Τα ποσοστά θνησιμότητας από καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 ετών

Ένας άνευ προηγουμένου αριθμός ανθρώπων πεθαίνει από καρδιακή ανεπάρκεια, αντιστρέφοντας πλήρως τις μακροχρόνιες μειώσεις στα ποσοστά θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα που παρατηρήθηκαν μόλις πριν από δύο δεκαετίες.

Μια μελέτη κοόρτης που δημοσιεύθηκε στις 24 Απριλίου στο JAMA Cardiology χρησιμοποιώντας δεδομένα από τα πιστοποιητικά θανάτου των ΗΠΑ έδειξε ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με καρδιακή ανεπάρκεια μειώθηκαν από το 1999 έως το 2012, αυξήθηκαν σταθερά και στη συνέχεια αυξήθηκαν ελάχιστα από το 2012 στο 2021, όμως μια μεγάλη επιτάχυνση παρατηρήθηκε από το 2020 έως το 2022.

«Αυτό που δείχνει το έγγραφο είναι ότι περισσότεροι ασθενείς πεθαίνουν από καρδιακή ανεπάρκεια τώρα από ό,τι πριν από 20 χρόνια. Το ανησυχητικό είναι ότι κάναμε μεγάλα βήματα στη βελτίωση αυτής της τάσης, και την τελευταία δεκαετία, ειδικά τα τελευταία τρία χρόνια, αυτή η τάση αντιστράφηκε», δήλωσε ο ανώτερος ιατρικός συγγραφέας Δρ. Marat Fudim, καρδιολόγος καρδιακής ανεπάρκειας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Duke.

Αν και οι ερευνητές βρήκαν τυπικές ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών και μεταξύ ορισμένων φυλετικών και εθνοτικών ομάδων, η μεγαλύτερη αύξηση στους θανάτους που σχετίζονται με καρδιακή ανεπάρκεια σημειώθηκε σε άτομα κάτω των 45 ετών.

Σύμφωνα με τη μελέτη, μεταξύ 1999 και 2021, υπήρξε αντιστροφή του ποσοστού θνησιμότητας κατά 906% μεταξύ των ατόμων κάτω των 45 ετών, 385% μεταξύ των ατόμων ηλικίας 45 έως 64 ετών, 84% για τους 65 και άνω και 103% συνολικά. Η ανάλυση παρατήρησε παρόμοια αποτελέσματα όταν εξέτασε την καρδιακή ανεπάρκεια ως την υποκείμενη αιτία θανάτου.

Σύμφωνα με το Journal of Cardiac Failure, περίπου 6,7 εκατομμύρια Αμερικανοί άνω των 20 ετών έχουν καρδιακή ανεπάρκεια και ο επιπολασμός αναμένεται να αυξηθεί σε 8,5 εκατομμύρια Αμερικανούς μέχρι το 2030.

Η καρδιακή ανεπάρκεια, γνωστή και ως συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση που εμφανίζεται όταν η καρδιά δεν μπορεί να αντλήσει αρκετό αίμα για να καλύψει τις ανάγκες του σώματος. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε επειδή η καρδιά δεν μπορεί να γεμίσει με αρκετό αίμα είτε είναι πολύ αδύναμη για να το αντλήσει σωστά. Η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά ή να αναπτυχθεί με την πάροδο του χρόνου και μπορεί να επηρεάσει την αριστερή ή τη δεξιά πλευρά της καρδιάς.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρδιάς, Πνεύμονα και Αίματος, η καρδιακή ανεπάρκεια προκαλείται συχνότερα από μια ιατρική κατάσταση που βλάπτει την καρδιά, όπως καρδιακή νόσο, φλεγμονή, υψηλή αρτηριακή πίεση, μυοκαρδιοπάθεια ή ακανόνιστο καρδιακό παλμό. Ένα άτομο με καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να αισθάνεται κόπωση, να έχει δύσπνοια ή να παρατηρήσει συσσώρευση υγρού στο κάτω μέρος του σώματος γύρω από το στομάχι ή το λαιμό – αν και αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μην γίνουν αρχικώς αντιληπτά .

Η καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί επίσης να οδηγήσει σε άλλες καταστάσεις όπως πνευμονική υπέρταση, ακανόνιστος καρδιακός παλμός, βλάβηκαρδιακή βαλβίδα και ξαφνική καρδιακή ανακοπή. Οι συγγραφείς της μελέτης σημείωσαν ότι η αντιστροφή της θνησιμότητας λόγω καρδιακής ανεπάρκειας ξεκίνησε πολύ πριν από την πανδημία COVID-19, αλλά το μεγαλύτερο άλμα στη θνησιμότητα παρατηρήθηκε το 2020 και το 2021, υποδηλώνοντας ότι η πανδημία και η περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη μπορεί να έχουν επιταχύνει την τάση.

Υποκείμενοι παράγοντες

Κανένας παράγοντας δεν μπορεί να εξηγήσει το σύνολο της τάσης, καθώς πιθανότατα υπάρχει ένας συνδυασμός παραγόντων που συμβάλλουν στη μετατόπιση της συχνότητας εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας σε μια νεότερη ηλικιακή ομάδα και στη συνολική αντιστροφή της θνησιμότητας, είπε ο Δρ Φουντίμ.

Ο Δρ Fudim παρείχε αρκετούς λόγους που μπορεί να εξηγήσουν τα υψηλότερα ποσοστά θανάτου από καρδιακή ανεπάρκεια. Πρώτον, ο επιπολασμός των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνεται, γεγονός που στη συνέχεια οδηγεί σε περισσότερους θανάτους σε ασθενείς από και με καρδιακή ανεπάρκεια. Ωστόσο, οι τάσεις της καρδιακής ανεπάρκειας αυξάνονται σταδιακά εδώ και δεκαετίες, επομένως αυτό από μόνο του δεν μπορεί να εξηγήσει την «τάση σε σχήμα U που δείξαμε», είπε.

Δεύτερον, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επικεντρώνονται στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων. Τρίτον, οι συννοσηρότητες όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η ηπατική νόσος και η νεφρική νόσος αυξάνονται εδώ και μερικές δεκαετίες και τώρα μεταφράζονται σε χειρότερα αποτελέσματα που σχετίζονται με την καρδιακή ανεπάρκεια. «Αυτό πλήττει ειδικά τις νεότερες γενιές. Αυτό θα έκανε έναν «μέσο» ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια πιο άρρωστο, για παράδειγμα», είπε ο Δρ Φουντίμ.

Τέταρτον, έχει γίνει δυσκολότερο για τους ανθρώπους να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, σε ιατρικούς παρόχους και στην απαραίτητη θεραπεία, ειδικά στην ύπαιθρο όπου το ποσοστό αγροτικής θνησιμότητας είναι σημαντικά υψηλότερο.

«Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, αυτή η τάση […] προηγήθηκε του COVID κατά πολλά χρόνια, αλλά δεν βοηθήθηκε από τον COVID—και τον αντίκτυπο που είχε στην υγειονομική περίθαλψη, τις προληπτικές υπηρεσίες, την επιδείνωση του κοινωνικοοικονομικού χάσματος, κ.λπ.», πρόσθεσε ο Δρ Φουντίμ .

Ο Δρ Andrew Foy, καρδιολόγος στο Penn State, είπε ότι δεν μπορεί να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τα ποσοστά επίπτωσης που μετατοπίζονται σε νεότερους πληθυσμούς, καθώς τα δεδομένα αφορούν αποκλειστικά τα ποσοστά θνησιμότητας προσαρμοσμένα στην ηλικία.

«Πρέπει να εξετάσουμε σοβαρά τον αντίκτυπο (ή την έλλειψή τους) των νέων θεραπειών και παρεμβάσεων στη διαχείριση της νόσου HF [καρδιακή ανεπάρκεια]», είπε ο Δρ Φόι. «Ξέρω ότι υπάρχουν άνθρωποι σε αυτόν τον τομέα που θα αναφέρουν τα «κενά θεραπείας» ως πιθανή εξήγηση. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένας λογικός λόγος για τον οποίο τα κενά θεραπείας θα επιδεινωθούν και δεν θα βελτιωθούν με την πάροδο του χρόνου», πρόσθεσε.

Ο Δρ Φόι σημείωσε ότι ορισμένα «κενά θεραπείας» θα μπορούσαν μόνο να βελτιωθούν, καθώς τα προϊόντα δεν ήταν διαθέσιμα πριν από το 2012.

«Για μένα, αυτά τα δεδομένα υπογραμμίζουν την έννοια του «Χάσματος Αποτελεσματικότητας-Θεραπείας» για νέες θεραπείες και παρεμβάσεις, οι οποίες δοκιμάζονται σε τέλειες συνθήκες και ασθενείς σε κλινικές δοκιμές και ενδέχεται να μην μεταφράζονται σε πληθυσμούς ασθενών του πραγματικού κόσμου. Νομίζω ότι, τουλάχιστον, πρέπει να το λάβουμε υπόψη αυτό εδώ και να το διαμορφώσουμε με το αυξανόμενο κόστος των νέων θεραπειών σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια», είπε.

Ένας σημαντικός περιορισμός που σημειώθηκε στη μελέτη JAMA Cardiology είναι η εξάρτηση από τα δεδομένα του πιστοποιητικού θανάτου από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), τα οποία μπορεί εσφαλμένα να αποδίδουν ορισμένους θανάτους σε άλλες αιτίες. Επιπλέον, οι άνθρωποι επιβιώνουν περισσότερο με καταστάσεις που τους προδιαθέτουν σε καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να αυξήσει τον επιπολασμό της πάθησης και, κατ’ επέκταση, το ποσοστό θνησιμότητας.

Εμβόλιο για τον covid-19

Αν και η μελέτη ανέλυσε τους θανάτους που σχετίζονται με καρδιακή ανεπάρκεια πριν από την κυκλοφορία του εμβολίου COVID-19 τον Δεκέμβριο του 2020, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι τα εμβόλια για τον COVID-19 μπορεί να έχουν επιδεινώσει την τάση. «Ενώ η πανδημία σίγουρα καταπόνησε τους πόρους της υγειονομικής περίθαλψης, πρέπει να λάβουμε υπόψη όλους τους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής άμεσης καρδιακής βλάβης από τον COVID-19 και πιθανώς από παρεμβάσεις όπως τα εμβόλια, που έχουν συσχετιστεί με μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα.

Αυτές οι παθήσεις προκαλούν φλεγμονή της καρδιάς και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καρδιακή ανεπάρκεια», δήλωσε ο γιατρός και ερευνητής Δρ Χούμαν Ντέιβιντ Χέμματι σε ανάρτησή του στο X. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες υγείας των ΗΠΑ, και τα δύο εμβόλια mRNA COVID-19 από την Pfizer και τη Moderna μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας, ειδικά μεταξύ νεαρών ανδρών ηλικίας 18 έως 39 ετών.

Τα δεδομένα μετά την κυκλοφορία για τα εμβόλια COVID-19 δείχνουν αυξημένο κίνδυνο καρδιακής φλεγμονής, ιδιαίτερα κατά την πρώτη εβδομάδα του εμβολιασμού. Η μυοκαρδίτιδα είναι φλεγμονή του καρδιακού μυός που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή αρρυθμία, καρδιακή ανεπάρκεια και θάνατο. Μπορεί επίσης να προκαλέσει αποδυνάμωση του καρδιακού μυός ή να επηρεάσει το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μυοκαρδιοπάθεια και ακανόνιστο καρδιακό παλμό – δύο υποκείμενες καταστάσεις που συμβάλλουν στην καρδιακή ανεπάρκεια. Η έρευνα δείχνει ότι η περικαρδίτιδα μπορεί επίσης να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια.

Σε μια αναδρομική μελέτη του 2023 που δημοσιεύτηκε στο Journal of Cardiac Failure, τέσσερις ασθενείς ηλικίας 22 έως 43 ετών εμφάνισαν καρδιακή ανεπάρκεια μέσα σε τρεις εβδομάδες από τη λήψη μιας δεύτερης δόσης του εμβολίου της Pfizer για τον COVID-19. Κανένας από τους ασθενείς δεν είχε προηγούμενο καρδιακό ιστορικό ή προδιαθεσικές καταστάσεις.

Σε μια πρόσφατα δημοσιευμένη συστηματική ανασκόπηση στο ESC Heart Failure, οι ερευνητές ερεύνησαν πιθανές αιτιώδεις συνδέσεις μεταξύ των εμβολίων COVID-19 και του θανάτου από μυοκαρδίτιδα χρησιμοποιώντας μεταθανάτια ανάλυση. Εντόπισαν 28 θανάτους που πιθανότατα συνδέονταν αιτιολογικά με τον εμβολιασμό κατά του COVID-19. Σε 26 περιπτώσεις, το καρδιαγγειακό σύστημα ήταν το μόνο σύστημα οργάνων που προσβλήθηκε και η μέση ηλικία θανάτου ήταν 44,4 έτη. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα μεταθανάτια ευρήματα έδειξαν σοβαρές αρρυθμίες, προοδευτική καρδιακή ανεπάρκεια ή μυοκαρδιοπάθεια.

Σύμφωνα με δεδομένα από το σύστημα αναφοράς ανεπιθύμητων ενεργειών του CDC (VAERS), 37.382 θάνατοι μετά τον εμβολιασμό κατά του COVID-19 αναφέρθηκαν μεταξύ 14 Δεκεμβρίου 2020 και 29 Μαρτίου. Από αυτούς τους θανάτους, τα δεδομένα δείχνουν ότι τουλάχιστον το 15 τοις εκατό σχετίζονται με καρδιακές διαταραχές . Επιπλέον, 5.900 περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας και 26.944 περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας έχουν αναφερθεί μετά τον εμβολιασμό κατά του COVID-19. Εφόσον οι ενημερώσεις στις υποβληθείσες αναφορές VAERS δεν είναι διαθέσιμες στο κοινό , είναι άγνωστο πόσες αναφερόμενες καρδιαγγειακές παθήσεις οδήγησαν σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Το VAERS είναι ένα εθελοντικό σύστημα αναφοράς, το οποίο διαχειρίζεται η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ και το CDC, που έχει σχεδιαστεί για την ανίχνευση σημάτων ασφάλειας των εμβολίων, αλλά εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1 τοις εκατό των πραγματικών παρενεργειών. Αν και το VAERS δεν έχει σχεδιαστεί για να προσδιορίζει εάν ένα εμβόλιο προκάλεσε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας, είναι χρήσιμο για την ανίχνευση «ασυνήθιστων ή απροσδόκητων μοτίβων» μετά τον εμβολιασμό που μπορεί να υποδηλώνουν ένα πιθανό ζήτημα ασφάλειας.