέσο, εξυπηρετώντας εκατομμύρια πολίτες και επισκέπτες.

Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική και σαφώς πιο θλιβερή. Οι καταγγελίες καταφθάνουν καθημερινά από επιβάτες προς κάθε αρμόδιο και αναρμόδιο. Τα δρομολόγια έχουν αραιώσει σε τέτοιο βαθμό ώστε η αναμονή δέκα λεπτών σε ώρες αιχμής να θεωρείται φυσιολογική. Σταθμοί-κόμβοι μετατρέπονται σε ασφυκτικές αποβάθρες, με τον συνωστισμό να θυμίζει περισσότερο δοκιμασία αντοχής παρά οργανωμένο σύστημα μεταφοράς.

Η καθαριότητα έχει περάσει κι αυτή στη σφαίρα της τύχης. Τα βαγόνια δίνουν την εντύπωση ότι καθαρίζονται όποτε προκύψει, με τις οσμές να συνοδεύουν τους επιβάτες σε κάθε διαδρομή. Η επαιτεία έχει μονιμοποιηθεί, οι βλάβες πολλαπλασιάζονται, οι κλοπές έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας και τα γκράφιτι καλύπτουν συρμούς και σταθμούς σαν σήμα εγκατάλειψης. Η συντήρηση, η επιτήρηση και η στοιχειώδης αστυνόμευση μοιάζουν να απουσιάζουν συστηματικά.

Στο τέλος της αλυσίδας παρακμής βρίσκονται οι τζαμπατζήδες, που περνούν πίσω από όσους ακυρώνουν εισιτήριο ή πηδούν τα μηχανήματα χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο, ολοκληρώνοντας την εικόνα ενός δικτύου που λειτουργεί χωρίς κανόνες.

Ο πρωθυπουργός, ο οποίος μετακινείται με κρατικά οχήματα και όχι με συρμούς, υπόσχεται εδώ και σχεδόν επτά χρόνια εξυγίανση των μαζικών μεταφορών. Οι επιβάτες του μετρό γνωρίζουν καλά ότι οι υποσχέσεις αυτές παραμένουν σταθερά εκτός δρομολογίου.