Tαμείο Ανάκαμψης: SOS για καθυστερήσεις στην απορρόφηση κονδυλίων

Tο ήμισυ σχεδόν των κονδυλίων που είχαν εκταμιευθεί στα 15 κράτη μέλη που παρείχαν τις αναγκαίες πληροφορίες στο ΕΕΣ, δεν είχαν φτάσει ακόμη στους τελικούς αποδέκτες.

Τον κίνδυνο να μην απορροφηθούν τα κονδύλια που διαθέτει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στις χώρες της ΕΕ επισημαίνει το Ευρωπαϊκο Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ). Στην έκθεση που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα το ΕΕΣ εκφράζει τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι τα κεφάλαια από το Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για την ανάκαμψη από την πανδημία, εισρέουν στην πραγματική οικονομία των χωρών της ΕΕ με ρυθμό βραδύτερο του αναμενόμενου.

Ο απολογισμός της έκθεσης αφορά τα πρώτα τρία χρόνια του εφαρμογής του Μηχανισμού, που θεσπίστηκε τον Φεβρουάριο του 2021 για να χρηματοδοτήσει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στις χώρες της ΕΕ, μεταξύ άλλων στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Ο Μηχανισμός λήγει στις 31 Αυγούστου 2026 και διαθέτει μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) κονδύλια συνολικού ύψους 723,5 δισεκατομμύρια ευρώ, 338 δις. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 385,8 δις ευρώ σε δάνεια.

Λιγότερο από το 30% των στόχων έχουν υλοποιηθεί

«Η σημασία της έγκαιρης απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου είναι μεγάλη, όχι μόνο προκειμένου να μην παρατηρηθούν φαινόμενα συμφόρησης στην υλοποίηση μέτρων προς το τέλος της περιόδου εφαρμογής του μηχανισμού, αλλά και για να μειωθεί ο κίνδυνος μη αποδοτικών ή και εσφαλμένων δαπανών», δήλωσε η Ιβάνα Μάλετιτς, μέλος του ΕΕΣ και αρμόδια για τον έλεγχο.

«Επισημαίνουμε τους κινδύνους που συνεπάγεται το γεγονός ότι, ήδη στα μισά της περιόδου υλοποίησης, οι χώρες της ΕΕ έχουν διεκδικήσει λιγότερο από το ένα τρίτο των προβλεφθέντων κονδυλίων και έχουν εκπληρώσει λιγότερο από το 30 % των προκαθορισμένων ορόσημων και τιμών-στόχου τους», δήλωσε το αρμόδιο στέλεχος του ΕΕΣ.

Μέχρι σήμερα ο μέσος όρος απορρόφησης των πόρων πανευρωπαϊκά κυμαίνεται στο 37%. Η ΕΕ μετράει την απορρόφηση με βάση τη εκταμίευση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επισημαίνει ωστόσο ότι υπάρχουν καθυστερήσεις στην πληρωμή των πόρων στους τελικούς αποδέκτες. Το γεγονός αυτό έχουν επισημάνει στην Ελλάδα ερευνητές του Παρατηρητηρίου Ταμείου Ανάκαμψης του Ινσιτούτου ΕΝΑ, μιλώντας για καθυστερήσεις σε αυτό που ονομάζουν «πραγματική απορρόφηση» των πόρων.

Τι ισχύει για την Ελλάδα

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, μέχρι το τέλος του 2023, η Επιτροπή είχε εκταμιεύσει το 40% των συνολικών κονδυλίων που διαθέτει το Ταμείο Ανάκαμψης. Ωστόσο, ερευνητές του Ινσιτούτου ΕΝΑ επισημαίνουν ότι η πραγματική απορρόφηση των κονδυλίων, δηλαδή οι πληρωμές στους τελικούς δικαιούχους είναι πολύ μικρότερη, αγγίζοντας περίπου το 12%

Σημειώνεται ότι ο συνολικός αριθμός ορόσημων και τιμών-στόχου για την Ελλάδα είναι 331 – μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Με κονδύλια ύψους 35,9 δις ευρώ τα οποία αντιστοιχούν στο 16,3% του ΑΕΠ της, η Ελλάδα είναι ένας από τους μεγαλύτερους δικαιούχους των πόρων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην ΕΕ ως προς το ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους ελεγκτές η Ελλάδα είχε ως το τέλος του 2023 ολοκληρώει μόλις το 26% των ορόσημων, δηλαδή τα 87.

Ειδικά σε ό,τι αφορά την Ελλάδα η Ιβάνα Μάλετιτς είπε ότι διαπιστώνονται καθυστερήσεις, αλλά υπάρχει χρόνος καθώς οι μεγαλύτερες εκταμιεύσεις αναμένονται το 2025.