Ταμειακές μηχανές: Τι αλλάζει στα πρόστιμα για ΦΗΜ και φορολογικές μνήμες

Νέες οδηγίες για τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε παραβάσεις σχετικές με τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς δίνει η ΑΑΔΕ, ξεκαθαρίζοντας το πλαίσιο για τις ταμειακές μηχανές, τις φορολογικές μνήμες και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

Με νέα εγκύκλιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται από τις ελεγκτικές υπηρεσίες οι εκπρόθεσμες ή μη υποβληθείσες δηλώσεις απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης ΦΗΜ. Παράλληλα, αποσαφηνίζει τι ισχύει σε περιπτώσεις απώλειας ή μη διαφύλαξης φορολογικών μηχανισμών και φορολογικών μνημών.

Η εγκύκλιος καθορίζει τον χρόνο κατά τον οποίο θεωρείται ότι τελείται κάθε παράβαση, το ύψος των προστίμων ανάλογα με το νομοθετικό καθεστώς που ισχύει κάθε φορά, καθώς και τους κανόνες παραγραφής του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει κυρώσεις.

Πότε επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ

Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, για παραβάσεις που τελούνται από τις 16 Σεπτεμβρίου 2024 και μετά, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ για μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων που αφορούν την απόκτηση, τη μεταβολή, τη διακοπή λειτουργίας ή την οριστική παύση χρήσης ΦΗΜ.

Το πρόστιμο επιβάλλεται ανεξάρτητα από το λογιστικό σύστημα που τηρεί η επιχείρηση, την περίοδο στην οποία αφορά η παράβαση ή τον αριθμό των φορολογικών μηχανισμών. Με άλλα λόγια, το νέο καθεστώς προβλέπει ενιαία κύρωση για τις συγκεκριμένες παραβάσεις, χωρίς διαφοροποίηση με βάση το μέγεθος ή το σύστημα βιβλίων της επιχείρησης.

Αντίθετα, για εκπρόθεσμες δηλώσεις που είχαν υποβληθεί έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2024, εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προηγούμενο πρόστιμο των 100 ευρώ. Η ημερομηνία αυτή λειτουργεί ως κρίσιμο όριο για τον προσδιορισμό του ύψους της κύρωσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρόνος τέλεσης της παράβασης. Στις εκπρόθεσμες δηλώσεις, ως χρόνος τέλεσης θεωρείται η ημέρα κατά την οποία υποβάλλεται η δήλωση. Στις περιπτώσεις μη υποβολής, χρόνος τέλεσης είναι η ημερομηνία λήξης της νόμιμης προθεσμίας.

Για την απώλεια ή τη μη διαφύλαξη ΦΗΜ, ο χρόνος τέλεσης της παράβασης ταυτίζεται κατά κανόνα με τον χρόνο διαπίστωσής της από τις ελεγκτικές αρχές. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει όταν αποδεικνύεται διαφορετικός χρόνος, όπως σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή άλλων ειδικών περιστάσεων.

Τα πρόστιμα για μη διαφύλαξη και οι κανόνες παραγραφής

Για παραβάσεις μη διαφύλαξης ταμειακών μηχανών, φορολογικών μνημών και αρχείων που τελέστηκαν έως το τέλος του 2015, προβλέπονται διαφορετικά πρόστιμα ανάλογα με το λογιστικό σύστημα της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία το πρόστιμο ανέρχεται σε 3.000 ευρώ, ενώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία φτάνει τα 4.500 ευρώ.

Για μεταγενέστερες παραβάσεις, όταν η δήλωση απώλειας υποβάλλεται πριν από την έκδοση εντολής ελέγχου, προβλέπεται πρόστιμο 2.500 ευρώ. Αν η παράβαση διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια φορολογικού ελέγχου, εφαρμόζονται οι ειδικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Η ΑΑΔΕ δίνει επίσης οδηγίες για την παραγραφή. Για παραβάσεις που ανάγονται έως το 2013, εφαρμόζονται οι παλαιές διατάξεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε παράταση του χρόνου παραγραφής έως και τα 15 έτη.

Για νεότερες παραβάσεις εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Ειδικά για τις παραβάσεις εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, το δικαίωμα του Δημοσίου να επιβάλει πρόστιμο υπολογίζεται από το τέλος του έτους κατά το οποίο διαπιστώνεται η παράβαση.

Η εγκύκλιος επισημαίνει ακόμη ότι, μετά την παρέλευση δεκαπενταετίας από την προθεσμία υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για τη χρήση 2010, έχει πλέον παραγραφεί οριστικά το δικαίωμα επιβολής προστίμων για τις συγκεκριμένες παραβάσεις που ανάγονται σε εκείνη τη χρήση.

Με τις νέες διευκρινίσεις, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να ενιαία εφαρμογή των κυρώσεων από τις ελεγκτικές υπηρεσίες και να περιορίσει τις αμφισβητήσεις γύρω από τον χρόνο τέλεσης των παραβάσεων, το ύψος των προστίμων και την παραγραφή. Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι σαφές: οι δηλώσεις για τις ταμειακές μηχανές και τους φορολογικούς μηχανισμούς πρέπει να υποβάλλονται εμπρόθεσμα, ενώ η διαφύλαξη των μηχανισμών και των φορολογικών μνημών παραμένει κρίσιμη υποχρέωση.