Ταμείο Ανάκαμψης: 35,95 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία

Το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στη χρηματοδότηση επενδύσεων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η χώρα έχει εξασφαλίσει συνολικούς πόρους ύψους 35,95 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισεκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν σε επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια. Αυτή η κατανομή αντανακλά τη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας να αξιοποιήσει στο έπακρο τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους για την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας.

Μια σημαντική καινοτομία του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως επισημαίνεται, είναι ότι οι εκταμιεύσεις δεν βασίζονται στις δαπάνες που πραγματοποιούνται, αλλά στην επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων. Αυτή η προσέγγιση διασφαλίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις και τα έργα υλοποιούνται έμπρακτα, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα του προγράμματος. Πρόκειται για μια πρωτοποριακή μέθοδο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία εστιάζει στα αποτελέσματα και όχι απλώς στην απορρόφηση κονδυλίων.

Όσον αφορά τις επιχορηγήσεις, το ποσό των 18,22 δισεκατομμυρίων ευρώ δεν επιστρέφεται από τη χώρα, καθώς αποτελεί καθαρή χρηματοδοτική ενίσχυση. Αντίθετα, το δανειακό σκέλος, ύψους 17,73 δισεκατομμυρίων ευρώ, διοχετεύεται με όρους που είναι όμοιοι για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Υπουργείο Οικονομικών ξεκαθαρίζει κατηγορηματικά ότι η Ελλάδα δεν επιβαρύνεται με κάποιο «επιπλέον» ή «τιμωρητικό» επιτόκιο σε σύγκριση με τα άλλα κράτη-μέλη για τα δάνεια που έχει λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όλα τα κράτη-μέλη που αξιοποιούν το δανειακό σκέλος επιστρέφουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα ποσά με το ίδιο χαμηλό κόστος με το οποίο η Ε.Ε. εξασφάλισε τα κεφάλαια αυτά στην αγορά, διασφαλίζοντας ισότιμη μεταχείριση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. που επέλεξε να κατευθύνει το σύνολο του δανειακού σκέλους, ύψους 17,73 δισεκατομμυρίων ευρώ, αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία. Ο κύριος στόχος αυτής της στρατηγικής είναι να αμβλύνει το μεγάλο επενδυτικό κενό που άφησε πίσω της η δεκαετής οικονομική κρίση, στηρίζοντας την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Η πλήρης αξιοποίηση αυτού του ποσού αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 45 δισεκατομμύρια ευρώ, ενισχύοντας τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας.

Το Υπουργείο Οικονομικών προσθέτει ότι το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία με πολύ χαμηλά, σταθερά επιτόκια. Αυτά ξεκινούν από 0,35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή διαμορφώνονται γύρω στο 1% για άλλες επενδύσεις. Τα κεφάλαια χρηματοδοτούν επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια, εγγυοδοτικά εργαλεία, σχήματα venture capital και προγράμματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ». Επιπλέον, το ίδιο επιτόκιο του 0,35% θα ισχύσει και για τα δάνεια που θα λάβουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, χάρη στην ανακατεύθυνση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ. Αυτοί οι πόροι αναμένεται να κινητοποιήσουν 5 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια και νέες επενδύσεις για τις ΜμΕ σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, ενισχύοντας την περιφερειακή ανάπτυξη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρότι το Ταμείο δεν διαθέτει περιφερειακές ποσοστώσεις ή κατανομές πόρων, χρηματοδοτεί έργα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Αυτά τα έργα βελτιώνουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύουν την αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιφέρειας, συμβάλλοντας στη σύγκλιση και την εδαφική συνοχή. Η προσέγγιση αυτή αποδεικνύει τη δέσμευση για ισόρροπη ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο.

Ενδεικτικά, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, από το δανειακό πρόγραμμα, οι δανειακές συμβάσεις που έχουν συναφθεί για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται στο σύνολο της περιοχής έχουν συνολικό προϋπολογισμό 1,39 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 648,7 εκατομμύρια ευρώ προέρχονται από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Επιπλέον, από το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτούνται έργα αποκατάστασης στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο που υπέστησαν ζημιές από τις θεομηνίες Daniel και Elias. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Βόρειο Τμήμα του Ε-65 Τρίκαλα-Εγνατία, η παιδιατρική κλινική του Πανεπιστημίου Λάρισας, έργα αναβάθμισης στα Γενικά Νοσοκομεία Λάρισας, Βόλου και Καρδίτσας, καθώς και οι ανακαινίσεις των Κέντρων Υγείας Αγιάς, Ελασσόνας, Τυρνάβου, Φαρσάλων, Αλμυρού, Αργαλαστής, Σοφάδων και Παλαμά. Σε αυτά προστίθενται έργα επεξεργασίας λυμάτων, ύδρευσης, αστικές αναπλάσεις, έργα έξυπνων πόλεων σε Λάρισα, Βόλο και Τρίκαλα, καθώς και το μεγάλο έργο οδικής ασφάλειας ύψους 24 εκατομμυρίων ευρώ με φορέα υλοποίησης την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Πέραν από το Ταμείο Ανάκαμψης, πλήθος δράσεων υψηλών προϋπολογισμών υλοποιούνται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας στο πλαίσιο των Τομεακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και του ΕΠΑ, καθώς και του Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών ΕΠΑ. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπως και κάθε Περιφέρεια της χώρας, διαθέτει παράλληλα δύο βασικά αναπτυξιακά εργαλεία δικής της διαχείρισης, με ενισχυμένους προϋπολογισμούς σε σχέση με τις προηγούμενες Προγραμματικές Περιόδους. Πρόκειται για το Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» του ΕΣΠΑ με πόρους ύψους 548 εκατομμυρίων ευρώ και το «Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Θεσσαλίας» του ΕΠΑ 2026-2030 με πόρους ύψους 255 εκατομμυρίων ευρώ.

Στο τέλος της ημέρας, αυτοί που πάντα αξιολογούν το αποτέλεσμα είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Αυτοί αποφασίζουν αν οι πόροι εξασφαλίζονται, αν τα έργα προχωρούν και αν η καθημερινότητά τους βελτιώνεται. Στη δημόσια ζωή, η αξία κάθε θεσμικού ρόλου κρίνεται από το κατά πόσο αυτός υπηρετεί αποτελεσματικά την αποστολή που του ανέθεσαν οι πολίτες. Η Κυβέρνηση οφείλει να διεκδικεί πόρους, να σχεδιάζει πολιτικές και να δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης. Η Αυτοδιοίκηση, Α’ και Β’ βαθμού, οφείλει να αξιοποιεί τα διαθέσιμα εργαλεία και να προωθεί τα έργα που χρειάζονται οι τοπικές κοινωνίες. Όταν κάθε θεσμός ασκεί με σχέδιο και αποτελεσματικότητα τις αρμοδιότητές του και η αναγκαία συνεργασία σε όλα τα επίπεδα χαρακτηρίζεται από αίσθημα ευθύνης, τότε οι πραγματικοί κερδισμένοι είναι οι πολίτες. Το ΥΠΕΘΟ σε αυτή την κατεύθυνση συνεχίζει να επιταχύνει το έργο και τις μεταρρυθμίσεις προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.