Τα κρίσιμα στοιχήματα για τον ελληνικό προϋπολογισμό
Ο προϋπολογισμός του 2025, ο οποίος εγκρίθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2024 από τη Βουλή, αναμένεται να αντιμετωπίσει πέντε κρίσιμες προκλήσεις. Η μεγαλύτερη έμφαση θα δοθεί στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, με κύριο «όχημα» τις επενδύσεις, ενώ οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας με την εφαρμογή των νέων κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας και την ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους, μέσω πρόωρων αποπληρωμών δανείων από το πρώτο μνημόνιο ύψους 5 δισ. ευρώ, τα οποία λήγουν μετά το 2032.
Αναλυτικά:
Ανάπτυξη Ο στόχος για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2025 είναι 2,3%, ελαφρώς υψηλότερος από το 2,2% του 2024. Διεθνείς αναλυτές χαρακτηρίζουν αυτήν την πρόβλεψη ως ρεαλιστική, βασισμένη στα θετικά οικονομικά σημάδια της χώρας. Παρά ταύτα, οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, παραμένουν κίνδυνοι για την οικονομική πορεία της χώρας, με πιθανές αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη.
Πληθωρισμός Ο στόχος για μείωση του πληθωρισμού στο 2,1% το 2025 από 2,7% φέτος είναι φιλόδοξος, αλλά απαραίτητος για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από παράγοντες όπως η αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, η σταθερότητα στις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών, καθώς και από την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που θα περιορίσουν τις αυξήσεις τιμών.
Δημοσιονομική πίεση Το οικονομικό επιτελείο θα κινείται το 2025 υπό τους περιοριστικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, με στόχο πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ και περιορισμένη αύξηση των κρατικών δαπανών (μέχρι 3,7%). Αυτή η στρατηγική αποσκοπεί στη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά απαιτεί αυστηρή διαχείριση των πόρων και ενδέχεται να περιορίσει τη δυνατότητα άμεσων δημοσιονομικών ενισχύσεων σε τομείς όπως η υγεία και η κοινωνική πρόνοια.
Επενδύσεις Η οικονομία θα ενισχυθεί με πάνω από 14 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και το Ταμείο Ανάκαμψης. Το 2025 θα διατεθούν 9,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 6,45 δισ. ευρώ προέρχονται από τα κοινοτικά ταμεία και τα 2,75 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους. Επιπλέον, θα αξιοποιηθούν 4,9 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθορίζοντας την κατεύθυνση για αύξηση των επενδύσεων κατά 8,4%.
Δημόσιο Χρέος Το 2025 θα εφαρμοστεί το επόμενο στάδιο του σχεδίου μείωσης του δημοσίου χρέους, με στόχο να φτάσει στο 147,5% του ΑΕΠ από 153,7% το 2024. Περιλαμβάνονται νέες πρόωρες αποπληρωμές δόσεων ύψους 5 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο, οι οποίες θα μειώσουν τους τόκους που πληρώνει ο προϋπολογισμός, βελτιώνοντας παράλληλα την πιστοληπτική θέση της χώρας και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στις διεθνείς αγορές.
